Đà phục hồi lan rộng, chế biến – chế tạo tiếp tục giữ vai trò dẫn dắt
Theo số liệu từ Cục Thống kê, chỉ số sản xuất toàn ngành công nghiệp (IIP) trong 4 tháng đầu năm 2026 tăng 9,2% so với cùng kỳ năm trước, cao hơn mức tăng của năm 2025. Riêng tháng 4, IIP tăng gần 10% so với cùng kỳ, cho thấy nhịp độ phục hồi đang được duy trì ổn định.
Điểm đáng chú ý không chỉ nằm ở con số tăng trưởng, mà ở sự lan tỏa rộng khắp của hoạt động sản xuất. Nếu như trước đây tăng trưởng công nghiệp chủ yếu tập trung ở một số địa phương trọng điểm, thì nay đã mở rộng ra hầu hết các tỉnh, thành trên cả nước. Điều này phản ánh sự phục hồi mang tính đồng đều và bền vững hơn.
Trong cơ cấu ngành, lĩnh vực chế biến, chế tạo tiếp tục giữ vai trò “đầu tàu” với mức tăng gần 10%, đóng góp phần lớn vào mức tăng chung. Kết quả này cho thấy nhu cầu thị trường đang dần cải thiện, các đơn hàng xuất khẩu có dấu hiệu phục hồi, đồng thời năng lực sản xuất của doanh nghiệp được duy trì ổn định.
Bên cạnh đó, các ngành công nghiệp nền tảng cũng ghi nhận chuyển biến tích cực. Ngành sản xuất và phân phối điện tăng khá, bảo đảm nguồn cung năng lượng cho hoạt động sản xuất và sinh hoạt. Ngành khai khoáng có dấu hiệu phục hồi sau giai đoạn suy giảm, trong khi lĩnh vực cung cấp nước và xử lý chất thải tiếp tục tăng trưởng ổn định, góp phần hỗ trợ phát triển bền vững.
Ở góc độ sản phẩm, nhiều mặt hàng công nghiệp chủ lực như ô tô, xe máy, thép, thực phẩm chế biến hay đồ uống đều ghi nhận mức tăng trưởng khá. Đây là tín hiệu cho thấy sức cầu trong và ngoài nước đang dần phục hồi, tạo nền tảng quan trọng cho sản xuất công nghiệp trong các quý tiếp theo.
Song song với đó, thị trường lao động trong khu vực công nghiệp cũng có dấu hiệu khởi sắc khi số lao động tại các doanh nghiệp tăng so với cùng kỳ. Điều này phản ánh niềm tin của doanh nghiệp vào triển vọng sản xuất và xu hướng mở rộng hoạt động trong thời gian tới.
Doanh nghiệp tăng tốc thích ứng, nắm bắt cơ hội từ chuỗi cung ứng mới
Bên cạnh những con số tích cực, một điểm sáng quan trọng của khu vực công nghiệp là khả năng thích ứng linh hoạt của cộng đồng doanh nghiệp. Trong bối cảnh chi phí đầu vào biến động và thị trường quốc tế chưa hoàn toàn ổn định, nhiều doanh nghiệp vẫn duy trì được hoạt động sản xuất nhờ chủ động điều chỉnh chiến lược.
Theo khảo sát của S&P Global, chỉ số nhà quản trị mua hàng (PMI) ngành sản xuất của Việt Nam tiếp tục duy trì trên ngưỡng 50 điểm trong nhiều tháng liên tiếp, cho thấy hoạt động sản xuất vẫn nằm trong vùng tăng trưởng. Sản lượng và đơn hàng dù có thời điểm chững lại nhưng nhìn chung vẫn duy trì xu hướng tích cực.
Một trong những động lực quan trọng hiện nay là làn sóng dịch chuyển đầu tư và tái cấu trúc chuỗi cung ứng toàn cầu. Việt Nam đang trở thành điểm đến hấp dẫn nhờ lợi thế về vị trí địa lý, môi trường đầu tư cải thiện và khả năng tham gia sâu hơn vào mạng lưới sản xuất khu vực.
Tuy nhiên, cơ hội này cũng đi kèm với yêu cầu ngày càng cao. Để tham gia sâu vào chuỗi cung ứng, doanh nghiệp không chỉ cần nâng cao năng lực sản xuất mà còn phải cải thiện quản trị, đáp ứng tiêu chuẩn chất lượng, cũng như tăng cường khả năng tài chính để thích ứng với chu kỳ thanh toán dài hơn.
Thực tế cho thấy, nhiều doanh nghiệp trong nước đã chủ động mở rộng thị trường, thiết lập hiện diện tại các quốc gia trong khu vực nhằm đa dạng hóa đầu ra. Đồng thời, xu hướng đầu tư vào công nghệ, tự động hóa và chuyển đổi số cũng đang được đẩy mạnh, giúp nâng cao năng suất và giảm chi phí.
Ở góc nhìn dài hạn, các chuyên gia nhận định, Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển công nghiệp với nhiều cơ hội bứt phá. Nếu tận dụng tốt “cửa sổ cơ hội” này, khu vực công nghiệp có thể trở thành trụ cột quan trọng giúp nền kinh tế đạt mục tiêu tăng trưởng cao trong những năm tới.
Dù vậy, những thách thức vẫn hiện hữu, từ áp lực chi phí đầu vào, biến động thị trường đến yêu cầu ngày càng khắt khe từ các đối tác quốc tế. Điều này đòi hỏi cả cơ quan quản lý và doanh nghiệp phải tiếp tục nỗ lực cải thiện môi trường kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh và xây dựng hệ sinh thái công nghiệp đồng bộ.
Trong bối cảnh đó, việc duy trì đà tăng trưởng ổn định của ngành công nghiệp không chỉ có ý nghĩa trước mắt, mà còn đóng vai trò nền tảng cho mục tiêu tăng trưởng dài hạn. Khi sản xuất phục hồi, doanh nghiệp mở rộng hoạt động và chuỗi cung ứng được củng cố, nền kinh tế sẽ có thêm động lực để tiến tới mục tiêu tăng trưởng cao và bền vững trong năm 2026 và các năm tiếp theo.
Nam Sơn
