Thời tiết nóng ẩm làm gia tăng nhiều bệnh truyền nhiễm
Mùa hè với đặc trưng nắng nóng, độ ẩm cao và mưa thất thường đang được ngành y tế cảnh báo là giai đoạn cao điểm của nhiều loại dịch bệnh, đặc biệt tại các khu vực đông dân cư và ở nhóm trẻ nhỏ.
Các bệnh thường gặp trong thời điểm này gồm bệnh hô hấp, tiêu hóa, da liễu cùng nhiều bệnh truyền nhiễm nguy hiểm như sốt xuất huyết, tay chân miệng, thủy đậu, viêm não Nhật Bản hay sởi.
Thời tiết nóng ẩm là điều kiện thuận lợi để vi khuẩn và virus phát triển mạnh. Việc di chuyển liên tục giữa môi trường nắng nóng ngoài trời và không gian sử dụng điều hòa khiến cơ thể khó thích nghi, làm tăng nguy cơ mắc các bệnh hô hấp như viêm đường hô hấp cấp, cảm cúm, viêm phế quản và viêm phổi.
Không chỉ bệnh hô hấp, mùa hè còn khiến nguy cơ mắc các bệnh tiêu hóa gia tăng do thực phẩm dễ ôi thiu, nguồn nước dễ bị ô nhiễm. Trẻ nhỏ và người có sức đề kháng yếu dễ gặp tình trạng tiêu chảy, rối loạn tiêu hóa hoặc ngộ độc thực phẩm nếu sử dụng thực phẩm không bảo đảm vệ sinh.
Bên cạnh đó, thời tiết oi bức khiến cơ thể tiết nhiều mồ hôi, làm tăng nguy cơ mắc các bệnh da liễu như rôm sảy, viêm da, dị ứng hoặc viêm da nhiễm trùng.
Đáng chú ý, nhiều bệnh truyền nhiễm có khả năng lây lan nhanh trong cộng đồng cũng bước vào giai đoạn nguy cơ cao. Các bệnh như tay chân miệng, thủy đậu, quai bị, sốt phát ban hay bệnh do não mô cầu dễ lây lan tại trường học, nhà trẻ, khu vui chơi hoặc khu dân cư đông đúc thông qua tiếp xúc gần và đường hô hấp.
Ngoài ra, các bệnh do muỗi truyền như sốt xuất huyết và viêm não Nhật Bản cũng có xu hướng gia tăng mạnh trong mùa hè. Nhiệt độ tăng cao khiến vòng đời của muỗi rút ngắn, mật độ muỗi phát triển nhanh hơn, kéo theo nguy cơ lây truyền bệnh trong cộng đồng.
Không chỉ vậy, bệnh dại cũng được cảnh báo có nguy cơ gia tăng trong mùa nắng nóng khi các hoạt động vui chơi, du lịch ngoài trời tăng lên, làm tăng khả năng tiếp xúc với chó, mèo chưa được tiêm phòng.
Thế giới đối mặt nhiều nguy cơ dịch bệnh trong năm 2026
Theo cảnh báo từ nhiều tổ chức y tế quốc tế như Tổ chức Y tế Thế giới hay Gavi,mùa hè năm 2026 có thể trở thành giai đoạn tiềm ẩn nhiều rủi ro đối với sức khỏe cộng đồng toàn cầu.
Một trong những nguy cơ đáng chú ý là sự gia tăng các ca mắc cúm mùa. Theo Cơ quan Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC), mùa cúm 2025-2026 tại Mỹ đã ghi nhận ít nhất 15 triệu ca mắc, khoảng 180.000 ca nhập viện và hơn 7.400 ca tử vong. Đáng lo ngại, tỷ lệ tiêm vaccine cúm ở trẻ em đã giảm xuống dưới 50%, mức thấp nhất trong nhiều năm.
Các chuyên gia cảnh báo, việc suy giảm miễn dịch cộng đồng có thể tạo điều kiện để virus cúm lây lan mạnh hơn. Trong khi đó, virus cúm gia cầm H5N1 vẫn đang lưu hành rộng rãi ở động vật và xuất hiện các ca lây nhiễm rải rác sang người, dù nguy cơ lây từ người sang người hiện vẫn được đánh giá ở mức thấp.
Song song với cúm mùa, bệnh sởi cũng đang có dấu hiệu quay trở lại tại nhiều quốc gia sau nhiều năm được kiểm soát. Mỹ ghi nhận hơn 2.000 ca mắc sởi trong năm 2025, mức cao nhất trong nhiều thập kỷ. Canada được cho là đã mất trạng thái loại trừ bệnh sởi sau 30 năm, trong khi Singapore cũng triển khai các biện pháp cách ly và truy vết sau khi số ca mắc tăng mạnh.
Theo Quỹ Nhi đồng Liên hợp quốc (UNICEF), nguyên nhân chính dẫn tới nguy cơ tái bùng phát bệnh sởi là sự suy giảm tỷ lệ tiêm chủng và tình trạng do dự vaccine do thông tin sai lệch.
Virus Marburg và “Bệnh X” tiếp tục là mối lo toàn cầu
Ngoài các bệnh truyền nhiễm phổ biến, giới chuyên gia cũng đặc biệt quan tâm tới virus Marburg, một loại filovirus cùng họ với Ebola, có tỷ lệ tử vong cao.
Virus Marburg lây truyền chủ yếu qua tiếp xúc với dịch cơ thể, gây ra các triệu chứng nghiêm trọng như sốt cao, đau cơ, rối loạn tiêu hóa và xuất huyết. Tỷ lệ tử vong của bệnh thường vượt quá 50% nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời.
Trong những năm gần đây, virus này đã được ghi nhận tại nhiều quốc gia châu Phi như Guinea, Ghana, Tanzania, Rwanda hay Ethiopia. Các chuyên gia cho rằng, tình trạng phá rừng, biến đổi môi trường sống và sự mở rộng hoạt động của con người khiến nguy cơ tiếp xúc với vật chủ tự nhiên của virus, loài dơi ăn quả Rousette Ai Cập ngày càng gia tăng.
Bên cạnh đó, WHO tiếp tục cảnh báo về nguy cơ xuất hiện “Disease X” (Bệnh X), thuật ngữ dùng để chỉ một mầm bệnh chưa xác định nhưng có khả năng gây ra đại dịch nghiêm trọng trong tương lai.
Các chuyên gia nhận định, thế giới hiện có thể đang bước vào giai đoạn chuẩn bị kém hơn so với thời điểm ngay sau đại dịch COVID-19, trong bối cảnh nhiều quốc gia cắt giảm ngân sách y tế, gián đoạn hoạt động tiêm chủng và suy giảm năng lực giám sát dịch tễ.
Trước nguy cơ gia tăng dịch bệnh trong mùa hè, ngành y tế khuyến cáo người dân cần chủ động thực hiện các biện pháp phòng bệnh như giữ vệ sinh cá nhân, rửa tay thường xuyên, ăn chín uống sôi, bảo quản thực phẩm đúng cách và vệ sinh môi trường sống sạch sẽ.
Các gia đình cần loại bỏ vật chứa nước đọng để hạn chế muỗi sinh sản, cho trẻ ngủ màn kể cả ban ngày và tiêm chủng đầy đủ theo khuyến cáo.
Đối với trẻ nhỏ, phụ huynh cần hạn chế để trẻ thay đổi nhiệt độ đột ngột giữa môi trường ngoài trời và phòng điều hòa, đồng thời bổ sung đầy đủ nước và dinh dưỡng để tăng sức đề kháng.
Khi xuất hiện các dấu hiệu bất thường như sốt cao, phát ban, khó thở, tiêu chảy kéo dài hoặc co giật, người dân cần nhanh chóng đưa bệnh nhân tới cơ sở y tế để được thăm khám và điều trị kịp thời.
Thiên Trường
