Trong nhiều năm, thị trường xe điện Trung Quốc phát triển nhờ các mẫu sedan và crossover cỡ nhỏ có giá cạnh tranh. Tuy nhiên, khi biên lợi nhuận bị bào mòn bởi cuộc chiến giảm giá kéo dài, các hãng xe bắt đầu chuyển sang phân khúc có giá trị cao hơn: SUV điện 6 chỗ.
Theo Morgan Stanley, đây đang là nhóm xe được các gia đình thu nhập cao tại Trung Quốc đặc biệt quan tâm nhờ không gian rộng, khả năng di chuyển linh hoạt và trải nghiệm tiện nghi tương tự xe sang châu Âu.
Tại Triển lãm Ô tô Bắc Kinh, hàng loạt hãng như Nio, BYD, Li Auto, Aito hay XPeng đã đồng loạt giới thiệu SUV điện hoặc hybrid mở rộng tầm hoạt động với cấu hình 6 chỗ. Giá bán trải dài từ khoảng 30.000 USD đến gần 90.000 USD, thấp hơn đáng kể so với nhiều mẫu SUV hạng sang của Đức cùng kích thước.
Điểm đáng chú ý là các hãng xe Trung Quốc không còn cạnh tranh chủ yếu bằng giá rẻ. Thay vào đó, họ tập trung vào trải nghiệm cabin và công nghệ tích hợp.
Sự phát triển của SUV 6 chỗ phản ánh thay đổi trong hành vi tiêu dùng của tầng lớp trung lưu và giàu có tại Trung Quốc. Người mua xe hiện ưu tiên không gian sử dụng cho gia đình nhiều thế hệ, thay vì chỉ chú trọng khả năng tăng tốc hay thông số hiệu suất.
Phần lớn mẫu SUV điện 6 chỗ mới đều sử dụng cấu trúc ghế “2+2+2”, trong đó hàng ghế thứ hai là ghế thương gia độc lập có chức năng massage, sưởi và chỉnh điện. Cabin được thiết kế như một “phòng khách di động”, tích hợp màn hình giải trí lớn, hệ điều hành thông minh và trợ lý giọng nói AI.
Một số mẫu xe còn trang bị:
Hệ thống lái bán tự động cấp cao sử dụng lidar và chip AI nội địa
Màn hình HUD thực tế tăng cường
Sạc siêu nhanh 800V
Hệ thống treo khí nén thích ứng
Khoang hành lý lớn đủ cho nhu cầu di chuyển gia đình đường dài
Khoang lái của AITO M9 tích hợp nhiều màn hình kỹ thuật số, hệ điều hành HarmonyOS cùng các tính năng AI và hỗ trợ lái thông minh do Huawei phát triển (Ảnh: AITO) Các hãng Trung Quốc đang tận dụng lợi thế chuỗi cung ứng pin và linh kiện điện tử nội địa để đưa công nghệ cao xuống mức giá dễ tiếp cận hơn.
Phân khúc SUV gia đình cao cấp vốn là thế mạnh của Mercedes-Benz, BMW hay Audi tại Trung Quốc. Tuy nhiên, ưu thế này đang bị thu hẹp nhanh chóng.
Các hãng xe nội địa hiện có khả năng phát triển sản phẩm với tốc độ rất nhanh. Chu kỳ ra mắt mẫu mới chỉ khoảng 18–24 tháng, ngắn hơn đáng kể so với nhiều nhà sản xuất truyền thống. Đồng thời, phần mềm và hệ sinh thái số đang trở thành yếu tố quyết định trải nghiệm người dùng, thay vì chỉ là động cơ hay khả năng vận hành.
Morgan Stanley cho rằng việc các hãng Trung Quốc liên tục tung ra SUV đầu bảng sẽ tạo ra “chuẩn cạnh tranh mới” trong ngành ô tô điện.
Lợi thế của xe Trung Quốc hiện không còn nằm riêng ở giá bán. Năng lực phát triển phần mềm, hệ thống hỗ trợ lái và tích hợp AI đang giúp các thương hiệu nội địa rút ngắn khoảng cách với các hãng phương Tây. Các cuộc thảo luận trên những diễn đàn ô tô quốc tế gần đây cho thấy nhiều người dùng đánh giá xe điện Trung Quốc có tốc độ đổi mới nhanh hơn đáng kể so với các hãng Mỹ và châu Âu.
Song song với đó, chính quyền Trung Quốc cũng siết dần các chính sách hỗ trợ và hạn chế cạnh tranh giảm giá cực đoan nhằm cải thiện lợi nhuận cho ngành ô tô. Điều này buộc các hãng xe phải chuyển hướng sang những dòng sản phẩm có biên lợi nhuận cao hơn.
SUV điện 6 chỗ vì thế trở thành lựa chọn chiến lược: vừa đáp ứng nhu cầu thực tế của gia đình, vừa giúp nhà sản xuất nâng giá trị thương hiệu và cải thiện doanh thu trên mỗi xe bán ra.
Sự bùng nổ của SUV điện 6 chỗ cho thấy ngành ô tô Trung Quốc đang bước sang giai đoạn mới. Trọng tâm không còn là “xe điện giá rẻ”, mà là xây dựng tiêu chuẩn mới cho xe gia đình cao cấp trong thời đại số.
Với lợi thế về pin, phần mềm và tốc độ phát triển sản phẩm, các hãng xe Trung Quốc đang mở rộng ảnh hưởng vượt ra ngoài thị trường nội địa. Nếu duy trì được tốc độ đổi mới hiện nay, SUV điện 6 chỗ có thể trở thành phân khúc giúp Trung Quốc định hình xu hướng của ngành ô tô toàn cầu trong những năm tới.
L.T(t/h)
