Sau thời gian tăng trưởng nhanh, ngành thời trang đang chứng kiến sự phân hóa mạnh giữa các thương hiệu trong nước và quốc tế. Một bên tận dụng lợi thế am hiểu thị trường địa phương, mở rộng tại các tỉnh thành ngoài trung tâm lớn; bên còn lại duy trì sự hiện diện tại các khu vực đô thị có sức mua cao nhằm bảo vệ hình ảnh thương hiệu.
Theo các dữ liệu nghiên cứu thị trường, quy mô ngành quần áo và giày dép tại Việt Nam hiện đạt khoảng 123.000 tỷ đồng, chiếm tỷ trọng đáng kể trong toàn bộ thị trường bán lẻ. Với tốc độ tăng trưởng duy trì khoảng 10-15% mỗi năm, thời trang vẫn được xem là lĩnh vực giàu tiềm năng. Tuy nhiên, sự cạnh tranh ngày càng khốc liệt đang buộc các doanh nghiệp phải thay đổi chiến lược phát triển.
Thay vì tiếp tục mở rộng điểm bán theo chiều rộng, nhiều chuỗi thời trang đã bắt đầu rà soát hiệu quả từng cửa hàng, đóng cửa những địa điểm có doanh thu thấp và chuyển nguồn lực sang các kênh bán hàng hiệu quả hơn.
Số liệu từ các đơn vị nghiên cứu bán lẻ cho thấy số lượng cửa hàng thời trang vật lý đang có xu hướng giảm. Từ 1.559 cửa hàng vào năm 2024, con số này giảm xuống còn 1.442 cửa hàng năm 2025 và tiếp tục xuống khoảng 1.263 cửa hàng trong năm 2026. Tuy nhiên, sự thu hẹp này được đánh giá là quá trình tái cơ cấu cần thiết thay vì dấu hiệu suy giảm của toàn ngành.
Các chuyên gia cho rằng, trong bối cảnh chi phí mặt bằng, nhân sự và vận hành ngày càng tăng, việc duy trì những cửa hàng hoạt động kém hiệu quả sẽ làm giảm biên lợi nhuận. Vì vậy, doanh nghiệp đang ưu tiên mô hình tinh gọn, tập trung vào các điểm bán có khả năng tạo doanh thu ổn định và kết hợp với các kênh bán hàng trực tuyến.
Doanh nghiệp nội mở rộng tỉnh lẻ, thương hiệu ngoại tập trung đô thị lớn
Một trong những điểm nổi bật của thị trường hiện nay là sự khác biệt rõ rệt trong chiến lược lựa chọn địa bàn giữa thương hiệu nội địa và quốc tế.
Các doanh nghiệp Việt Nam đang tận dụng lợi thế am hiểu thị trường, thói quen tiêu dùng và khả năng thích ứng nhanh để mở rộng tại các tỉnh, thành phố ngoài hai trung tâm kinh tế lớn là Hà Nội và TP.HCM.
Điển hình, Việt Tiến hiện duy trì hệ thống hàng trăm cửa hàng trên toàn quốc, trong đó phần lớn nằm tại các tỉnh, thành địa phương. Chiến lược này giúp thương hiệu tiếp cận nhóm khách hàng có nhu cầu ổn định nhưng chưa được phục vụ nhiều bởi các chuỗi quốc tế.
Tương tự, Yody cũng tạo dấu ấn với mô hình phát triển mạnh ở khu vực ngoài đô thị lớn. Việc tập trung vào các thị trường tỉnh giúp doanh nghiệp giảm áp lực cạnh tranh trực tiếp với các thương hiệu nước ngoài, đồng thời khai thác nhóm khách hàng đang ngày càng gia tăng nhu cầu mua sắm thời trang hiện đại.
Ở chiều ngược lại, các thương hiệu quốc tế như Uniqlo, H&M, Zara hay MLB vẫn chủ yếu lựa chọn các trung tâm thương mại lớn, khu vực có mật độ tiêu dùng cao để duy trì hình ảnh thương hiệu và trải nghiệm khách hàng theo tiêu chuẩn toàn cầu.
Chiến lược này giúp các thương hiệu ngoại bảo vệ định vị, nhưng cũng khiến quá trình mở rộng ra tỉnh lẻ gặp nhiều thách thức do yêu cầu cao về logistics, quản lý chuỗi cung ứng và chi phí vận hành.
Bên cạnh đó, giá thuê mặt bằng bán lẻ tại các vị trí đắc địa ở Hà Nội và TP.HCM tiếp tục tạo áp lực lớn lên các chuỗi thời trang. Khi chi phí cố định tăng, doanh nghiệp buộc phải cân nhắc kỹ hơn hiệu quả đầu tư của từng cửa hàng.
Không chỉ lĩnh vực quần áo, nhóm giày dép và phụ kiện cũng đang có sự cạnh tranh mạnh mẽ. Các thương hiệu như Biti’s hay An Phước duy trì lợi thế nhờ mạng lưới phân bổ rộng, trong khi các thương hiệu thể thao quốc tế như Nike, Adidas vẫn tập trung vào mô hình cửa hàng trải nghiệm tại các thành phố lớn.
Thương mại điện tử và xu hướng tiêu dùng xanh tạo áp lực đổi mới
Một yếu tố đang làm thay đổi sâu sắc ngành thời trang là sự phát triển nhanh của thương mại điện tử. Nếu doanh thu từ hệ thống cửa hàng truyền thống chỉ tăng trưởng ở mức thấp, thì các kênh bán hàng trực tuyến, đặc biệt là thông qua livestream và nền tảng nội dung số, đang ghi nhận tốc độ tăng trưởng cao hơn.
Sự thay đổi này đặt ra bài toán mới cho các chuỗi thời trang: cửa hàng vật lý không chỉ còn là nơi bán hàng mà phải trở thành không gian trải nghiệm, giúp khách hàng kết nối với thương hiệu.
Nhiều doanh nghiệp đang chuyển hướng đầu tư vào công nghệ quản lý, phân tích dữ liệu khách hàng, tối ưu tồn kho và kết hợp mô hình bán hàng đa kênh nhằm nâng cao hiệu quả kinh doanh.
Bên cạnh công nghệ, xu hướng tiêu dùng bền vững cũng đang tác động ngày càng rõ nét đến ngành thời trang. Người tiêu dùng trẻ ngày càng quan tâm đến nguồn gốc nguyên liệu, quy trình sản xuất và tác động môi trường của sản phẩm.
Điều này mở ra cơ hội cho các thương hiệu nội địa phát huy lợi thế về nguồn nguyên liệu tự nhiên như sợi tre, sợi gai, tơ tằm, đồng thời phát triển các dòng sản phẩm theo hướng thân thiện với môi trường.
Trong giai đoạn cạnh tranh mới, các doanh nghiệp thời trang Việt Nam sẽ không chỉ phải cạnh tranh bằng giá hay độ phủ cửa hàng, mà còn cần nâng cao chất lượng sản phẩm, đầu tư công nghệ và xây dựng giá trị thương hiệu.
Sự sụt giảm số lượng điểm bán hiện nay có thể được xem là quá trình thanh lọc để ngành thời trang bước vào giai đoạn phát triển bền vững hơn. Những doanh nghiệp có khả năng thích ứng nhanh, kiểm soát chi phí tốt và hiểu rõ nhu cầu người tiêu dùng sẽ có nhiều cơ hội chiếm lĩnh thị trường trong chu kỳ tăng trưởng mới.
Minh Thành (t/h)
