Thực trạng này đang gióng lên hồi chuông cảnh báo về sự cần thiết phải siết chặt quản lý lĩnh vực thẩm mỹ và nâng cao nhận thức của người dân trước khi quyết định can thiệp làm đẹp.
Việt Nam có khoảng 250.000 ca phẫu thuật thẩm mỹ mỗi năm
Phát biểu tại Hội thảo “Thẩm mỹ an toàn: Từ pháp lý đến thực hành y khoa” do báo Tiền Phong tổ chức ngày 12/5, BS.CKII Đào Văn Sinh - Trưởng Đại diện Văn phòng Bộ Y tế tại TP. HCM cho biết, ngành thẩm mỹ tại Việt Nam đang phát triển nhanh chóng trong những năm gần đây. Nhu cầu làm đẹp gia tăng mạnh mẽ kéo theo sự mở rộng các loại hình dịch vụ, từ bệnh viện chuyên khoa, phòng khám đến các cơ sở chăm sóc sắc đẹp.
Các báo cáo chuyên ngành cho thấy, Việt Nam có khoảng 250.000 ca phẫu thuật thẩm mỹ mỗi năm, ghi nhận khoảng 25.000 - 35.000 ca biến chứng. Con số này phản ánh những rủi ro hiện hữu trong thị trường làm đẹp.
Đáng chú ý, nhiều trường hợp tai biến xảy ra tại các cơ sở không được cấp phép, hoặc do người thực hiện không có chuyên môn y khoa. Những hậu quả không chỉ dừng lại ở tổn thương sức khỏe, mà còn ảnh hưởng nặng nề đến tâm lý, kinh tế của người dân, thậm chí có trường hợp để lại di chứng suốt đời. Một vấn đề khác cần nhìn nhận thẳng thắn.
Đó là sự tồn tại của các cơ sở thẩm mỹ hoạt động “chui”, núp bóng dưới danh nghĩa chăm sóc sắc đẹp nhưng lại thực hiện các thủ thuật xâm lấn. Đây không chỉ là hành vi vi phạm pháp luật mà còn là mối nguy trực tiếp đối với sức khỏe cộng đồng. Không dừng lại ở đó, những sai phạm này còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến uy tín chung của ngành y tế, đặc biệt là các cơ sở hành nghề chân chính, tuân thủ đúng quy định pháp luật và chuẩn mực chuyên môn.
“Bộ Y tế xác định rõ phát triển ngành thẩm mỹ phải đi đôi với đảm bảo an toàn và tuân thủ pháp luật. Chúng tôi đang và sẽ tiếp tục triển khai đồng bộ nhiều giải pháp để xây dựng thị trường thẩm mỹ an toàn” - BS.CKII Đào Văn Sinh nhấn mạnh.
Nhiều bất cập trong quản lý
Tại hội thảo, PGS.TS.BS Nguyễn Thanh Vân - Chủ tịch Hội Phẫu thuật tạo hình thẩm mỹ TP. HCM cho biết, một trong những bất cập lớn hiện nay là chế tài xử phạt đối với các cơ sở thẩm mỹ vi phạm chưa đủ sức răn đe. Nhiều cơ sở dù bị xử phạt vẫn tiếp tục hoạt động do mức phạt hành chính chưa tương xứng với lợi nhuận từ lĩnh vực này. Chỉ khi áp dụng biện pháp rút giấy phép vĩnh viễn mới có thể hạn chế tình trạng vi phạm. 
Tuy nhiên, trên thực tế, ngay cả khi bị rút giấy phép, một số cơ sở vẫn có thể thay đổi tên và tiếp tục hoạt động tại cùng địa điểm. Bên cạnh đó, hiện nay, việc xử lý mới chủ yếu tập trung vào cá nhân hành nghề, chưa xử lý triệt để đối với cơ sở vật chất.
"Nếu không xử lý nghiêm, nguy cơ đối với người dân sẽ rất lớn do lợi nhuận trong lĩnh vực này cao. Theo đó, đối với các cơ sở hoạt động không phép hoặc người thực hiện không có chuyên môn y khoa nhưng vẫn tiến hành thủ thuật xâm lấn, cần xem xét xử lý hình sự thay vì chỉ xử phạt hành chính", PGS.TS.BS Nguyễn Thanh Vân nhấn mạnh.
Trong khi đó, theo luật sư Vi Thị Phường - Công ty Luật Nguyễn Hiếu, Đoàn Luật sư TP. Đồng Nai, hoạt động thẩm mỹ hiện nay chịu sự điều chỉnh của nhiều văn bản quy phạm pháp luật khác nhau, trong đó trọng tâm là Luật Khám bệnh, chữa bệnh năm 2023.
Tuy nhiên, nhiều người dân vẫn còn nhầm lẫn giữa các loại hình này, đặc biệt là khó phân biệt giữa cơ sở chăm sóc sắc đẹp thông thường và cơ sở khám chữa bệnh chuyên ngành thẩm mỹ.
Do nhu cầu làm đẹp tăng cao cùng với sự phát triển mạnh mẽ của hoạt động quảng cáo trên mạng xã hội, nhiều cơ sở làm đẹp sử dụng các tên gọi như “viện thẩm mỹ quốc tế”, “công nghệ chuẩn y khoa”, “thẩm mỹ chuyên sâu” hoặc quảng bá như cơ sở điều trị y khoa dù chưa được cấp phép hoạt động khám chữa bệnh. Điều này khiến người dân rất khó nhận diện đâu là cơ sở hợp pháp và đâu là cơ sở hoạt động vượt phạm vi cho phép.
Dù hệ thống pháp luật hiện nay đã có nhiều quy định điều chỉnh hoạt động thẩm mỹ nhưng trên thực tế, công tác quản lý trong lĩnh vực này vẫn còn tồn tại nhiều bất cập và hạn chế. Tình trạng cơ sở spa hoạt động vượt quá phạm vi chuyên môn cho phép hiện nay diễn ra rất phổ biến.
“Từ những bất cập nêu trên, cần tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp luật theo hướng quy định rõ ràng hơn về ranh giới giữa hoạt động chăm sóc sắc đẹp thông thường và hoạt động khám chữa bệnh chuyên ngành thẩm mỹ. Đồng thời, cần bổ sung các quy định cụ thể về quản lý các kỹ thuật thẩm mỹ mới phát sinh trên thực tế nhằm tránh khoảng trống pháp lý.
Bên cạnh đó, cần tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra và xử lý nghiêm các cơ sở hoạt động không phép hoặc vượt quá phạm vi chuyên môn được cấp phép. Việc xử lý cần bảo đảm tính nghiêm minh và đủ sức răn đe để hạn chế tình trạng tái phạm” - luật sư Vi Thị Phường nhấn mạnh.
Hoàng Bách
