Cụ thể, ông Nguyễn Lộc Hà, Phó Chủ tịch Thường trực UBND TP. HCM cho biết, trong 6 tháng đầu năm 2026, các lực lượng thành viên Ban Chỉ đạo 389 TP. HCM đã thanh tra, kiểm tra 15.494 vụ việc, phát hiện 403 vụ liên quan đến hàng cấm, hàng nhập lậu; 13.864 vụ gian lận thương mại; 1.227 vụ hàng giả. Qua đó, khởi tố 81 vụ với 170 đối tượng, tổng số tiền thu nộp ngân sách nhà nước hơn 7.848 tỷ đồng.
Kết quả trên, thể hiện quyết tâm của cả hệ thống chính trị trong công tác đấu tranh phòng, chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả; đồng thời góp phần giữ vững ổn định thị trường, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người dân và doanh nghiệp.
Riêng, trong đợt cao điểm triển khai Công điện số 38/CĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, các lực lượng chức năng trên địa bàn TP. HCM đã phát hiện, xử lý 293 vụ việc liên quan đến quyền sở hữu trí tuệ. Trong đó, xử lý hành chính 231 vụ, gồm 20 vụ vi phạm quyền tác giả và quyền liên quan, 211 vụ vi phạm về nhãn hiệu; tổng số tiền xử phạt và xử lý vi phạm hành chính đạt hơn 4,39 tỷ đồng. Đồng thời, chuyển cơ quan điều tra 2 vụ có dấu hiệu tội phạm để xem xét xử lý hình sự theo quy định.
Lãnh đạo UBND TP. Hồ Chí Minh cũng cho biết, thực tiễn công tác 6 tháng đầu năm cũng cho thấy nhiều khó khăn, vướng mắc. Đơn cử, các đối tượng ngày càng hoạt động có tổ chức, chuyên nghiệp, tận dụng tối đa thương mại điện tử, mạng xã hội, dịch vụ chuyển phát nhanh, logistics và các nền tảng số để che giấu hành vi vi phạm.
Bên cạnh đó, quá trình giao dịch, thanh toán, vận chuyển và giao nhận hàng hóa được chia nhỏ qua nhiều công đoạn, nhiều chủ thể khác nhau, gây khó khăn trong việc xác định đối tượng cầm đầu, thu thập chứng cứ và xử lý triệt để các đường dây vi phạm.
Đối với hàng giả và hành xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, công tác giám định, lãnh đạo TP. Hồ Chí Minh cho hay, yếu tố vi phạm vẫn là khó khăn lớn. Nhiều trường hợp việc phối hợp với chủ sở hữu quyền hoặc đại diện nhãn hiệu còn chậm; một số doanh nghiệp chưa chủ động phối hợp với cơ quan chức năng do lo ngại ảnh hưởng đến uy tín thương hiệu.
Bên cạnh đó, hệ thống pháp luật liên quan đến hàng giả, sở hữu trí tuệ và xử lý hình sự vẫn còn những nội dung chưa đồng bộ; việc định giá tang vật, xác định giá trị hàng hóa vi phạm còn nhiều vướng mắc, ảnh hưởng đến tiến độ xử lý vụ việc.
Cùng với đó, sự phát triển mạnh của dịch vụ logistics và chuyển phát nhanh cũng tạo ra nhiều thách thức mới. Các đối tượng thường chia nhỏ đơn hàng, sử dụng nhiều kho trung chuyển, quay vòng hóa đơn và liên tục thay đổi địa điểm tập kết hàng hóa, khiến việc kiểm soát toàn bộ chuỗi lưu thông gặp nhiều khó khăn. 
Từ thực tiễn công tác, Ban Chỉ đạo 389 TP. HCM đã đề xuất nhiều định hướng, giải pháp trọng tâm trong thời gian tới. Cụ thể như:
Tiếp tục quán triệt và tổ chức thực hiện nghiêm các chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, Ban Chỉ đạo 389 quốc gia và UBND thành phố, trọng tâm là Công điện số 38/CĐ-TTg về tăng cường đấu tranh, ngăn chặn và xử lý hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ; đồng thời triển khai hiệu quả Kế hoạch hành động của thành phố đến năm 2030 về đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả và xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ;
Tập trung đấu tranh có trọng tâm, trọng điểm đối với các đường dây, tổ chức buôn lậu, sản xuất, buôn bán hàng giả quy mô lớn; xử lý nghiêm các đối tượng cầm đầu, chủ mưu và các trường hợp tái phạm. Đối với những vụ việc có dấu hiệu tội phạm, kiên quyết chuyển cơ quan điều tra để xử lý theo quy định, không để xảy ra tình trạng xử lý hành chính thay cho xử lý hình sự khi đã đủ căn cứ.
Lãnh đạo UBND TP. HCM cũng kiến nghị các bộ, ngành Trung ương tiếp tục rà soát, hoàn thiện hệ thống pháp luật về thương mại điện tử, logistics, xử lý hàng giả và bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ; đồng thời sớm ban hành các hướng dẫn thống nhất về giám định, định giá, xác định thiệt hại và xử lý các hành vi vi phạm trên môi trường số, tạo cơ sở pháp lý đồng bộ cho lực lượng thực thi.
Thời gian tới, Ban Chỉ đạo 389 TP. HCM sẽ tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền, vận động doanh nghiệp và người dân nâng cao ý thức chấp hành pháp luật; khuyến khích doanh nghiệp chủ động phối hợp với cơ quan chức năng trong bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ, ứng dụng công nghệ truy xuất nguồn gốc, xác thực sản phẩm; đồng thời xây dựng văn hóa tiêu dùng văn minh, nói không với hàng giả, hàng nhập lậu và hàng không rõ nguồn gốc xuất xứ…
Ông Nguyễn Lộc Hà, Phó Chủ tịch Thường trực UBND TP. HCM đánh giá: Công tác phòng, chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả và xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ không còn là nhiệm vụ của riêng một lực lượng mà cần sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị, sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan quản lý nhà nước, cộng đồng doanh nghiệp và người dân.
Tuấn Ngọc
