Theo Cục Phòng vệ thương mại, Bộ Công Thương, Ủy ban Thương mại quốc tế Hoa Kỳ (ITC) đã công bố việc áp dụng biện pháp tự vệ toàn cầu đối với sản phẩm mặt đá thạch anh (Quartz Surface Products), thuộc các mã HS 6810.99.0020, 6810.99.0040 và 7020.00.6000.
Biện pháp được áp dụng trong thời hạn 4 năm dưới hình thức hạn ngạch thuế quan. Trong năm đầu tiên, hàng hóa nhập khẩu nằm trong hạn ngạch chịu mức thuế 25%. Thuế suất này sẽ giảm xuống 23% trong năm thứ hai, 21% trong năm thứ ba và 19% trong năm thứ tư.
Đối với lượng hàng vượt hạn ngạch, mức thuế cao hơn đáng kể. Thuế suất ngoài hạn ngạch năm đầu tiên là 50%, sau đó giảm lần lượt xuống 49%, 48% và 47% trong các năm tiếp theo.
Theo báo cáo của USITC, trong 9 tháng năm 2025, Hoa Kỳ nhập khẩu từ Việt Nam khoảng 29,766 triệu feet vuông mặt đá thạch anh, trị giá 258,052 triệu USD. Lượng hàng từ Việt Nam chiếm 17,9% tổng lượng và 21,2% tổng giá trị nhập khẩu sản phẩm này của Hoa Kỳ.
Do Việt Nam không nằm trong danh sách các quốc gia đang phát triển được miễn áp dụng biện pháp tự vệ, các doanh nghiệp xuất khẩu trong nước sẽ chịu tác động trực tiếp từ chính sách mới.
Với thị phần đáng kể tại Mỹ, đây là một thách thức không nhỏ đối với ngành mặt đá thạch anh Việt Nam. Khoảng cách lớn giữa mức thuế trong hạn ngạch và ngoài hạn ngạch khiến việc kiểm soát sản lượng xuất khẩu trở thành vấn đề đặc biệt quan trọng. Nếu lượng hàng vượt hạn ngạch, chi phí thuế có thể tăng mạnh và ảnh hưởng trực tiếp đến giá thành cũng như khả năng cạnh tranh của sản phẩm.
Biện pháp tự vệ có hiệu lực đối với hàng nhập khẩu từ 12 giờ trưa ngày 15/8/2026 theo giờ miền Đông Hoa Kỳ, tương đương 23 giờ ngày 15/8/2026 theo giờ Việt Nam.
Trước diễn biến này, Cục Phòng vệ thương mại đề nghị các doanh nghiệp sản xuất, xuất khẩu mặt đá thạch anh chủ động cập nhật quy định của Hoa Kỳ, đồng thời xây dựng kế hoạch sản xuất và xuất khẩu phù hợp.
Trong ngắn hạn, doanh nghiệp cần theo dõi sát cơ chế hạn ngạch, tính toán lại chi phí và phương án giá, đồng thời chủ động trao đổi với đối tác nhập khẩu để phân bổ đơn hàng phù hợp. Việc mở rộng sang các thị trường khác cũng là giải pháp cần được tính đến nhằm giảm mức độ phụ thuộc vào thị trường Hoa Kỳ.
Về lâu dài, các doanh nghiệp cần nâng cao năng lực cạnh tranh thông qua chất lượng sản phẩm, công nghệ, thiết kế và thương hiệu. Khi các thị trường lớn ngày càng sử dụng nhiều công cụ phòng vệ thương mại, lợi thế về giá đơn thuần sẽ khó đảm bảo khả năng cạnh tranh bền vững.
Việc Hoa Kỳ áp dụng biện pháp tự vệ với mặt đá thạch anh vì vậy không chỉ tạo thêm chi phí cho doanh nghiệp Việt Nam mà còn là phép thử đối với khả năng thích ứng của ngành. Chủ động quản trị hạn ngạch, đa dạng hóa thị trường và nâng giá trị sản phẩm sẽ là những yếu tố then chốt giúp doanh nghiệp duy trì thị phần tại Mỹ và hạn chế rủi ro trong hoạt động xuất khẩu.
Nam Sơn (t/h)
