Cơ quan Trung ương của Hiệp hội Chống hàng giả & Bảo vệ thương hiệu Việt Nam
  • Click để copy

Thị trường trái phiếu doanh nghiệp duy trì đà tăng trưởng

Với khung pháp lý mới về trái phiếu doanh nghiệp (TPDN), sau 6 tháng triển khai, thị trường trái phiếu doanh nghiệp duy trì đà tăng trưởng và có một số kết quả tích cực.

 Những kết quả tích cực

Trong 6 tháng đầu năm 2021, khối lượng phát hành trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ là 168.702 tỷ đồng; tăng 3,2% so với cùng kỳ năm 2020; khối lượng phát hành ra công chúng là 15.375 tỷ đồng, tương đương 50,3% khối lượng phát hành của năm 2020, chiếm 8,3% tổng khối lượng trái phiếu doanh nghiệp phát hành cho thấy bước đầu có sự dịch chuyển từ phát hành riêng lẻ sang phát hành ra công chúng, đây là tín hiệu tốt trên thị trường trái phiếu doanh nghiệp.

Tổ chức tín dụng (TCTD) là nhà phát hành lớn nhất chiếm 40,2% tổng khối lượng phát hành; khối lượng trái phiếu của doanh nghiệp bất động sản giảm 55,5% so với cùng kỳ năm 2020 (chiếm 13,2% tổng khối lượng phát hành). Lãi suất phát hành bình quân 6 tháng đầu năm 2021 là 7,9%/năm, giảm 1,6%/năm so với cùng kỳ năm 2020 (9,5%/năm).

Thị trường trái phiếu doanh nghiệp duy trì đà tăng trưởng và có một số kết quả tích cực
Thị trường trái phiếu doanh nghiệp duy trì đà tăng trưởng và có một số kết quả tích cực

Về nhà đầu tư: Công ty chứng khoán là nhà đầu tư chính trên thị trường sơ cấp, chiếm 44,4% tổng khối lượng phát hành, tổ chức tín dụng chiếm 25% tổng khối lượng phát hành. Tỷ trọng nhà đầu tư cá nhân là nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp mua trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ trên thị trường sơ cấp chiếm 5,7% khối lượng phát hành, giảm mạnh so với tỷ trọng nhà đầu tư cá nhân năm 2020 (là 12,68%); cho thấy các quy định mới tại Nghị định số 153 có tác động hạn chế các đối tượng nhà đầu tư cá nhân nhỏ lẻ, không có khả năng đánh giá rủi ro đầu tư TPDN phát hành riêng lẻ, bảo vệ lợi ích của nhà đầu tư này.

Những rủi ro tiềm ẩn

Bên cạnh những kết quả tích cực nêu trên, cùng với xu hướng dịch chuyển vốn huy động từ kênh tín dụng ngân hàng sang kênh phát hành trái phiếu, trên thị trường trái phiếu doanh nghiệp vẫn còn những rủi ro tiềm ẩn cho bản thân doanh nghiệp, nhà đầu tư và thị trường nói chung, vấn đề này cơ quan quản lý Nhà nước cũng đã nhiều lần khuyến cáo, cụ thể:

Đối với doanh nghiệp phát hành: Doanh nghiệp huy động vốn thông qua phát hành trái phiếu theo nguyên tắc tự vay, tự trả, tự chịu trách nhiệm về hiệu quả sử dụng vốn và khả năng trả nợ. Tuy nhiên, trường hợp doanh nghiệp phát hành khối lượng lớn trái phiếu, lãi suất cao, nhưng sử dụng vốn không hiệu quả hoặc tình hình sản xuất kinh doanh gặp khó khăn, hoặc lĩnh vực mà doanh nghiệp hoạt động gặp khó khăn, dẫn đến việc doanh nghiệp không hoàn trả được gốc và lãi trái phiếu cho nhà đầu tư sẽ gây bất ổn cho thị trường trái phiếu nói riêng và thị trường tài chính nói chung.

Đối với nhà đầu tư mua trái phiếu: Pháp luật quy định nhà đầu tư tự đánh giá rủi ro và tự chịu trách nhiệm về việc mua trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ. Theo đó, pháp luật quy định chỉ nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp là đối tượng được mua và giao dịch trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ để bảo vệ các nhà đầu tư cá nhân nhỏ lẻ, không có kinh nghiệm, khả năng phân tích, đánh giá các rủi ro khi mua trái phiếu doanh nghiệp phát hành riêng lẻ. Do đó, mọi hành vi “lách” các quy định của pháp luật để trở thành nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp với mục đích để mua trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ nhưng không đánh giá, phân tích được rủi ro, không nắm rõ điều kiện, điều khoản của trái phiếu, trái phiếu có hay không có tài sản đảm bảo, chất lượng tài sản đảm bảo, trái phiếu có được mua lại hay không... sẽ trực tiếp gây ra rủi ro cho nhà đầu tư, và nhà đầu tư có thể không thu hồi được số tiền mua trái phiếu. Nhà đầu tư có thể vi phạm quy định của pháp luật nếu cơ quan quản lý nhà nước phát hiện được các hành vi “lách” quy định để trở thành nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp. Có hiện tượng tổ chức cung cấp dịch vụ (công ty chứng khoán, ngân hàng thương mại) chào mời, phân phối trái phiếu doanh nghiệp không đúng đối tượng cho nhà đầu tư không phải là nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp, các trường hợp này sẽ bị xử phạt theo quy định của pháp luật. Bộ Tài chính, Uỷ ban chứng khoán nhà nước sẽ tăng cường kiểm tra việc cung cấp dịch vụ về trái phiếu doanh nghiệp của các tổ chức cung cấp dịch vụ để xử phạt nghiêm các hành vi vi phạm.

Để thị trường Trái phiếu doanh nghiệp phát triển theo hướng công khai, minh bạch

Để thị trường trai phiếu doanh nghiệp phát triển theo hướng công khai, minh bạch và giảm thiểu rủi ro, tạo điều kiện thuận lợi cho các chủ thể tham gia huy động vốn trên thị trường, Bộ Tài chính khuyến nghị về những rủi ro nêu trên, đề nghị các chủ thể tham gia thị trường tuyệt đối tuân thủ quy định của pháp luật và lưu ý một số nội dung sau:

Đối với doanh nghiệp phát hành: Việc phát hành trái phiếu phải gắn với dòng tiền và tính khả thi của phương án sản xuất kinh doanh, năng lực tài chính của doanh nghiệp, đảm bảo khả năng trả các khoản nợ đến hạn, trong đó có trả nợ lãi, gốc trái phiếu. Khi phát hành trái phiếu doanh nghiệp phải tuân thủ quy định của pháp luật, công bố công khai thông tin cho nhà đầu tư về tình hình tài chính, phương án sản xuất kinh doanh, điều kiện, điều khoản của trái phiếu, các cam kết kèm theo trái phiếu, sử dụng vốn đúng mục đích nêu trong phương án phát hành và định kỳ có báo cáo về tình hình tài chính, tình hình sử dụng vốn.

Đối với nhà đầu tư mua trái phiếu: Cần phân biệt rõ phương thức phát hành trái phiếu doanh nghiệp ra công chúng và phát hành trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ; chỉ nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp được mua và giao dịch trái phiếu doanh nghiệp phát hành riêng lẻ. Nhà đầu tư cần hết sức lưu ý là lãi suất cao sẽ đi kèm với rủi ro cao; do đó phải hết sức thận trọng đánh giá kỹ về các rủi ro trước khi quyết định mua trái phiếu. Nhà đầu tư cần yêu cầu doanh nghiệp phát hành trái phiếu/tổ chức môi giới cung cấp đầy đủ các thông tin bao gồm: Trái phiếu do doanh nghiệp nào phát hành, mục đích phát hành; Có tài sản đảm bảo hay không có tài sản đảm bảo; Cam kết của doanh nghiệp phát hành đối với trái phiếu; Kỳ hạn phát hành và phương thức trả nợ gốc, lãi; Tình hình tài chính của doanh nghiệp phát hành; Quy trình, hồ sơ về xác định nhà đâu tư chứng khoán chuyên nghiệp đối với các nhà đầu tư cá nhân theo quy định tại Nghị định số 155.

Nhà đầu tư đặc biệt lưu ý không mua trái phiếu thông qua chào mời của các tổ chức cung cấp dịch vụ (công ty chứng khoán, ngân hàng thương mại) khi chưa tìm hiểu kỹ về tình hình tài chính của doanh nghiệp phát hành và các điều kiện, điều khoản của trái phiếu. Nhà đầu tư trái phiếu cũng cần lưu ý việc các tổ chức cung cấp dịch vụ (công ty chứng khoán, ngân hàng thương mại) phân phối trái phiếu doanh nghiệp không có nghĩa là các tổ chức này đảm bảo an toàn cho việc đầu tư vào trái phiếu doanh nghiệp. Các tổ chức này chỉ là doanh nghiệp cung cấp dịch vụ, hưởng phí dịch vụ từ doanh nghiệp phát hành mà không chịu trách nhiệm về việc doanh nghiệp có hoàn trả được gốc, lãi trái phiếu khi đến hạn hay không. Rủi ro của trái phiếu vẫn là rủi ro của doanh nghiệp phát hành.

Đối với tổ chức cung cấp dịch vụ: Phải ký kết hợp đồng cung cấp dịch vụ về trái phiếu doanh nghiệp nêu rõ quyền và trách nhiệm của từng bên; xác định đúng đối tượng nhà đầu tư chuyên nghiệp mua trái phiếu đối với từng đợt phát hành, tuân thủ quy định của pháp luật về xác định tư cách nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp; cung cấp thông tin đầy đủ cho nhà đầu tư về tình hình tài chính và tình hình sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp phát hành, điều kiện, điều khoản của trái phiếu, các cam kết kèm theo của doanh nghiệp phát hành, tổ chức cung cấp dịch vụ đối với trái phiếu. Không chào mời nhà đầu tư, đặc biệt là nhà đầu tư cá nhân không chuyên nghiệp bằng mọi giá. Khi phân phối trái phiếu doanh nghiệp phải cung cấp đầy đủ các thông tin về rủi ro của trái phiếu và quyền lợi của chủ sở hữu trái phiếu, không để nhà đầu tư nhầm hiểu là trái phiếu sẽ được tổ chức phân phối trái phiếu đảm bảo được mọi rủi ro.

Theo quy định mới, khung pháp lý về phát hành trái phiếu doanh nghiệp đã có những thay đổi căn bản, cụ thể:

Đối với trái phiếu doanh nghiệp phát hành ra công chúng: Được cơ quan quản lý là Uỷ ban chứng khoán nhà nước cấp phép chào bán; yêu cầu doanh nghiệp bắt buộc phải có lãi; đối tượng mua là mọi nhà đầu tư; từ ngày 01/01/2023 khi chào bán trái phiếu phải bắt buộc xếp hạng tín nhiệm đối với những đợt phát hành có có giá trị lớn; trái phiếu sau khi phát hành được được niêm yết, giao dịch trên thị trường chứng khoán.

Đối với trái phiếu doanh nghiệp phát hành riêng lẻ: Cơ quan quản lý Nhà nước không cấp phép phát hành trái phiếu như đối với trái phiếu doanh nghiệp phát hành ra công chúng, ngoại trừ việc phát hành trái phiếu chuyển đổi, trái phiếu kèm chứng quyền của công ty đại chúng tại thị trường trong nước; không yêu cầu doanh nghiệp phát hành phải có lãi. Đồng thời, quy định trái phiếu doanh nghiệp phát hành riêng lẻ chỉ được chào bán và giao dịch giữa các nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp, các đợt chào bán phải được tư vấn bởi công ty chứng khoán; quy định cụ thể trách nhiệm của doanh nghiệp phát hành, tổ chức cung cấp dịch vụ tư vấn phát hành, tổ chức lưu ký và các tổ chức cung cấp dịch vụ về trái phiếu doanh nghiệp làm cơ sở cho việc xử lý vi phạm khi các tổ chức này không tuân thủ quy định của pháp luật; quy định cơ chế công bố thông tin đầy đủ của doanh nghiệp phát hành, đặc biệt là công bố thông tin về mục đích huy động vốn trái phiếu; tiếp tục nâng cấp chuyên trang thông tin về trái phiếu doanh nghiệp; Bộ Tài chính hướng dẫn việc thành lập thị trường giao dịch thứ cấp trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ dành cho nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp tại Sở Giao dịch chứng khoán Hà Nội; quy định rõ trách nhiệm của từng cơ quan trong quản lý giám sát thị trường trái phiếu doanh nghiệp (Bộ Tài chính, Uỷ ban chứng khoán nhà nước, Ngân hàng nhà nước, Bộ Kế hoạch và Đầu tư).

Bên cạnh đó, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 156/2020/NĐ-CP ngày 31/12/2020 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực chứng khoán và thị trường chứng khoán bao gồm các hành vi vi phạm về phát hành, giao dịch cung cấp dịch vụ về Trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ và phát hành trái phiếu ra công chúng.

Anh Minh

Bài liên quan

Tin mới

Tất cả bệnh viện, thầy thuốc cùng siết chặt tay trên tuyến đầu chống dịch
Tất cả bệnh viện, thầy thuốc cùng siết chặt tay trên tuyến đầu chống dịch

Tất cả thầy thuốc, các bệnh viện không phân biệt lớn hay nhỏ, công hay tư đều cùng nhau tham gia tuyến đầu chống dịch COVID-19 với tinh thần khẩn trương nhất, “chống dịch như chống giặc”

‘Sức bật tinh thần’: Nghịch cảnh là đòn bẩy để xoay chuyển cuộc đời
‘Sức bật tinh thần’: Nghịch cảnh là đòn bẩy để xoay chuyển cuộc đời

Khả năng linh hoạt ứng phó với những thử thách khắc nghiệt và biết biến nguy cơ thành đòn bẩy sẽ giúp bạn trở thành phiên bản mạnh mẽ hơn của chính mình…

Thừa Thiên Huế: Tiễn 66 Thầy thuốc vào Nam chống dịch, đón 239 người dân Huế về từ TP Hồ Chí Minh
Thừa Thiên Huế: Tiễn 66 Thầy thuốc vào Nam chống dịch, đón 239 người dân Huế về từ TP Hồ Chí Minh

Chiều nay 26/7/2021, tỉnh Thừa Thiên Huế đã tổ chức đưa tiễn 66 Thầy thuốc và sinh viên Trường Đại học Y Dược Huế vào hỗ trợ tỉnh Bình Dương chống dịch Covid- 19. Đồng thời tỉnh tổ chức đón 239 công dân Huế về từ Thành phố Hồ Chí Minh trên chuyến bay Vietjet ở sân bay quốc tế Phú Bài.

Tổng cục Đường bộ làm rõ một số nội dung liên quan đến việc áp dụng “Luồng xanh” vận tải
Tổng cục Đường bộ làm rõ một số nội dung liên quan đến việc áp dụng “Luồng xanh” vận tải

Tổng cục Đường bộ Việt Nam (ĐBVN) vừa có Văn bản gửi các Sở GTVT các tỉnh, thành phố trực thuộc TW làm rõ một số nội dung liên quan đến việc áp dụng “Luồng xanh” vận tải và giấy nhận diện phương tiện kèm theo mã QRCode.

Bắc Ninh có điểm trung bình môn Vật lý đứng thứ nhất cả nước
Bắc Ninh có điểm trung bình môn Vật lý đứng thứ nhất cả nước

Theo thông tin từ Ban Chỉ đạo thi tỉnh, Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2021, tỉnh Bắc Ninh có điểm trung bình môn Vật lý đứng thứ nhất toàn quốc với 7,09 điểm.

Cục An toàn thực phẩm cảnh báo 2 sản phẩm viên uống xuyên tâm liên giả mạo
Cục An toàn thực phẩm cảnh báo 2 sản phẩm viên uống xuyên tâm liên giả mạo

Cục An toàn thực phẩm (bộ Y tế) cho biết sản phẩm thực phẩm bảo vệ sức khỏe viên uống Xuyên Tâm Liên CV19 có logo TOÀN LỘC và viên uống Xuyên Tâm Liên CV19 có logo NHẤT LỘC chưa đăng ký bản công bố tại Cục.