Phân loại chi tiết đối tượng chịu sự kiểm tra chuyên ngành
Trước nhiều vướng mắc của cộng đồng doanh nghiệp liên quan đến việc áp dụng Thông tư số 15/2024/TT-BYT của Bộ Y tế về danh mục hàng hóa nhập khẩu phải kiểm tra nhà nước, Cục An toàn thực phẩm đã ban hành Công văn số 1012/ATTP-SP để làm rõ các tiêu chí áp dụng. Theo đó, việc có phải thực hiện quy trình kiểm tra nhà nước hay không sẽ phụ thuộc trực tiếp vào mục đích sử dụng và bản chất của sản phẩm nhập khẩu.
Cụ thể, đối với những sản phẩm là phụ gia thực phẩm đã được liệt kê tên trong danh mục của Thông tư 15/2024/TT-BYT, doanh nghiệp bắt buộc phải thực hiện việc kiểm tra nhà nước theo đúng quy định. Tuy nhiên, nếu sản phẩm có tên trong danh mục này nhưng lại được doanh nghiệp nhập khẩu để sử dụng làm nguyên liệu thực phẩm (không nhằm mục đích làm phụ gia thực phẩm hay chất hỗ trợ chế biến), thì mặt hàng đó không thuộc đối tượng phải kiểm tra nhà nước về an toàn thực phẩm. Quy định mở này được căn cứ theo điểm b khoản 4 Điều 3 của Thông tư số 15/2024/TT-BYT, giúp giảm bớt thủ tục hành chính cho các đơn vị nhập khẩu nguyên liệu thô.
Đối với nhóm sản phẩm được sử dụng làm thực phẩm bảo vệ sức khỏe, cơ quan quản lý yêu cầu các tổ chức, cá nhân phải thực hiện việc đăng ký công bố sản phẩm theo quy định tại Nghị định số 15/2018/NĐ-CP. Sau khi hoàn tất hồ sơ, trình tự và được cơ quan có thẩm quyền cấp Giấy tiếp nhận đăng ký bản công bố sản phẩm, lô hàng nhập khẩu đó sẽ được miễn kiểm tra nhà nước về an toàn thực phẩm, ngoại trừ các trường hợp có cảnh báo rủi ro về y tế. 
Cơ chế miễn giảm thủ tục và lưu ý về phân loại hàng hóa
Bên cạnh việc phân nhóm mục đích sử dụng, công văn hướng dẫn cũng chỉ rõ các trường hợp doanh nghiệp được hưởng cơ chế miễn giảm thủ tục tối đa nhằm hỗ trợ hoạt động sản xuất, gia công. Theo đó, nếu sản phẩm nhập khẩu chỉ dùng để phục vụ quá trình sản xuất, gia công hàng xuất khẩu hoặc được dùng cho việc sản xuất nội bộ của chính tổ chức, cá nhân đó mà không đưa ra tiêu thụ tại thị trường trong nước, doanh nghiệp sẽ được miễn thực hiện thủ tục tự công bố sản phẩm. Đồng thời, lô hàng này cũng được miễn kiểm tra nhà nước về an toàn thực phẩm nhập khẩu theo hướng dẫn thi hành Luật An toàn thực phẩm hiện hành.
Ngoài các vấn đề về kiểm tra chất lượng, Cục An toàn thực phẩm cũng lưu ý các doanh nghiệp về công tác phân loại hồ sơ hải quan. Quá trình áp dụng Thông tư 15/2024/TT-BYT yêu cầu hàng hóa nhập khẩu phải được xác định mã số (mã HS) trùng khớp với danh mục hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu Việt Nam. Trong quá trình thực hiện, nếu phát sinh sự khác biệt hoặc không thống nhất trong việc phân loại và xác định mã số hàng hóa, các tổ chức, cá nhân cần chủ động liên hệ trực tiếp với cơ quan Hải quan để được hướng dẫn và giải quyết cụ thể, bảo đảm tiến độ thông quan hàng hóa đúng pháp luật.
Thành Nam
