Từ sân chơi của khối ngoại đến cuộc đua mới của doanh nghiệp trong nước
Trong giai đoạn trước, chăn nuôi trong nước chủ yếu dựa vào hàng triệu hộ nông dân quy mô nhỏ lẻ, manh mún, thiếu liên kết chuỗi và dễ tổn thương trước biến động thị trường. Ở phân khúc công nghiệp quy mô lớn, các doanh nghiệp FDI như C.P., Japfa, De Heus hay CJ Group chiếm ưu thế rõ rệt nhờ vốn mạnh, công nghệ hiện đại và kinh nghiệm vận hành lâu năm.
Sự áp đảo của khối ngoại từng khiến nhiều doanh nghiệp nội gặp khó khi bước chân vào ngành chăn nuôi. Không ít dự án đầu tư quy mô lớn thiếu hiệu quả, chi phí cao hoặc chưa xây dựng được chuỗi giá trị hoàn chỉnh. Tuy nhiên, khoảng 10 năm trở lại đây, cục diện đã thay đổi đáng kể.
Nhiều tập đoàn vốn xuất phát từ lĩnh vực công nghiệp, bán lẻ hoặc tiêu dùng đã mạnh dạn đầu tư sang nông nghiệp và chăn nuôi. Những cái tên như THACO, Tập đoàn Hòa Phát, Masan Group, Dabaco Việt Nam hay BAF Việt Nam đang đầu tư mạnh vào mô hình chăn nuôi quy mô lớn, công nghệ cao.
Ban đầu, làn sóng này từng gây nghi ngờ bởi nhiều ý kiến cho rằng, doanh nghiệp “tay ngang” khó cạnh tranh với các tập đoàn FDI đã có nền tảng vững chắc. Nhưng thực tế cho thấy, lợi thế về quản trị hiện đại, năng lực tài chính và tư duy chuỗi cung ứng đã giúp nhiều doanh nghiệp Việt tăng tốc nhanh chóng.
Tập đoàn Hòa Phát tham gia nông nghiệp từ năm 2015 thông qua mảng sản xuất thức ăn chăn nuôi, nuôi heo, bò và gia cầm. Trong khi đó, THACO AGRI đẩy mạnh đầu tư nông nghiệp trên quy mô lớn tại Việt Nam, Lào và Campuchia, kết hợp trồng trọt với chăn nuôi công nghiệp.
Điểm chung của các doanh nghiệp này là không đi theo mô hình chăn nuôi truyền thống, mà xây dựng hệ sinh thái khép kín từ con giống, thức ăn, trang trại đến giết mổ, chế biến và phân phối. Điều đó giúp kiểm soát chất lượng, giảm chi phí trung gian và tăng khả năng cạnh tranh.
Cuộc đua nghìn tỷ, chăn nuôi bước sang kỷ nguyên công nghiệp hóa
Bức tranh kinh doanh gần đây cho thấy ngành chăn nuôi không còn là lĩnh vực lợi nhuận thấp như trước. Nhiều doanh nghiệp đang ghi nhận kết quả tích cực và liên tục nâng quy mô đầu tư.
Dabaco Việt Nam là một trong những đơn vị công bố sớm kết quả kinh doanh quý I/2026 với doanh thu hàng nghìn tỷ đồng và lợi nhuận tăng mạnh. Doanh nghiệp tiếp tục theo đuổi mô hình “3F+” gồm Feed – Farm – Food, đồng thời tích hợp thêm công nghệ và mở rộng giá trị ở các khâu sau sản xuất.
Nông nghiệp Hòa Phát cũng duy trì chuỗi tăng trưởng đáng chú ý nhờ mở rộng quy mô trang trại và tối ưu vận hành. Việc đầu tư bài bản giúp doanh nghiệp cải thiện đáng kể hiệu quả kinh doanh trong vài năm gần đây.
Ở nhóm tăng tốc mạnh, BAF Việt Nam đang mở rộng hệ thống trang trại tại Tây Nguyên và miền Trung, nâng tổng đàn heo nái và đàn heo thịt lên quy mô lớn. Doanh nghiệp đồng thời triển khai dự án chăn nuôi công nghệ cao hợp tác cùng Muyuan Foods, mở ra hướng đi mới cho mô hình trang trại hiện đại.
Không đứng ngoài xu hướng, THACO AGRI đặt mục tiêu trở thành tập đoàn nông nghiệp hàng đầu khu vực ASEAN trong vài năm tới. Doanh nghiệp đang tăng mạnh đầu tư vào đàn bò, phát triển trang trại heo quy mô lớn, ứng dụng tự động hóa và tiêu chuẩn an toàn sinh học cao.
Sự thay đổi này cho thấy con heo, con bò hay con gà không còn đơn thuần là sản phẩm nông nghiệp truyền thống, mà đang trở thành nền tảng của một ngành kinh tế hiện đại. Giá trị lớn nhất không chỉ nằm ở vật nuôi xuất chuồng mà chuyển dần sang các khâu chế biến sâu, xây dựng thương hiệu, logistics lạnh và hệ thống phân phối.
Song song với cơ hội, quá trình chuyển đổi cũng tạo ra sự sàng lọc mạnh mẽ. Mô hình chăn nuôi nhỏ lẻ, thiếu liên kết, khó đáp ứng tiêu chuẩn an toàn dịch bệnh và truy xuất nguồn gốc sẽ dần thu hẹp. Ngược lại, những doanh nghiệp có vốn mạnh, công nghệ tốt và chiến lược dài hạn sẽ chiếm ưu thế.
Trong dài hạn, sự trỗi dậy của doanh nghiệp nội không chỉ giúp giảm phụ thuộc vào khối ngoại mà còn mở ra cơ hội đưa sản phẩm chăn nuôi Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu. Khi đó, ngành chăn nuôi sẽ không chỉ là trụ đỡ nông nghiệp, mà còn trở thành ngành công nghiệp thực phẩm có giá trị gia tăng cao của nền kinh tế.
Nam Sơn
