Mới đây tại Hà Nội, Đại sứ quán và Tổng Lãnh sự quán Anh tại Việt Nam phối hợp với Công ty tư vấn Boston Consulting Group (BCG) tổ chức chương trình bồi dưỡng nâng cao năng lực hợp tác giữa hai nước trong lĩnh vực phát triển thị trường giao dịch hàng hóa phái sinh. Sự kiện thu hút sự tham gia của đại diện các cơ quan quản lý, tổ chức tài chính, doanh nghiệp và chuyên gia trong nước và quốc tế.
Chương trình tập trung thảo luận các định hướng xây dựng thị trường giao dịch hàng hóa và phái sinh theo chuẩn mực quốc tế, đồng thời trao đổi kinh nghiệm vận hành và quản trị từ các trung tâm tài chính lớn trên thế giới. Đây được xem là một trong những bước đi quan trọng trong lộ trình phát triển Trung tâm Tài chính Quốc tế của Việt Nam trong những năm tới.
Vương quốc Anh hiện là một trong những quốc gia có hệ thống thị trường hàng hóa và phái sinh phát triển lâu đời. Nhiều tổ chức tài chính tại nước này đã xây dựng được uy tín toàn cầu, điển hình như Sở Giao dịch Kim loại London (London Metal Exchange), ICE Futures Europe hay GMEX Group. Các mô hình quản trị, cơ chế thanh toán bù trừ và hệ thống quản lý rủi ro của những tổ chức này được xem là chuẩn mực quốc tế trong vận hành thị trường giao dịch hàng hóa.
Đại diện phía Anh cho biết sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn trong quá trình phát triển thị trường, bao gồm cả những thành công và bài học từ các thách thức từng gặp phải. Những kinh nghiệm này được kỳ vọng sẽ giúp Việt Nam xây dựng khuôn khổ pháp lý và mô hình thị trường phù hợp với điều kiện thực tiễn trong nước.
Một bước tiến đáng chú ý trong quá trình hoàn thiện khung pháp lý là việc Chính phủ Việt Nam ban hành Nghị định 330/2025/NĐ-CP. Nghị định này thiết lập nền tảng pháp lý cho hoạt động của các sở giao dịch hàng hóa trong Trung tâm Tài chính Quốc tế, đồng thời tạo điều kiện để thị trường phát triển theo hướng linh hoạt và hội nhập với các chuẩn mực toàn cầu.
Theo quy định mới, danh mục sản phẩm được phép giao dịch trên sở giao dịch hàng hóa sẽ được mở rộng, bao gồm nông sản, năng lượng, kim loại (ngoại trừ vàng), tín chỉ carbon và một số loại tài sản số. Nghị định cũng làm rõ khái niệm các loại hợp đồng như giao ngay, kỳ hạn và hợp đồng phái sinh, đồng thời giới thiệu mô hình trung tâm thanh toán bù trừ độc lập nhằm tăng tính minh bạch và an toàn cho thị trường.
Theo kế hoạch, từ năm 2026 Việt Nam sẽ triển khai thí điểm giao dịch hàng hóa vật chất trên sàn đối với một số nông sản chủ lực. Mô hình này dự kiến tích hợp nhiều loại hợp đồng giao dịch khác nhau, từ giao ngay đến kỳ hạn và phái sinh, qua đó từng bước hình thành hệ sinh thái giao dịch hàng hóa hoàn chỉnh.
Việc phát triển thị trường giao dịch hàng hóa được kỳ vọng sẽ giúp kết nối hiệu quả giữa vùng sản xuất với các doanh nghiệp chế biến, xuất khẩu, hệ thống logistics, kho bãi và các tổ chức tài chính. Khi tỷ lệ hàng hóa được giao dịch thông qua sở giao dịch tăng lên, giá cả thị trường có thể minh bạch hơn, đồng thời giảm rủi ro biến động cho doanh nghiệp và người sản xuất.
Phát biểu tại sự kiện, Đại sứ Anh tại Việt Nam Iain Frew đánh giá cao nỗ lực của các cơ quan quản lý Việt Nam trong việc nghiên cứu tiêu chuẩn quốc tế, rà soát khung pháp lý và thúc đẩy các cải cách cần thiết. Ông cho rằng Việt Nam đang có nhiều điều kiện thuận lợi để trở thành một trong những trung tâm giao dịch hàng hóa và phái sinh hấp dẫn trong khu vực.
Đại diện phía Anh cũng khẳng định sẽ tiếp tục đồng hành cùng Việt Nam trong quá trình xây dựng thị trường tài chính hiện đại, góp phần thúc đẩy phát triển Trung tâm Tài chính Quốc tế và nâng cao vị thế của Việt Nam trên bản đồ tài chính toàn cầu.
Nam Sơn (t/h)
