Chiều 8/9, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch (VHTTDL) phối hợp với Trung ương Hội Nông dân Việt Nam và Quỹ Dân số Liên Hợp Quốc (UNFPA) tại Việt Nam tổ chức chuyển giao quy trình vận hành và kích hoạt Tổng đài điện thoại quốc gia về phòng, chống bạo lực gia đình, số điện thoại 117.

Việc đưa Tổng đài 117 vào hoạt động tạo thêm một kênh hỗ trợ thống nhất trên phạm vi toàn quốc, giúp người bị bạo lực gia đình, người phát hiện vụ việc hoặc có thông tin liên quan có thể nhanh chóng báo tin, tố giác và tìm kiếm sự hỗ trợ.

Tổng đài hoạt động liên tục 24 giờ mỗi ngày, 7 ngày trong tuần. Sau khi tiếp nhận thông tin, tổng đài viên sẽ tư vấn ban đầu, đánh giá mức độ rủi ro và kết nối người bị bạo lực với các cơ quan, đơn vị, dịch vụ bảo vệ phù hợp tại địa phương.

Kế thừa kinh nghiệm từ gần 22.000 cuộc gọi

Tổng đài 117 do Bộ VHTTDL chủ trì xây dựng theo Luật Phòng, chống bạo lực gia đình năm 2022 và Nghị định số 76/2023, với sự phối hợp của các bộ, ngành, địa phương cùng sự hỗ trợ kỹ thuật, tài chính của UNFPA.

Tổng đài được xây dựng trên cơ sở tiếp nhận và nâng cấp toàn diện Đường dây nóng 1800 1768 do Trung ương Hội Nông dân Việt Nam vận hành.

Phát biểu tại chương trình, Thứ trưởng Bộ VHTTDL Trịnh Thị Thủy cho biết, trong gần 5 năm hoạt động, Đường dây nóng 1800 1768 đã tiếp nhận gần 22.000 cuộc gọi, tư vấn và hỗ trợ tích hợp cho hơn 3.700 phụ nữ, trẻ em gái bị bạo lực gia đình và bạo lực trên cơ sở giới.

Những kết quả này không chỉ cho thấy nhu cầu thực tế về một kênh hỗ trợ dễ tiếp cận mà còn cung cấp kinh nghiệm quan trọng trong việc tiếp nhận, đánh giá và chuyển gửi các trường hợp cần trợ giúp.

Theo Thứ trưởng Trịnh Thị Thủy, kinh nghiệm từ Đường dây nóng 1800 1768 là cơ sở thực tiễn quan trọng để Bộ VHTTDL đề xuất luật hóa quy định về Tổng đài điện thoại quốc gia trong Luật Phòng, chống bạo lực gia đình năm 2022. Những kinh nghiệm này tiếp tục được kế thừa trong quá trình xây dựng và vận hành Tổng đài 117.

“Việc đưa Tổng đài 117 vào hoạt động thể hiện cam kết mạnh mẽ của Chính phủ trong việc đưa Luật Phòng, chống bạo lực gia đình vào cuộc sống. Sự kết nối thông suốt giữa Tổng đài với lực lượng công an, UBND cấp xã và các cơ sở trợ giúp sẽ bảo đảm mọi thông tin báo tin, tố giác đều được xử lý kịp thời, đúng pháp luật”, Thứ trưởng Trịnh Thị Thủy nhấn mạnh.

Khi nhiều nạn nhân vẫn lựa chọn im lặng

Theo ông Nguyễn Xuân Định, Phó Chủ tịch Hội Nông dân Việt Nam, kết quả Điều tra quốc gia về bạo lực đối với phụ nữ ở Việt Nam năm 2019 cho thấy gần 63% phụ nữ từng kết hôn trong độ tuổi từ 15 đến 64 đã từng chịu ít nhất một hình thức bạo lực do chồng hoặc bạn tình gây ra trong đời.

Đáng chú ý, 90,4% người từng trải qua bạo lực không tìm đến các dịch vụ chính thức hoặc cơ quan chức năng. Một nửa trong số họ chưa từng kể với bất kỳ ai về những gì mình phải trải qua.

Những con số này cho thấy một khoảng cách lớn giữa tình trạng bạo lực xảy ra trong thực tế và khả năng tìm kiếm sự trợ giúp của người bị bạo lực. Trong nhiều trường hợp, rào cản tâm lý, hoàn cảnh gia đình hoặc khó khăn trong tiếp cận dịch vụ khiến nạn nhân lựa chọn im lặng.

Bởi vậy, một kênh liên lạc dễ nhớ, hoạt động liên tục và có khả năng kết nối nhanh với cơ quan chức năng được xem là cần thiết để người bị bạo lực có thể tìm kiếm sự hỗ trợ khi cần.

Nhu cầu này từng trở nên đặc biệt rõ rệt trong giai đoạn dịch COVID-19. Năm 2021, khi giãn cách xã hội khiến nhiều người bị bạo lực phải ở cùng người gây bạo lực trong không gian khép kín, trong khi các dịch vụ hỗ trợ trực tiếp bị gián đoạn, Trung ương Hội Nông dân Việt Nam đã thiết lập Đường dây nóng miễn phí 1800 1768 với sự hỗ trợ của UNFPA và Chính phủ Nhật Bản.

Từ mô hình này, những kinh nghiệm thực tế trong tiếp nhận và hỗ trợ nạn nhân đã được tích lũy, trở thành một trong những nền tảng để phát triển Tổng đài 117 với phạm vi hoạt động trên toàn quốc.

Đánh giá nguy cơ ngay khi tiếp nhận cuộc gọi

Một trong những nguyên tắc quan trọng trong hoạt động của Tổng đài 117 là lấy người bị bạo lực làm trung tâm, trong đó sự an toàn của họ được đặt lên hàng đầu.

Mọi cuộc gọi, tin nhắn gửi đến Tổng đài đều được tổng đài viên tiếp nhận và đánh giá nguy cơ mất an toàn ngay lập tức. Tùy theo tính chất và mức độ nghiêm trọng của từng trường hợp, phương án hỗ trợ sẽ được xác định để bảo đảm người bị bạo lực có thể tiếp cận dịch vụ phù hợp trong thời gian sớm nhất.

Các trường hợp cần hỗ trợ có thể được kết nối nhanh chóng tới cơ sở y tế, Ngôi nhà Ánh Dương, Trung tâm Trợ giúp pháp lý hoặc các dịch vụ liên quan. Với những tình huống có nguy cơ cao, lực lượng công an và chính quyền cấp xã có thể được yêu cầu can thiệp khẩn cấp.

Quy trình hỗ trợ không kết thúc sau khi thông tin được chuyển đến đơn vị chức năng. Tổng đài tiếp tục theo dõi kết quả xử lý nhằm bảo đảm vụ việc đã được tiếp nhận và người bị bạo lực nhận được sự trợ giúp cần thiết.

Đặc biệt, các trường hợp liên quan đến trẻ em, phụ nữ mang thai, người khuyết tật và người cao tuổi được ưu tiên xử lý.

Cơ chế này giúp Tổng đài 117 không chỉ là nơi tiếp nhận thông tin mà còn đóng vai trò đầu mối kết nối người cần trợ giúp với mạng lưới bảo vệ tại cơ sở. Sự phối hợp giữa Tổng đài với công an, UBND cấp xã, cơ sở y tế, trợ giúp pháp lý và các dịch vụ xã hội có ý nghĩa đặc biệt đối với những trường hợp cần được can thiệp nhanh chóng.

Một số điện thoại, kết nối mạng lưới hỗ trợ trên toàn quốc

Việc sử dụng đầu số ngắn 117 giúp đơn giản hóa cách thức tiếp cận dịch vụ. Khi xảy ra hoặc phát hiện hành vi bạo lực gia đình, người dân có thêm một đầu mối để báo tin, tố giác, nhận tư vấn ban đầu và được hướng dẫn kết nối với cơ quan có khả năng hỗ trợ.

Quan trọng hơn, việc hình thành Tổng đài điện thoại quốc gia tạo điều kiện thống nhất quy trình từ tiếp nhận thông tin, đánh giá rủi ro, chuyển gửi vụ việc đến theo dõi kết quả hỗ trợ. Qua đó, thông tin về bạo lực gia đình có thể được kết nối nhanh hơn với lực lượng có khả năng can thiệp trực tiếp tại địa phương.

Từ nền tảng của Đường dây nóng 1800 1768 với gần 22.000 cuộc gọi trong gần 5 năm, Tổng đài 117 đánh dấu bước phát triển mới trong việc xây dựng hệ thống tiếp nhận, tư vấn và hỗ trợ phòng, chống bạo lực gia đình trên phạm vi toàn quốc.

Với việc hoạt động 24/7, Tổng đài 117 được kỳ vọng trở thành địa chỉ dễ nhớ, dễ tiếp cận đối với người dân. Qua đó, những người đang đối mặt với bạo lực gia đình có thêm cơ hội lên tiếng, tìm kiếm sự trợ giúp và được kết nối kịp thời với các cơ quan, dịch vụ bảo vệ cần thiết.

Minh Thắm