Từ tháng 11/2026, Sở Công Thương TP.HCM sẽ tổ chức đợt kích cầu cao điểm cuối năm và Tết Nguyên đán 2027, gắn hoạt động tiêu thụ hàng hóa với dịch vụ ăn uống, du lịch. Đồ uống và thực phẩm chế biến là những nhóm được ưu tiên hỗ trợ nhằm giảm tồn kho, tạo thêm đơn hàng cho doanh nghiệp.
Theo Sở Công Thương, tăng trưởng của ngành chưa đồng đều. Đến tháng 9, tồn kho ngành sản xuất đồ uống tăng 43,4%, ngành chế biến thực phẩm tăng 20% so với cùng kỳ, trong khi tồn kho toàn ngành chế biến, chế tạo giảm 0,4%. Khoảng cách giữa sản xuất và tiêu thụ đang đặt ra yêu cầu cấp thiết về mở rộng thị trường.
Sức mua chung tăng cũng chưa chuyển thành mức tăng tương ứng ở nhóm hàng thiết yếu này. Riêng tháng 9, lương thực, thực phẩm chiếm 25% doanh thu bán lẻ hàng hóa nhưng doanh thu giảm 0,9% so với cùng kỳ. Trong khi đó, doanh thu bán lẻ hàng hóa chung tăng 17,6%.
Kết quả kinh doanh giữa các khu vực doanh nghiệp cũng có sự khác biệt. Tỷ lệ doanh nghiệp đánh giá tình hình quý III tốt hơn hoặc ổn định đạt 85% ở khu vực nhà nước, 79,3% ở khu vực có vốn đầu tư nước ngoài và 73,1% ở khu vực ngoài nhà nước. Riêng ngành đồ uống, lao động giảm 9,6% dù sản lượng tăng.
Áp lực tiêu thụ xuất hiện khi năng lực sản xuất của ngành đang được mở rộng. Trong 9 tháng, ngành sản xuất, chế biến thực phẩm tăng 11,1%, cao nhất trong 4 năm gần đây. Mức tăng cùng kỳ các năm 2023, 2024 và 2025 lần lượt là 4,9%, 5,2% và 8,6%. Sản lượng cà phê các loại tăng 20,6%, nước chấm các loại tăng 20%; lao động ngành chế biến thực phẩm tăng 15,9%, thuộc nhóm tăng cao nhất toàn ngành công nghiệp.
Ngành sản xuất đồ uống tăng 10,5%, so với mức tăng 4,9% của cùng kỳ năm trước; trong đó, bia chai, lon tăng 15,5%. Hoạt động ăn uống và du lịch tạo thêm nhu cầu cho ngành, với doanh thu dịch vụ ăn uống tăng 14,3%, doanh thu lữ hành tăng 16,6% trong 9 tháng.
Thị trường tiêu dùng quy mô lớn tiếp tục là lợi thế của TP.HCM. Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng đạt 1.488.689 tỷ đồng, tăng 13,8%. Chương trình Bình ổn thị trường có 66 doanh nghiệp lớn tham gia, góp phần giúp các doanh nghiệp chủ lực duy trì đơn hàng ổn định.
Tuy vậy, việc chuyển sức mua chung thành đơn hàng cụ thể vẫn gặp nhiều trở ngại. Khảo sát của Thống kê Thành phố cho thấy ba yếu tố tác động lớn nhất đến doanh nghiệp công nghiệp là cạnh tranh của hàng trong nước cao, với tỷ lệ 50%; nhu cầu thị trường trong nước thấp, chiếm 45,9%; và lãi suất vay vốn cao, chiếm 37,8%.
Chi phí vận chuyển, bảo quản cũng gây sức ép lên hoạt động sản xuất. Chỉ số giá nhóm giao thông bình quân 9 tháng tăng 7,53%, chủ yếu do giá xăng dầu. Trong khi đó, nguồn nguyên liệu của ngành còn phụ thuộc nhiều vào các địa phương ngoài thành phố, khiến doanh nghiệp phải tính toán chặt chẽ hơn chi phí thu mua và lưu thông hàng hóa.
Để hỗ trợ doanh nghiệp, Sở Công Thương phối hợp Công ty Đầu tư Tài chính Nhà nước Thành phố triển khai chính sách hỗ trợ lãi suất theo Nghị quyết số 09/2023/NQ-HĐND. Đến nay, đã có 3 dự án được chấp thuận cho vay với tổng vốn vay hơn 334 tỷ đồng. Sở đồng thời đặt mục tiêu hỗ trợ tối thiểu 500 doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh ứng dụng thương mại điện tử, mở rộng bán hàng đa kênh.
Cùng với đợt kích cầu cuối năm, thành phố sẽ tổ chức Hội chợ hàng Việt Nam tiêu biểu xuất khẩu năm 2026, tiếp tục Tuần lễ Xúc tiến ngành công nghiệp thực phẩm và mở rộng Chương trình “Tick xanh trách nhiệm”. Các hoạt động này hướng đến kết nối tiêu thụ, đưa sản phẩm đạt chuẩn vào hệ thống phân phối hiện đại và bếp ăn trường học.
Ở khâu nguyên liệu, nguồn cung tại chỗ có cải thiện nhưng quy mô còn hạn chế. Đàn heo tăng 5,9%, trong khi đàn bò sữa giảm 2,1%. Sở Công Thương sẽ tổ chức kết nối cung - cầu giữa TP.HCM với các tỉnh, thành; triển khai hợp tác với các tỉnh Duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên giai đoạn 2026-2030; tiếp tục vận hành Sàn giao dịch thịt heo và khuyến khích doanh nghiệp đầu tư cơ sở chế biến gắn với vùng nguyên liệu.
Về dài hạn, việc giảm chi phí được gắn với phát triển công nghiệp hỗ trợ, xây dựng chuỗi liên kết doanh nghiệp theo cụm ngành và thu hút đầu tư trung tâm logistics, trung tâm phân phối. Sở cũng trình ban hành Danh mục sản phẩm công nghiệp chủ lực, tiềm năng giai đoạn 2026–2030, đồng thời tăng cường kiểm tra, xử lý hàng giả, hàng không rõ nguồn gốc để bảo vệ doanh nghiệp kinh doanh đúng pháp luật.
Với ngành thực phẩm và đồ uống, nhiệm vụ những tháng cuối năm tập trung vào khả năng tiêu thụ và hiệu quả sản xuất. Các chương trình kích cầu, hỗ trợ vốn và kết nối vùng nguyên liệu được triển khai nhằm giúp doanh nghiệp giảm hàng tồn, ổn định đơn hàng và duy trì tăng trưởng trong mùa kinh doanh cuối năm, Tết Nguyên đán 2027.
L.T
