Năm 2025: Xử lý hình sự hơn 3.100 vụ việc, thu nộp ngân sách hơn 15.000 tỷ đồng
Báo cáo của Văn phòng Thường trực Ban Chỉ đạo 389 Quốc gia tại hội nghị cho thấy, trong năm 2025, tình hình buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả tiếp tục diễn biến phức tạp trên cả ba mặt trận: biên giới đất liền, cảng biển - hàng không và không gian mạng. Đáng chú ý, hoạt động sản xuất, kinh doanh hàng giả và xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ có chiều hướng gia tăng ở một số lĩnh vực trọng điểm.
Về kết quả đấu tranh, các lực lượng chức năng trên cả nước đã phát hiện và xử lý 123.513 vụ việc vi phạm, giảm 10% so với cùng kỳ năm 2024. Trong cơ cấu vi phạm, có 9.404 vụ buôn bán, vận chuyển trái phép hàng cấm, hàng lậu; 109.180 vụ gian lận thương mại, gian lận thuế và 4.929 vụ hàng giả, vi phạm quyền sở hữu trí tuệ.
Mặc dù tổng số vụ việc phát hiện giảm, nhưng tính chất nghiêm trọng và quy mô xử lý lại gia tăng. Cụ thể, cơ quan chức năng đã khởi tố hình sự 3.178 vụ (tăng 2,75%) với 5.477 đối tượng (tăng 17,58% so với năm trước). Tổng số tiền thu nộp ngân sách nhà nước đạt 15.394 tỷ đồng, tăng 4,44%. Kết quả này phản ánh sự chuyển dịch trong công tác đấu tranh, tập trung vào chiều sâu và các vụ án lớn.
Tại hội nghị, đại diện các địa phương đã đưa ra nhiều kiến nghị thực tiễn. Tỉnh Thanh Hóa đề xuất Chính phủ cần xây dựng chế tài xử phạt mạnh hơn đối với hành vi sản xuất, vận chuyển hàng giả, tương đương mức xử lý vi phạm giao thông nhằm tăng tính răn đe. Thành phố Hà Nội kiến nghị đầu tư hệ thống trung tâm kiểm nghiệm hàng hóa và kho bảo quản tang vật đạt chuẩn quốc gia. Trong khi đó, tỉnh Quảng Ninh và thành phố Đà Nẵng nhấn mạnh sự cần thiết của việc hoàn thiện cơ sở dữ liệu dùng chung và tập huấn quy định pháp luật mới cho lực lượng thực thi công vụ.
Yêu cầu sửa đổi quy chuẩn pháp lý, xử lý nghiêm cán bộ bao che
Phát biểu kết luận hội nghị, Phó Thủ tướng Bùi Thanh Sơn ghi nhận những nỗ lực của các bộ, ngành và địa phương trong năm qua, góp phần ổn định thị trường, tăng thu ngân sách và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng. Tuy nhiên, Phó Thủ tướng cũng thẳng thắn chỉ rõ những hạn chế còn tồn tại như chế tài xử lý chưa đủ sức răn đe, tình trạng hàng lậu thâm nhập sâu vào nội địa và sự bùng nổ của vi phạm trên thương mại điện tử. Đặc biệt, vẫn còn tình trạng một bộ phận cán bộ, công chức buông lỏng quản lý, thậm chí tiếp tay, bao che cho hành vi vi phạm.
Định hướng nhiệm vụ năm 2026, Phó Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương phải xác định công tác chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả là nhiệm vụ trọng tâm, ưu tiên hàng đầu và phải thực hiện thường xuyên, liên tục.
Về phương thức hoạt động, Phó Thủ tướng chỉ đạo các lực lượng chức năng phải nắm chắc tình hình, tăng cường kiểm soát tại các tuyến biên giới, cửa khẩu và các mặt hàng nhạy cảm như thuốc chữa bệnh, sữa, thực phẩm chức năng. Quan điểm chỉ đạo xuyên suốt là phải liên tục ra quân, "đánh trúng, đánh đúng" đối tượng chủ mưu, cầm đầu với phương châm "xử lý một vụ, cảnh tỉnh cả vùng, cả lĩnh vực".
Về hoàn thiện thể chế, Phó Thủ tướng giao nhiệm vụ cho các bộ, ngành trong 6 tháng đầu năm 2026 phải tập trung rà soát, sửa đổi hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, đặc biệt là đối với thực phẩm và dược phẩm. Việc hoàn thiện hành lang pháp lý cần theo hướng nâng cao tính răn đe của chế tài, khắc phục các khoảng trống pháp luật để tạo sự thống nhất trong quản lý.
Phó Thủ tướng Bùi Thanh Sơn cũng nhấn mạnh yêu cầu làm trong sạch bộ máy, kiên quyết xử lý nghiêm các cán bộ thiếu trách nhiệm hoặc có hành vi bao che, tiếp tay cho tội phạm. Đồng thời, các đơn vị cần đẩy mạnh chuyển đổi số, tăng cường chia sẻ dữ liệu liên ngành và đầu tư nâng cấp cơ sở vật chất kỹ thuật để nâng cao hiệu quả công tác đấu tranh phòng, chống buôn lậu trong tình hình mới.
Thành Nam (t/h)
