Loại bỏ yêu cầu nộp bản giấy khi thông tin đã có trên hệ thống
Điểm mới quan trọng nhất trong Nghị định 18 là thay đổi phương thức chứng minh nhân thân. Thay vì phải xuất trình bản chính các loại giấy tờ tùy thân như trước đây, người dân khi đi làm thủ tục trực tiếp chỉ cần cung cấp số định danh cá nhân hoặc thông tin về căn cước. Cơ quan đăng ký hộ tịch có trách nhiệm tự tra cứu, đối chiếu thông tin thông qua kết nối trực tiếp với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và Cơ sở dữ liệu hộ tịch điện tử.
Quy định này áp dụng rộng rãi cho các thủ tục từ cấp bản sao trích lục đến xác nhận tình trạng hôn nhân. Chỉ trong trường hợp hệ thống không thể khai thác được dữ liệu hoặc thông tin có sai lệch, cán bộ tư pháp mới yêu cầu người dân xuất trình bản chính để đối chiếu và cập nhật lại hệ thống. Cách tiếp cận này giúp giảm thiểu tối đa tình trạng người dân phải mang theo quá nhiều giấy tờ gốc hoặc phải đi công chứng, chứng thực không cần thiết.
Cởi bỏ "nút thắt" cho cán bộ, công chức khi đăng ký lại khai sinh
Một thay đổi mang tính đột phá khác liên quan trực tiếp đến đối tượng cán bộ, công chức, viên chức và những người đang công tác trong lực lượng vũ trang. Theo các quy định cũ, nhóm đối tượng này thường gặp khó khăn khi muốn đăng ký lại khai sinh vì yêu cầu phải có văn bản xác nhận từ Thủ trưởng cơ quan, đơn vị nơi đang công tác.
Nghị định 18 đã chính thức bãi bỏ yêu cầu này nếu cơ quan chức năng có thể khai thác được thông tin liên quan trên các hệ thống cơ sở dữ liệu chung. Điều này không chỉ giúp đơn giản hóa thủ tục cho những người đang làm việc trong bộ máy nhà nước mà còn thể hiện sự tin tưởng vào tính liên thông của dữ liệu số giữa các ngành và địa phương.
Đăng ký lại kết hôn và khai sinh không còn phụ thuộc văn bản xác nhận từ nơi cũ
Đối với những trường hợp đăng ký lại khai sinh hoặc kết hôn tại UBND cấp xã không phải nơi đã đăng ký trước đây, Nghị định mới đã thay đổi hoàn toàn quy trình xác minh. Thay vì phải gửi văn bản yêu cầu xác nhận và chờ đợi phản hồi từ nơi đăng ký cũ (vốn mất rất nhiều thời gian), cán bộ tư pháp hiện nay sẽ kiểm tra trực tiếp thông tin trên Cơ sở dữ liệu hộ tịch điện tử thông qua nghiệp vụ cấp bản sao.
Kết quả tra cứu điện tử này sẽ là căn cứ pháp lý để xác định điều kiện đăng ký lại ngay tại chỗ. Việc loại bỏ quy trình xác minh bằng văn bản giấy giữa các địa phương là bước đi quyết liệt nhằm hiện thực hóa mục tiêu chuyển đổi số trong lĩnh vực tư pháp, giúp người dân giải quyết các hồ sơ tồn đọng một cách nhanh chóng và chính xác. Nghị định này không chỉ là một văn bản quy phạm pháp luật mà còn là lời giải cho bài toán cắt giảm chi phí tuân thủ thủ tục hành chính cho xã hội trong giai đoạn mới.
Tâm An (t/h)
