Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật Hà Nội cho biết, bệnh bạc lá, đốm sọc vi khuẩn đang phát sinh, lây lan và gây hại trên một số diện tích lúa vụ mùa của thành phố. Trong điều kiện thời tiết tiếp tục diễn biến thuận lợi cho bệnh phát triển, ngành nông nghiệp khuyến cáo các địa phương và nông dân tăng cường kiểm tra đồng ruộng, phát hiện sớm để xử lý, tránh để bệnh lan rộng vào giai đoạn quan trọng của cây lúa.
Hiện nay, lúa trà sớm và trà trung đang ở giai đoạn cuối đẻ nhánh - làm đòng, trong khi trà muộn bước vào giai đoạn đẻ nhánh rộ. Đây là thời điểm cây lúa cần được theo dõi chặt chẽ để bảo đảm sinh trưởng, tạo tiền đề cho năng suất cuối vụ.
Qua kiểm tra đồng ruộng, sau những đợt nắng nóng xen kẽ mưa dông, bệnh đốm sọc vi khuẩn đã xuất hiện và gây hại nhanh tại một số khu vực. Bệnh tập trung nhiều trên các giống nhiễm thuộc nhóm TBR, Bắc thơm số 7, Bắc Thịnh, Lam Sơn... Đặc biệt, những ruộng cấy dày, bón thừa đạm có nguy cơ bị bệnh cao hơn.
Tỷ lệ bệnh phổ biến hiện ở mức 3-5% số lá, những nơi cao từ 7-10%. Cá biệt, một số diện tích ghi nhận tỷ lệ lá bị bệnh từ 18-22%, chủ yếu ở cấp 1-3.
Tổng diện tích lúa nhiễm bệnh trên địa bàn Hà Nội hiện là 21,3 ha. Trong đó, diện tích nhiễm nhẹ khoảng 18,8 ha, nhiễm trung bình 2,5 ha. Bệnh được ghi nhận tập trung tại một số xã như Cổ Đô, Quảng Oai, Hòa Phú, Tây Phương...
Theo cơ quan chuyên môn, diễn biến thời tiết trong thời gian tới vẫn là yếu tố cần đặc biệt lưu ý. Mưa rào, dông xuất hiện xen kẽ với các đợt nắng nóng sẽ tạo môi trường thuận lợi để vi khuẩn gây bệnh tiếp tục phát triển và lây lan. Nếu không được phát hiện, xử lý kịp thời, bệnh có thể ảnh hưởng đến quá trình sinh trưởng của cây lúa và tiềm ẩn nguy cơ gây thiệt hại về năng suất.
Trước tình hình này, các địa phương được yêu cầu tăng cường cán bộ chuyên môn bám sát đồng ruộng, thường xuyên kiểm tra diễn biến sâu bệnh trên từng trà lúa. Việc theo dõi cần tập trung vào các giống dễ nhiễm, ruộng cấy dày, bón nhiều đạm và những khu vực đã xuất hiện bệnh.
Cùng với đó, cần phân loại cụ thể từng trà, từng giống và mức độ nhiễm để áp dụng biện pháp xử lý phù hợp, tránh phòng trừ tràn lan hoặc để bệnh phát triển mạnh mới tiến hành xử lý.
Đối với những diện tích đã nhiễm bệnh, cơ quan chuyên môn khuyến cáo nông dân dừng bón tất cả các loại phân, kể cả phân bón qua lá. Ruộng cần được duy trì nước thường xuyên nhằm tăng khả năng chống chịu của cây lúa, hạn chế những tác động bất lợi khi bệnh đang phát triển.
Khi bệnh mới xuất hiện hoặc ngay sau khi mưa dông kết thúc, nông dân có thể thực hiện phòng trừ bằng các loại thuốc bảo vệ thực vật có chứa hoạt chất Bismerthiazol, Copper Oxychloride, Bronopol... Việc sử dụng thuốc phải tuân thủ đúng nồng độ, liều lượng và hướng dẫn ghi trên bao bì để bảo đảm hiệu quả phòng trừ cũng như an toàn trong sản xuất.
Đối với những diện tích lúa đang trỗ bông, thời điểm phun thuốc cũng cần được lựa chọn phù hợp. Người dân nên tiến hành vào sáng sớm hoặc chiều mát, tránh ảnh hưởng đến quá trình trỗ và thụ phấn của cây lúa.
Sau khi sử dụng thuốc bảo vệ thực vật, toàn bộ vỏ chai, bao bì phải được thu gom, đưa về đúng nơi quy định, không vứt xuống ruộng, mương hoặc khu vực sản xuất nhằm hạn chế ô nhiễm nguồn nước và môi trường đồng ruộng.
Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội đề nghị các địa phương tiếp tục tăng cường kiểm tra, giám sát, nắm chắc diễn biến bệnh bạc lá, đốm sọc vi khuẩn trên từng trà lúa. Khi phát hiện bệnh cần kịp thời khoanh vùng, hướng dẫn nông dân áp dụng các biện pháp phòng trừ phù hợp, không để nguồn bệnh tiếp tục phát tán sang những diện tích xung quanh.
Trong giai đoạn lúa mùa đang chuyển dần sang làm đòng, trỗ bông, việc phát hiện bệnh sớm và xử lý đúng kỹ thuật có ý nghĩa quan trọng. Chủ động ngay từ những diện tích mới xuất hiện bệnh sẽ giúp hạn chế nguy cơ lây lan trên diện rộng, bảo vệ quá trình sinh trưởng của cây lúa và năng suất, sản lượng vụ mùa năm 2026 của Hà Nội.
Minh Thắm
