Vốn lớn nhưng nguồn dự án mới thu hẹp
Đến ngày 8/10/2026, tổng vốn đầu tư thu hút vào các khu chế xuất, khu công nghiệp TP. Hồ Chí Minh đạt 5.806,46 triệu USD, tương đương 136,62% kế hoạch năm. Trong đó, vốn đầu tư nước ngoài đạt 4.329,41 triệu USD, còn vốn đầu tư trong nước đạt 38.403,36 tỷ đồng.
Quy mô vốn tiếp tục tăng cũng phản ánh sức hấp dẫn của hệ thống khu công nghiệp Thành phố. Hiện có 5.418 dự án còn hiệu lực với tổng vốn đăng ký 81,98 tỷ USD, trong đó 4.853 dự án đang hoạt động. Vốn đầu tư thực hiện 9 tháng đạt 4.250,65 triệu USD và dự kiến cả năm đạt 5.369,25 triệu USD, tăng 15% so với năm 2025.
Tuy nhiên, phía sau những con số vốn lớn là một diễn biến đáng chú ý: chỉ có 196 dự án được cấp mới trong 9 tháng, giảm 23,44% so với cùng kỳ.
Điều này cho thấy dòng vốn vào khu công nghiệp đang có xu hướng tập trung hơn vào những dự án quy mô lớn, thay vì gia tăng đồng đều về số lượng. Một dự án tiêu biểu là Trung tâm dữ liệu AI Factory tại KCN Tân Phú Trung, được cấp giấy chứng nhận đăng ký đầu tư với tổng vốn 2,1 tỷ USD.
Cùng với đó, Thành phố đang chuẩn bị thêm quỹ đất công nghiệp và thúc đẩy các dự án mới. KCN Vĩnh Lập giai đoạn 1 có quy mô 497,19 ha, vốn đăng ký 379,69 triệu USD đã được chấp thuận chủ trương đầu tư. KCN Bình Dương Riverside đang được xem xét hồ sơ chấp thuận chủ trương đầu tư giai đoạn 1.
Gỡ điểm nghẽn để mở rộng dư địa đầu tư
Việc số dự án cấp mới giảm trong khi vốn thu hút tăng cao cũng đặt vấn đề về khả năng cung ứng mặt bằng và tốc độ hoàn thiện thủ tục. Một số khu công nghiệp như VSIP III giai đoạn 2B, Cây Trường và Bàu Bàng mở rộng giai đoạn 2 vẫn chưa hoàn tất xác định giá đất, đơn giá thuê đất, ảnh hưởng đến giải phóng mặt bằng và thu hút nhà đầu tư thứ cấp.
Chi phí cũng là một trở ngại. Giá thuê đất công nghiệp tại TP. Hồ Chí Minh ở mức cao so với mặt bằng chung, làm tăng chi phí đầu tư ban đầu. Trong khi đó, nguồn nhân lực kỹ thuật và nhân lực phục vụ các ngành công nghệ cao chưa đáp ứng đầy đủ nhu cầu.
Một vướng mắc đáng chú ý khác liên quan đến giá điện đối với các trung tâm dữ liệu. Dự án AI Factory tại KCN Tân Phú Trung đang gặp khó khăn do chưa thống nhất mức giá điện áp dụng. Nếu phải sử dụng giá điện kinh doanh thay vì giá điện sản xuất, chi phí vận hành có thể tăng đáng kể, ảnh hưởng đến phương án tài chính và tiến độ dự án.
Trong quý IV, Ban Quản lý các Khu chế xuất và công nghiệp TP. Hồ Chí Minh đặt trọng tâm vào hoàn thiện quy hoạch phân khu các KCN Dầu Tiếng 1A, Bắc Tân Uyên 2 và Tân Lập I; đồng thời thúc đẩy thủ tục đầu tư đối với Vĩnh Lập giai đoạn 1 và Bình Dương Riverside.
Thành phố cũng đang xử lý các dự án chậm triển khai, trong đó đã tháo gỡ được vướng mắc cho 6/16 dự án thuộc danh mục theo dõi, lập 66 biên bản vi phạm hành chính và chấm dứt hoạt động 4 dự án.
Song song với mở rộng quỹ đất, hoạt động xúc tiến đầu tư sẽ ưu tiên công nghệ cao, hạ tầng số, năng lượng sạch, chuyển đổi xanh, cơ khí chế tạo và công nghiệp hỗ trợ. Định hướng chuyển đổi các khu chế xuất, khu công nghiệp theo mô hình công nghệ cao, sinh thái, thông minh cũng được đẩy mạnh.
Với nguồn vốn đã vượt kế hoạch, bài toán của TP. Hồ Chí Minh trong những tháng cuối năm không còn đơn thuần là thu hút thêm bao nhiêu vốn, mà là tạo đủ mặt bằng, hạ tầng và điều kiện vận hành để biến dòng vốn đăng ký thành dự án triển khai thực tế. Đây sẽ là yếu tố quyết định khả năng duy trì sức hút của các khu công nghiệp Thành phố trong giai đoạn tới.
Minh Thành (t/h)
