Văn bản hướng dẫn bóc tách kỹ lưỡng các nguyên tắc kỹ thuật chi trả, đặc biệt làm rõ các tình huống ghép chế độ nhằm bảo đảm tính chính xác, không trùng lặp và bảo vệ tối đa quyền lợi của các đối tượng chính sách.
Nguyên tắc xử lý các trường hợp kiêm nhiệm nhiều diện đối tượng
Để bảo đảm tính công bằng trong phân phối ngân sách an sinh, Bộ Nội vụ vạch rõ quy định cốt lõi là mỗi cá nhân thuộc diện thụ hưởng theo quy định tại khoản 1 và điểm a khoản 2 Điều 1 của Quyết định 885 chỉ được tiếp nhận duy nhất một suất quà của Chủ tịch nước.
Đối với các trường hợp đặc thù, quy trình phân định mức hưởng được áp dụng như sau:
- Trường hợp một công dân đồng thời đáp ứng các tiêu chuẩn thụ hưởng của từ hai diện đối tượng trở lên và các diện này có hai mức giá trị quà tặng khác nhau, công dân đó sẽ được giải quyết nhận một suất quà ở định mức cao nhất.
- Trường hợp công dân đủ điều kiện hưởng nhiều chế độ nhưng tất cả các chế độ đó đều được xếp chung vào một khung định mức quà tặng, người đó cũng chỉ được nhận một suất quà duy nhất ở mức tương ứng.
Hướng dẫn chi tiết phân loại hạn mức cho thân nhân và người thờ cúng liệt sỹ
Công tác xác định đối tượng thụ hưởng là đại diện thân nhân liệt sỹ được Bộ Nội vụ hướng dẫn cụ thể theo từng nhóm điều kiện gia cảnh thực tế:
- Nguyên tắc đại diện duy nhất: Suất quà dành cho diện đại diện thân nhân liệt sỹ được trao cho một người duy nhất trong toàn bộ số thân nhân còn sống của liệt sỹ. Nếu người đại diện này đồng thời thuộc diện được nhận quà theo một chế độ người có công khác, gia đình cần thực hiện thủ tục cử một thân nhân còn lại trong nhà đứng ra tiếp nhận suất quà dành cho đại diện thân nhân liệt sỹ.
- Trường hợp thân nhân độc chiếc: Nếu gia đình liệt sỹ chỉ còn duy nhất một người thân còn sống và người này cũng đồng thời là đối tượng nhận quà diện người có công khác, hệ thống cho phép người này được nhận song song hai suất quà, bao gồm suất quà diện cá nhân và suất quà với tư cách là đại diện thân nhân liệt sỹ.
- Trường hợp có nhiều thân nhân cùng diện hưởng: Nếu gia đình có từ hai thân nhân trở lên cùng còn sống và đều thuộc diện được nhận quà trực tiếp theo quy định, các thành viên phải thống nhất cử ra một người đại diện để tiếp nhận một suất quà chung dành cho diện đại diện thân nhân liệt sỹ.
- Trường hợp liệt sỹ không còn thân nhân: Đối với các trường hợp liệt sỹ không còn thân nhân còn sống, quyền lợi này được chuyển giao cho người chịu trách nhiệm thờ cúng liệt sỹ hợp pháp. Mỗi một liệt sỹ được thờ cúng sẽ tương ứng với một suất quà độc lập được trao cho người thực hiện nghĩa vụ tâm linh.
Hai định mức quà tặng và lộ trình quyết toán ngân sách trước ngày 15/8
Biểu mẫu tổng hợp báo cáo đính kèm văn bản hướng dẫn xác định danh mục quà tặng của Chủ tịch nước năm 2026 được chia làm hai phân khúc định mức rõ ràng:
- Mức quà tặng 600.000 đồng: Áp dụng cho các nhóm đối tượng gồm Bà mẹ Việt Nam anh hùng đang hưởng trợ cấp ưu đãi hằng tháng; thương binh, bệnh binh và người hưởng chính sách như thương binh có tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 81% trở lên; người hoạt động kháng chiến nhiễm chất độc hóa học bị tổn thương cơ thể từ 81% trở lên; thân nhân liệt sỹ đang hưởng trợ cấp tuất nuôi dưỡng hằng tháng hoặc thân nhân của từ hai liệt sỹ trở lên đang hưởng trợ cấp tuất hằng tháng.
- Mức quà tặng 300.000 đồng: Áp dụng cho nhóm thương binh, bệnh binh và người hưởng chính sách như thương binh có tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 80% trở xuống; thương binh đang hưởng chế độ mất sức lao động; người hoạt động kháng chiến nhiễm chất độc hóa học bị tổn thương cơ thể từ 80% trở xuống; đại diện thân nhân liệt sỹ và người thờ cúng liệt sỹ trong trường hợp liệt sỹ không còn thân nhân.
Bộ Nội vụ yêu cầu toàn bộ các khoản quà tặng của Chủ tịch nước bắt buộc phải được chi trả trực tiếp bằng tiền mặt, kết hợp đồng bộ với các hoạt động tổ chức đoàn thăm hỏi, động viên tinh thần từ các cơ quan, đoàn thể tại địa phương. Chủ tịch Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố chịu trách nhiệm chỉ đạo Sở Nội vụ và các cơ quan chuyên môn tổ chức tuyên truyền, trao tận tay quà tặng đến các đối tượng chính sách bảo đảm kịp thời, đầy đủ trước ngày 27/7, tuyệt đối không để xảy ra sai sót hoặc tiêu cực trục lợi chính sách.
Toàn bộ nguồn kinh phí chi trả cho chiến dịch an sinh này do ngân sách trung ương bảo đảm, được bố trí sẵn trong dự toán chi ngân sách nhà nước năm 2026 để thực hiện Pháp lệnh Ưu đãi người có công với cách mạng. Riêng các đối tượng thuộc khối quân đội và công an nhân dân, kinh phí và quy trình cấp phát sẽ do Bộ Quốc phòng và Bộ Công an ban hành hướng dẫn nghiệp vụ riêng.
Về quy trình hành chính, Phòng Văn hóa - Xã hội cấp xã chịu trách nhiệm thiết lập danh sách đối tượng thụ hưởng trên địa bàn để chuyển lên Sở Nội vụ. Sở Nội vụ có trách nhiệm rà soát, đối chiếu trực tiếp với hệ thống hồ sơ gốc của từng cá nhân để phê duyệt danh sách chính thức trước khi chuyển kinh phí về cơ sở tổ chức chi trả. Sau khi hoàn tất công tác cấp phát, các địa phương có nghĩa vụ tổng hợp số liệu và báo cáo kết quả thực hiện về Bộ Nội vụ (qua Cục Người có công) trước ngày 15/8.
Tâm An
