Theo tổng hợp của Sở Khoa học và Công nghệ, trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa hiện có 28 mỏ cát tự nhiên còn hiệu lực khai thác, với tổng sản lượng cát tự nhiên cung ứng giai đoạn 2026-2030 là 4,375 triệu m3. Cùng với 23 đơn vị khai thác đá đầu tư dây chuyền sản xuất cát nhân tạo, ước tính tổng sản lượng có thể cung ứng khoảng 11,65 triệu m3.
Trong khi đó, nhu cầu cát phục vụ xây dựng giai đoạn 2026-2030 được dự báo trên 45 triệu m3. Với nguồn cung hiện trạng, khả năng đáp ứng mới đạt khoảng hơn 16 triệu m3; đồng nghĩa tỉnh sẽ thiếu hụt khoảng 30 triệu m3 nhu cầu cát xây dựng nếu không có giải pháp bổ sung nguồn cung kịp thời.
Được biết, sau 5 năm triển khai Chính sách hỗ trợ đầu tư mới hoặc đổi mới công nghệ - thiết bị sản xuất cát nhân tạo (cát nghiền) giai đoạn 2021-2025, toàn tỉnh mới chỉ có 1 doanh nghiệp đủ điều kiện được hỗ trợ với tổng kinh phí hơn 3,3 tỷ đồng. Nguyên nhân chủ yếu do điều kiện hỗ trợ còn khá cao, đặc biệt là yêu cầu về công suất và sản lượng tiêu thụ, khiến phần lớn doanh nghiệp chưa đáp ứng được.
Hiện Sở Khoa học và Công nghệ đang chủ trì xây dựng dự thảo Nghị quyết về chính sách hỗ trợ đầu tư mới hoặc đổi mới công nghệ - thiết bị sản xuất cát nghiền giai đoạn 2026-2030 theo hướng nâng cao tính khả thi, phù hợp hơn với thực tiễn sản xuất của doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh.
Về vấn đề này, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Thanh Hóa Mai Xuân Liêm khẳng định: Trong bối cảnh nhu cầu vật liệu xây dựng trên địa bàn tỉnh ngày càng lớn, đặc biệt phục vụ các dự án hạ tầng giao thông, khu công nghiệp, khu kinh tế và các công trình trọng điểm, việc phát triển cát nghiền là xu hướng tất yếu nhằm giảm áp lực khai thác cát tự nhiên, bảo vệ tài nguyên và chủ động nguồn cung vật liệu xây dựng.
Đồng chí ghi nhận tinh thần chủ động đầu tư, đổi mới công nghệ của các doanh nghiệp; đồng thời cho rằng sản xuất cát nghiền không chỉ góp phần giải bài toán thiếu hụt vật liệu xây dựng mà còn hướng tới mục tiêu phát triển bền vững, khai thác hiệu quả tài nguyên khoáng sản.
Đồng chí giao Sở Khoa học và Công nghệ chủ trì, phối hợp với Sở Xây dựng, Sở Nông nghiệp và Môi trường, Sở Tài chính triển khai đánh giá hiệu quả chính sách đã ban hành giai đoạn vừa qua; đồng thời tiếp thu đầy đủ các ý kiến của doanh nghiệp và các ngành để hoàn thiện dự thảo chính sách hỗ trợ đầu tư sản xuất cát nghiền giai đoạn 2026-2030, bảo đảm sát thực tiễn, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho doanh nghiệp tiếp cận chính sách.
Yêu cầu các doanh nghiệp tiếp tục đầu tư đổi mới công nghệ, nâng cao chất lượng sản phẩm, bảo đảm các tiêu chuẩn kỹ thuật và môi trường; đồng thời chủ động nghiên cứu đa dạng hóa sản phẩm, mở rộng thị trường tiêu thụ; nghiên cứu điều kiện, đổi mới công nghệ để tiếp cận hiệu quả hơn chính sách ban hành trong giai đoạn tới.
Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh khẳng định tỉnh Thanh Hóa sẽ tiếp tục đồng hành, tháo gỡ khó khăn, tạo điều kiện thuận lợi để doanh nghiệp đầu tư phát triển sản xuất cát nghiền, từng bước thay thế cát tự nhiên, đáp ứng nhu cầu vật liệu xây dựng phục vụ phát triển kinh tế - xã hội.
Khánh An
