Theo thông tin từ Cục Viễn thám quốc gia (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), trong thời gian từ tháng 9 đến tháng 12/2025, đơn vị đã tiến hành giám sát môi trường không khí trên địa bàn Hà Nội bằng nhiều phương thức khác nhau như ảnh vệ tinh độ phân giải cao, thiết bị bay không người lái và khảo sát trực tiếp tại hiện trường.
Qua theo dõi, cơ quan này phát hiện hơn 100 khu vực đang thi công các dự án đô thị, công trình xây dựng lớn hoặc bãi đổ thải vật liệu có nguy cơ phát sinh bụi. Các hoạt động vận chuyển vật liệu, đào đắp và thi công liên tục được xem là một trong những nguồn gây phát tán bụi đáng kể trong khu vực đô thị.
Riêng khu vực từ Vành đai 4 trở vào trung tâm Hà Nội hiện có 68 công trình xây dựng lớn đang triển khai. Mật độ công trình cao khiến lượng bụi phát sinh trong quá trình thi công có thể lan rộng ra môi trường xung quanh.
Nếu lấy hồ Hoàn Kiếm làm tâm, trong bán kính khoảng 5km có 7 công trình lớn đang xây dựng. Phạm vi 10km từ khu vực hồ Hoàn Kiếm ghi nhận ít nhất 35 công trình quy mô lớn đang thi công, cho thấy áp lực từ hoạt động xây dựng đối với môi trường không khí tại khu vực nội đô.
Ngoài nguồn phát thải từ xây dựng, cơ quan chức năng cũng xác định 14 làng nghề có nguy cơ gây ô nhiễm không khí, gồm: Hạ Thái (Nam Phù), Đa Sỹ (Phú Lương), Ngũ Xá (Ba Đình), Bát Tràng, Minh Khai, La Phù, Cát Quế (Dương Hòa), Thanh Thùy (Tam Hưng), Vân Canh, Sơn Đồng, Phú Vinh (Phú Nghĩa), Giẽ Thượng (Chuyên Mỹ), Tân Triều (Định Công), Triều Khúc (Định Công).
Theo đánh giá, tại nhiều làng nghề vẫn tồn tại hoạt động đốt nhiên liệu hoặc xử lý nguyên liệu ngoài trời, có thể phát sinh khói bụi và khí thải trong quá trình sản xuất.
Bên cạnh đó, tình trạng đốt rơm rạ sau thu hoạch vẫn được ghi nhận tại một số khu vực ngoại thành. Trong thời gian từ cuối tháng 9 đến đầu tháng 10/2025, các điểm đốt nhỏ lẻ đã được phát hiện tại khu vực đường Doãn Tuế, thôn Yên Phú (xã Thường Tín) và thôn Nam Cường (xã Thạch Đà, Hà Nội).
Theo Cục Viễn thám quốc gia, nguyên nhân một phần do thời điểm thu hoạch lúa bị ảnh hưởng bởi bão số 10 và bão số 11, khiến nhiều diện tích lúa thu hoạch muộn và phát sinh việc đốt phụ phẩm nông nghiệp sau thu hoạch.
Hiện nay, cơ quan này đang vận hành hai nhóm công nghệ giám sát chính để theo dõi các nguồn phát thải.
Thứ nhất là ảnh vệ tinh độ phân giải cao và siêu cao, cho phép quan sát trên diện rộng, phát hiện các khu vực xây dựng, làng nghề cũng như các dấu hiệu phát thải như ống khói hoặc các điểm đốt ngoài trời.
Thứ hai là thiết bị bay không người lái Matrice 300 RTK, được sử dụng để kiểm tra chi tiết tại các khu vực nghi ngờ phát sinh ô nhiễm. Thiết bị này có khả năng ghi nhận hình ảnh cận cảnh các điểm đốt rác, đốt rơm rạ hoặc các nguồn phát thải cục bộ, qua đó cung cấp dữ liệu trực tiếp phục vụ công tác kiểm tra và xử lý của cơ quan chức năng.
Theo đánh giá của Cục Viễn thám quốc gia, việc kết hợp giữa công nghệ viễn thám và giám sát thực địa giúp nhận diện nhanh các điểm phát thải, góp phần hỗ trợ công tác quản lý môi trường và kiểm soát ô nhiễm không khí tại Hà Nội trong thời gian tới.
Minh Thắm
