(TH&CL) Bản Hiến pháp Sửa đổi năm 1992 đã được Quốc hội nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam, Khóa XIII, Kỳ họp thứ 6, thông qua ngày 28/11/2013. Hiến pháp Sửa đổi lần này đã thể hiện niềm tin, ý chí, nguyện vọng của tuyệt đại đa số nhân dân với Đảng. Xung quanh nội dung này, phóng viên đã có cuộc trao đổi với ông Vũ Mão, nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội.


Có những ý kiến cho rằng, công cuộc đổi mới thể chế và luật pháp đã chậm bước so với nhu cầu phát triển của đất nước. Thưa ông, ông nghĩ sao về điều này?

Theo tôi, ý kiến đó là đúng. Bởi chúng ta đang xây dựng Nhà nước pháp quyền Xã hội chủ nghĩa, lại vận dụng cơ chế thị trường. Đây là vấn đề vô cùng khó khăn.

Trong những năm qua, chúng ta đã có nhiều cố gắng xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật, nhưng mới đạt được chưa đầy 50% so với yêu cầu. Có nghĩa, các văn bản pháp luật của chúng ta còn thiếu rất nhiều. Các nước thường có không ít hơn 2.000 luật. Nước ta chỉ có chưa đầy 500 luật. Điều quan trọng hơn là chất lượng của các văn bản pháp luật còn yếu. Tình trạng Quốc hội đã thông qua luật, nhưng còn phải chờ Chính phủ ra nghị định, thậm chí các bộ hữu quan ra thông tư thì luật mới thi hành được.

Nhân dịp năm mới 2014, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng có bài viết: “Hoàn thiện thể chế, phát huy quyền làm chủ của nhân dân, thực hiện thắng lợi nhiệm vụ năm 2014, tạo nền tảng phát triển nhanh và bền vững”. Ông có suy nghĩ gì về bài viết của Thủ tướng?

Theo tôi, toát lên từ bài viết của Thủ tướng trước hết là thể hiện tinh thần đổi mới. Chúng ta bắt đầu thực hiện công cuộc đổi mới từ năm 1986, đến nay đã gần 30 năm. Năm 2014 là năm thực hiện Hiến pháp mới vừa được Quốc hội thông qua với nhiều giá trị tiến bộ. Năm 2014 cũng là năm bản lề để hướng tới Đại hội XII của Đảng vào năm 2016. Ngay từ bây giờ, chúng ta phải trả lời câu hỏi: Cần tiếp tục thực hiện đường lối đổi mới như thế nào?

Đổi mới thể chế, tạo động lực mới để lấy lại đà tăng trưởng nhanh và phát triển bền vững không chỉ là tình cảm, ý thức, trách nhiệm, nghĩa vụ của mỗi người cộng sản, mà còn là đòi hỏi khách quan của cuộc sống, là “áp lực” của nhân dân, của xã hội, của bạn bè quốc tế.

Đặc biệt trong bối cảnh thế giới phát triển không ngừng, chỉ cần ta “đi chậm hơn bạn” là ta sẽ bị tụt hậu. Chính vì vậy, đổi mới để phát triển bền vững.

Không chỉ là đòi hỏi chính đáng của nhân dân, mà còn là trách nhiệm của những người lãnh đạo đất nước.

Thực tế thời gian qua, Đảng, Nhà nước cũng đã có một số nỗ lực để thực hiện đổi mới, tuy nhiên còn rất chậm chạp. Bài viết của Thủ tướng là khá mạnh mẽ, được trình bày rõ ràng, mạch lạc. Đó cũng là điều nhân dân, cộng đồng trong và ngoài nước mong đợi. Tuy nhiên, cần phải có ngay những quyết sách cụ thể. Nói đi đôi với làm.

Ông đánh giá như thế nào về Bản Hiến pháp năm 1992 (sửa đổi) đã được Quốc hội thông qua?

Bản Hiến pháp năm 1992 (sửa đổi) được thông qua - là sự phát triển Hiến pháp 1992. Mà Hiến pháp 1992 là khởi đầu cho sự đổi mới của đất nước. Việc sửa đổi và bổ sung nội dung trong Bản Hiến pháp lần này, thể hiện sự nỗ lực của chúng ta trong đổi mới tư duy, trong việc tiếp cận với cuộc sống của nước ta.

Tuy nhiên, cũng còn một số nội dung quan trọng mà nhân dân mong muốn được thể hiện trong Bản Hiến pháp mới. Điều đó nói lên những đòi hỏi thời đại của thực tiễn cuộc sống.

Trước mắt, với Bản Hiến pháp năm 1992 (sửa đổi) đã thông qua thì điều rất quan trọng là phải được vận dụng để sửa đổi, bổ sung các văn bản pháp luật hiện hành. Trong đó, cần nghiên cứu sửa đổi, bổ sung ngay những luật về tổ chức bộ máy Nhà nước.

Chúng ta đang sống trong một thế giới đã thay đổi. Việc thông qua Hiến pháp lần này, sẽ tạo ra những động lực ra sao nhằm thúc đẩy phát triển đất nước?

Có 2 vấn đề rất quan trọng đặt ra trong cuộc sống của chúng ta đó là mối quan hệ giữa Tổ quốc và Thời đại.

Một là, Tổ quốc phải được phát triển bền vững trên cơ sở xây dựng Nhà nước pháp quyền Xã hội chủ nghĩa mà nền tảng là vận dụng Bản Hiến pháp mới để hoàn thiện hệ thống văn bản pháp luật.

Hai là, chúng ta đang hội nhập sâu rộng vào đời sống quốc tế, thì chúng ta cần phải tuân theo quy luật của sân chơi chung. Nghĩa là, tuân thủ những quy định chung của pháp luật quốc tế để vận dụng vào hoàn cảnh cụ thể của Việt Nam.

Đây là những vấn đề hệ trọng, đòi hỏi phải có sự nghiên cứu công phu và sáng tạo để vận dụng hài hòa trong cuộc sống.

Xin cảm ơn ông!

Xuân Phong (Thực hiện)