Nguồn thu tăng trưởng mạnh mẽ từ các nền tảng số
Hoạt động thương mại điện tử và kinh tế số tại Việt Nam đang ghi nhận tốc độ tăng trưởng nguồn thu vô cùng ấn tượng. Chỉ tính riêng trong năm 2025, tổng số thuế thu được từ lĩnh vực này đã đạt gần 208,8 nghìn tỷ đồng, đánh dấu mức tăng trưởng 66,5% so với cùng kỳ năm 2024.
Đóng góp tỷ trọng đáng kể vào kết quả này là nhóm các nhà cung cấp nước ngoài. Kể từ khi Cổng thông tin điện tử dành riêng cho đối tượng này được vận hành vào tháng 3/2022 – đưa Việt Nam trở thành một trong những quốc gia tiên phong tại khu vực châu Á – Thái Bình Dương, đã có 202 nhà cung cấp nước ngoài tự nguyện đăng ký, kê khai và nộp thuế trực tiếp mà không cần thiết lập đại diện tại Việt Nam.
Tính đến hết ngày 31/12/2025, nhóm này đã đóng góp 31,4 nghìn tỷ đồng. Riêng trong năm 2025, số thu từ các nhà cung cấp ngoại biên đạt 13,9 nghìn tỷ đồng, tăng 59,9% so với năm trước. Con số này đạt 154% so với dự toán được giao là 9 nghìn tỷ đồng và đạt 115% so với mục tiêu phấn đấu 12 nghìn tỷ đồng do Cục Thuế đề ra.
Song song với đó, việc thực thi trách nhiệm kê khai và nộp thuế thay của các nền tảng trung gian cũng mang lại hiệu quả trực tiếp. Kể từ khi Nghị định 117/2025/NĐ-CP có hiệu lực, hiện có 68 tổ chức quản lý sàn thương mại điện tử trong nước và quốc tế đã tiến hành nộp thay cho người bán, mang về cho ngân sách nhà nước khoảng 2,7 nghìn tỷ đồng.
Siết chặt nghĩa vụ thuế của cá nhân và hộ kinh doanh số
Bên cạnh khối doanh nghiệp và tập đoàn đa quốc gia, công tác quản lý thuế đối với các hộ và cá nhân kinh doanh trên nền tảng số cũng được siết chặt. Thống kê mới nhất cho thấy có gần 178 nghìn hộ và cá nhân kinh doanh đã chủ động đăng ký, kê khai nộp thuế qua cổng thông tin điện tử chuyên biệt. Số thuế ước tính nộp ngân sách từ nhóm này đạt 2,45 nghìn tỷ đồng, tăng 1,7% so với thời điểm tháng 11 năm 2025.
Xét về quy mô địa phương, Thủ đô Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh là hai đầu tàu dẫn đầu cả nước. Hà Nội ghi nhận 52.133 người nộp thuế với số tiền đóng góp 1,26 nghìn tỷ đồng; trong khi Thành phố Hồ Chí Minh có 50.838 người nộp thuế, đóng góp 546 tỷ đồng. Đáng chú ý, tỉnh Ninh Bình cũng ghi nhận sự chuyển biến tích cực với 6.870 cá nhân, hộ kinh doanh tham gia nộp ngân sách 80 tỷ đồng. Tính rộng hơn trên toàn thị trường, có hơn 1 triệu hộ và cá nhân đang hoạt động kinh doanh trực tuyến, tạo ra nguồn thu ước đạt gần 2,18 nghìn tỷ đồng.
Nguồn thu ngân sách không chỉ giới hạn ở các sàn giao dịch hàng hóa truyền thống. Sự mở rộng của nền kinh tế số đang tạo ra các dòng doanh thu đáng kể từ mạng xã hội, sản xuất nội dung số, phát sóng trực tiếp (livestream) cũng như thu nhập trực tiếp của giới streamer, YouTuber và nhiều dịch vụ số hóa khác.
Sự chuyển dịch nhanh chóng và tính ẩn danh của nền kinh tế số đòi hỏi phương thức quản lý thuế phải liên tục đổi mới và đồng bộ. Nhằm đáp ứng yêu cầu này, hệ thống pháp luật đã được cập nhật kịp thời thông qua Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15 và Nghị định số 117/2025/NĐ-CP. Các văn bản pháp lý này minh định nghĩa vụ đăng ký, kê khai và nộp thuế của các tổ chức, cá nhân nước ngoài có phát sinh doanh thu tại Việt Nam. Đồng thời, luật cũng quy định rõ trách nhiệm của các sàn giao dịch thương mại điện tử có chức năng thanh toán trong việc tự động khấu trừ, kê khai và nộp thuế thay cho các hộ, cá nhân kinh doanh trên nền tảng của mình.
Trong thời gian tới, cơ quan thuế định hướng tiếp tục hoàn thiện hệ sinh thái dữ liệu phục vụ quản lý nhà nước thông qua việc kết nối thông tin liên thông với các ngân hàng thương mại, sàn thương mại điện tử và tổ chức trung gian thanh toán. Việc ứng dụng công nghệ phân tích dữ liệu lớn (Big Data) và các nguyên tắc quản lý rủi ro sẽ là công cụ chủ lực giúp cơ quan chức năng giám sát chặt chẽ luồng tiền, phát hiện sớm các trường hợp kê khai thiếu trung thực, qua đó bảo đảm sự công bằng, minh bạch và chống thất thu ngân sách trong kỷ nguyên số.
Thành Nam
