Điều kiện thụ hưởng và mức điều chỉnh tăng từ ngày 1/7
Theo Điều 23 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, công dân Việt Nam sẽ được hưởng chế độ trợ cấp hằng tháng khi đáp ứng đầy đủ các tiêu chí: đã đủ tuổi nghỉ hưu, có thời gian tham gia bảo hiểm xã hội dưới 15 năm, chưa đủ tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xã hội (dưới 75 tuổi, hoặc từ đủ 70 đến dưới 75 tuổi đối với người thuộc hộ nghèo, cận nghèo) và có yêu cầu hưởng trợ cấp hằng tháng từ chính khoản đóng của mình. Để tham gia vào tầng an sinh này, người lao động quyết định không nhận bảo hiểm xã hội một lần và không bảo lưu thời gian đóng.
Mức trợ cấp hằng tháng được xác định dựa trên thời gian đóng và mức đóng thực tế của người lao động. Định mức thấp nhất được quy định bằng mức trợ cấp hưu trí xã hội hằng tháng, hiện hành là 500.000 đồng/tháng.
Theo Nghị định điều chỉnh lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội và trợ cấp hằng tháng vừa được ban hành, nhóm đối tượng này sẽ được tăng thêm 8% trên mức trợ cấp của tháng 6/2026, áp dụng từ ngày 1/7 tới. Như vậy, những người đang nhận mức trợ cấp hằng tháng thấp nhất sẽ thuộc diện điều chỉnh tăng, chính thức chạm mốc 540.000 đồng/tháng. Đồng thời, trong suốt quá trình hưởng trợ cấp, người lao động được ngân sách nhà nước đóng bảo hiểm y tế để bảo đảm quyền lợi chăm sóc sức khỏe.
Đảm bảo quyền lợi linh hoạt cho người tham gia và thân nhân
Chính sách mới thiết kế một cơ chế đóng linh hoạt để bảo vệ tối đa quyền lợi người dân. Trường hợp tổng số tiền đóng của người lao động không đủ để phân bổ chi trả cho đến tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xã hội, họ được phép lựa chọn đóng một lần cho phần còn thiếu để tiếp tục duy trì dòng tiền hưởng trợ cấp cho đến khi đủ tuổi.
Bên cạnh việc bảo đảm quyền lợi cho người tham gia, chính sách còn mở rộng sự hỗ trợ đối với thân nhân khi người lao động qua đời. Cụ thể, thân nhân sẽ được nhận một khoản trợ cấp một lần đối với khoảng thời gian mà người lao động chưa hưởng hết. Ngoài ra, nếu người lao động đáp ứng đủ điều kiện về thời gian tham gia bảo hiểm xã hội theo quy định, thân nhân còn được nhận thêm khoản trợ cấp mai táng.
Thủ tục để người lao động tiếp cận chế độ này được tối giản hóa nhằm tạo thuận lợi tối đa. Hồ sơ chỉ bao gồm sổ bảo hiểm xã hội và văn bản đề nghị hưởng trợ cấp hằng tháng theo mẫu quy định. Người lao động tiến hành nộp hồ sơ trực tiếp tại cơ quan bảo hiểm xã hội. Trong thời hạn 5 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ, cơ quan bảo hiểm xã hội có trách nhiệm phải giải quyết và tổ chức chi trả cho người dân. Các trường hợp không giải quyết bắt buộc phải trả lời bằng văn bản và nêu rõ lý do.
Việc bổ sung chế độ trợ cấp hằng tháng theo Luật Bảo hiểm xã hội 2026 được giới chuyên gia đánh giá là bước tiến lớn giúp xóa bỏ “khoảng trống” bảo vệ, đảm bảo không ai bị bỏ lại phía sau trong hệ thống an sinh quốc gia.
Tâm An
