Sửa đổi đồng bộ chương trình giáo dục và sách giáo khoa phổ thông là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của ngành Giáo dục trong năm học 2026-2027. Nội dung này được Bộ GD&ĐT đặt ra trong Quyết định về nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm của năm học mới.
Điểm đáng chú ý là việc điều chỉnh không theo hướng tăng thêm kiến thức, mà tập trung tinh giản nội dung, nâng cao chất lượng giờ học chính khóa và dành nhiều thời gian hơn cho học sinh thực hành, trải nghiệm.
Theo định hướng của Bộ GD&ĐT, chương trình sẽ tăng cường giáo dục STEM, ngoại ngữ, năng lực số, nghệ thuật, giáo dục thể chất và ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) có chọn lọc. Trong đó, từng bước đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học là một trong những định hướng lớn.
Cùng với thay đổi nội dung và phương pháp dạy học, hoạt động kiểm tra, đánh giá cũng được yêu cầu đổi mới theo hướng thực chất, phản ánh đúng năng lực và sự tiến bộ của từng học sinh.
Sách giáo khoa thay đổi theo chương trình
Chương trình giáo dục phổ thông hiện hành được ban hành năm 2018 và bắt đầu triển khai cuốn chiếu từ năm học 2020-2021. Theo nguyên tắc hiện nay, chương trình là căn cứ bắt buộc để tổ chức dạy học, còn sách giáo khoa là học liệu phục vụ quá trình này.
Do đó, việc sửa đổi sách giáo khoa sẽ được thực hiện đồng bộ với quá trình điều chỉnh chương trình, thay vì chỉ tập trung thay đổi nội dung từng cuốn sách.
Giáo viên tiếp tục được chủ động trong thiết kế bài dạy, lựa chọn phương pháp và tổ chức hoạt động học tập phù hợp, trên cơ sở bảo đảm yêu cầu cần đạt của chương trình.
Từ năm học 2026-2027, học sinh trên cả nước sử dụng chung bộ sách giáo khoa “Kết nối tri thức với cuộc sống”. Việc sử dụng chung một bộ sách không làm thay đổi nguyên tắc chương trình giáo dục phổ thông là căn cứ để tổ chức hoạt động dạy và học.
Trước đó, vào tháng 9/2025, Bộ GD&ĐT đã điều chỉnh một số nội dung của chương trình giáo dục phổ thông để phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp và những thay đổi sau sắp xếp đơn vị hành chính. Các nội dung liên quan trong sách giáo khoa, chủ yếu ở môn Lịch sử và Địa lý, Giáo dục kinh tế và pháp luật, cũng được cập nhật.
Hướng tới dạy tiếng Anh bắt buộc từ lớp 1
Ngoại ngữ là một trong những nội dung được chú trọng trong lần điều chỉnh chương trình này.
Bộ GD&ĐT đang đề xuất dạy tiếng Anh bắt buộc từ lớp 1, dự kiến bắt đầu từ năm học 2028-2029 với thời lượng 70 tiết mỗi năm. Đối với lớp 2, việc triển khai dự kiến thực hiện sau đó một năm.
Theo định hướng, việc dạy và học tiếng Anh sẽ phát triển đồng thời bốn kỹ năng nghe, nói, đọc, viết, bảo đảm tính liên thông từ giai đoạn giáo dục cơ bản đến giáo dục định hướng nghề nghiệp.
Song song với ngoại ngữ, năng lực số và AI sẽ được chú trọng hơn. Bộ GD&ĐT đã thí điểm tích hợp nội dung về trí tuệ nhân tạo vào chương trình giáo dục phổ thông từ lớp 1 đến lớp 12 từ tháng 12/2025.
Trong năm học mới, AI tiếp tục được xác định là một nội dung cần tăng cường, song việc ứng dụng phải có chọn lọc, phù hợp với từng cấp học và gắn với mục tiêu phát triển năng lực số của học sinh.
Giảm những hoạt động gây áp lực không cần thiết
Cùng với đổi mới chương trình, Bộ GD&ĐT yêu cầu giảm các cuộc thi, phong trào mang tính hình thức, trùng lặp hoặc không thực sự góp phần nâng cao chất lượng giáo dục, tránh tạo thêm áp lực cho giáo viên và học sinh.
Các cơ sở giáo dục cũng phải đổi mới kiểm tra, đánh giá, hạn chế chạy theo điểm số và chú trọng hơn đến năng lực, quá trình tiến bộ của người học.
Ngành Giáo dục đồng thời tiếp tục giải quyết tình trạng thừa, thiếu giáo viên cục bộ; ổn định bộ máy quản trị sau sắp xếp; bảo đảm an toàn trường học, an toàn thực phẩm và tăng cường phòng, chống bạo lực học đường.
Việc sửa đổi chương trình và sách giáo khoa lớp 1-12 vì vậy không chỉ nằm ở thay đổi nội dung học tập. Mục tiêu được đặt ra là thay đổi cách dạy, cách học và đánh giá, tăng khả năng thực hành, ngoại ngữ và năng lực công nghệ cho học sinh, hướng tới yêu cầu “Đổi mới tư duy - Chuyển biến mạnh mẽ - Kết quả thực chất” trong năm học 2026-2027.
Minh Thắm
