Dư địa tiền tệ thu hẹp, yêu cầu phối hợp chính sách linh hoạt
Năm 2026, Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng ở mức cao, hướng tới hai con số trong trung hạn. Tuy nhiên, triển vọng này đang chịu áp lực từ nhiều yếu tố bên ngoài, đặc biệt là những bất ổn địa chính trị toàn cầu có thể tác động tiêu cực đến thương mại, đầu tư và tâm lý thị trường.
Trong bối cảnh đó, chính sách tiền tệ không còn nhiều dư địa để mở rộng như giai đoạn trước. Tăng trưởng tín dụng năm 2025 đã ở mức cao, kéo theo tỷ lệ tín dụng trên GDP vượt ngưỡng an toàn tương đối. Điều này khiến việc tiếp tục nới lỏng tiền tệ trở nên rủi ro, nhất là khi áp lực lạm phát và ổn định tỷ giá vẫn hiện hữu.
Các chuyên gia cho rằng, định hướng phù hợp hiện nay là điều hành chính sách tiền tệ theo hướng thận trọng nhưng linh hoạt. Trọng tâm không còn là mở rộng quy mô tín dụng bằng mọi giá, mà là nâng cao chất lượng dòng vốn. Điều này đồng nghĩa với việc ưu tiên tín dụng cho các lĩnh vực có giá trị gia tăng cao như công nghiệp chế biến, chế tạo, công nghệ cao và kinh tế số.
Bên cạnh đó, việc phát triển thị trường vốn cũng được xem là giải pháp quan trọng nhằm giảm phụ thuộc vào hệ thống ngân hàng. Khi doanh nghiệp có thêm kênh huy động vốn dài hạn, áp lực lên tín dụng ngân hàng sẽ giảm, qua đó tạo điều kiện để chính sách tiền tệ vận hành ổn định hơn.
Trong tổng thể điều hành vĩ mô, yêu cầu đặt ra là phải phối hợp chặt chẽ giữa chính sách tài khóa và tiền tệ. Nếu tiền tệ đóng vai trò giữ ổn định nền tảng vĩ mô, thì tài khóa sẽ trở thành công cụ chủ lực để kích thích tăng trưởng trong giai đoạn hiện nay.
Tài khóa mở rộng có mục tiêu, hướng tới tăng trưởng bền vững
Trước những giới hạn của chính sách tiền tệ, chính sách tài khóa đang được đẩy lên vị trí trung tâm trong chiến lược điều hành kinh tế năm 2026. Không chỉ đóng vai trò hỗ trợ, tài khóa được kỳ vọng chủ động dẫn dắt tăng trưởng thông qua các công cụ chi tiêu và điều tiết ngân sách.
Một trong những trọng tâm lớn là đẩy mạnh đầu tư công, đặc biệt vào các dự án hạ tầng chiến lược như giao thông, năng lượng, hạ tầng số và hạ tầng xanh. Đây là những lĩnh vực có khả năng tạo hiệu ứng lan tỏa mạnh, vừa thúc đẩy tổng cầu trong ngắn hạn, vừa nâng cao năng lực cạnh tranh trong dài hạn.
Cùng với đó, các giải pháp tăng thu ngân sách cũng được triển khai đồng bộ, bao gồm chống thất thu, kiểm soát chuyển giá và khai thác hiệu quả các nguồn thu mới. Việc đa dạng hóa kênh huy động vốn, phát triển thị trường tài chính như chứng chỉ carbon hay tài sản số cũng được xem là hướng đi mới nhằm bổ sung nguồn lực cho nền kinh tế.
Ở chiều chi, việc tiết kiệm chi thường xuyên được duy trì để dành nguồn lực cho an sinh xã hội và đầu tư phát triển. Điều này phản ánh sự chuyển dịch rõ nét trong cơ cấu ngân sách, từ chi tiêu dàn trải sang tập trung vào các lĩnh vực tạo giá trị gia tăng cao.
Đáng chú ý, chính sách thuế cũng đang được điều chỉnh theo hướng hỗ trợ doanh nghiệp. Các biện pháp giãn, hoãn và giảm thuế có chọn lọc không chỉ giúp doanh nghiệp vượt qua khó khăn mà còn tạo động lực mở rộng sản xuất, kinh doanh. Song song với đó, cải cách thủ tục hành chính và giảm chi phí tuân thủ cũng góp phần cải thiện môi trường đầu tư.
Theo các chuyên gia quốc tế, trong bối cảnh kinh tế toàn cầu biến động, việc phát huy nội lực trở thành yếu tố then chốt. Chính sách tài khóa nới lỏng có kiểm soát, kết hợp với cải cách thể chế và nâng cao hiệu quả đầu tư, sẽ giúp Việt Nam duy trì đà tăng trưởng mà không làm gia tăng rủi ro tài chính.
Đặc biệt, đầu tư công tiếp tục được xem là “đòn bẩy” quan trọng để bù đắp sự suy giảm của đầu tư tư nhân trong ngắn hạn. Khi được triển khai hiệu quả, các dự án hạ tầng không chỉ tạo việc làm mà còn mở ra không gian phát triển mới cho doanh nghiệp và nền kinh tế.
Trong bối cảnh nhiều thách thức đan xen, việc chuyển vai trò dẫn dắt sang chính sách tài khóa là lựa chọn mang tính chiến lược. Nếu được triển khai đồng bộ, hiệu quả và có trọng tâm, chính sách tài khóa không chỉ giúp thúc đẩy tăng trưởng trong ngắn hạn mà còn tạo nền tảng vững chắc cho phát triển bền vững, nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế Việt Nam trong dài hạn.
Nam Sơn
