Tín dụng xanh - “Trụ cột” để phát triển bền vững
Đầu tháng 6 vừa qua, phát biểu tại Tọa đàm "Giải pháp tín dụng thúc đẩy kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn và ESG - Kinh nghiệm quốc tế và thực tiễn triển khai tại Việt Nam", Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Nguyễn Ngọc Cảnh khẳng định, tăng trưởng xanh, kinh tế tuần hoàn và thực thi quản trị rủi ro môi trường - xã hội không còn là lựa chọn mà đã trở thành yêu cầu cấp thiết.
Theo ông Cảnh, để hiện thực hóa các mục tiêu trên, bên cạnh nguồn lực từ ngân sách nhà nước và các nguồn tài chính quốc tế, tín dụng xanh được xác định là một trong những giải pháp trọng tâm nhằm đáp ứng nhu cầu vốn cho quá trình chuyển đổi xanh của nền kinh tế.
Được biết, thời gian qua, ngành ngân hàng đã chủ động triển khai nhiều giải pháp nhằm thúc đẩy tăng trưởng xanh và phát triển bền vững. Cụ thể, Ngân hàng Nhà nước đã xây dựng định hướng, mục tiêu phát triển tín dụng xanh, ngân hàng xanh và quản lý rủi ro môi trường - xã hội trong các chiến lược phát triển ngành.
Ngân hàng Nhà nước cũng đã ban hành các văn bản hướng dẫn về tín dụng xanh và triển khai các chính sách tín dụng ưu đãi đối với nông nghiệp hữu cơ, sản xuất nông nghiệp theo mô hình kinh tế tuần hoàn. Minh chứng rõ nét nhất chính là Đề án 1 triệu héc-ta lúa chất lượng cao phát thải thấp vùng Đồng bằng sông Cửu Long. Trong dự án này, Agribank được xem là ngân hàng chủ lực thực hiện.
Số liệu thống kê của Ngân hàng Nhà nước cho thấy, đến nay, đã có 82 tổ chức tín dụng phát sinh dư nợ tín dụng xanh với tổng dư nợ đạt 828 nghìn tỷ đồng. Tốc độ tăng trưởng bình quân giai đoạn 2017-2025 đạt trên 20% mỗi năm. Đáng chú ý, dư nợ được đánh giá rủi ro môi trường và xã hội đạt trên 5,1 triệu tỷ đồng, tăng gần 25 lần so với cuối năm 2017 và chiếm 27,7% tổng dư nợ của nền kinh tế.
Nhiều chuyên gia kinh tế cho rằng, 828 nghìn tỷ đồng dư nợ tín dụng xanh không còn là một con số mang tính thử nghiệm. Con số này cho thấy ngân hàng đã bắt đầu coi các dự án năng lượng tái tạo, sản xuất sạch hơn, tiết kiệm năng lượng, nông nghiệp xanh, kinh tế tuần hoàn… là một thị trường tín dụng thực sự. Bên cạnh đó, tốc độ tăng trên 20%/năm càng cho thấy đây không phải một xu hướng nhất thời mà là chiến lược mang tính dài hơi.
Agribank biến từng khách hàng cá nhân thành “tế bào xanh” của nền kinh tế
Được biết, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam hiện đang trình Chính phủ dự thảo nghị định hỗ trợ lãi suất 2% từ ngân sách Nhà nước đối với doanh nghiệp thuộc khu vực kinh tế tư nhân, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh vay vốn ngân hàng để thực hiện các dự án xanh, dự án tuần hoàn và dự án áp dụng khung tiêu chuẩn ESG. Đây là thông tin được rất nhiều doanh nghiệp, hộ kinh doanh và khách hàng cá nhân quan tâm. Bởi nguồn vốn này sẽ là động lực lớn để biến mỗi khách hàng trở thành “tế bào xanh” của nền kinh tế.
Thời gian vừa qua, Agribank với sứ mệnh "ngân hàng vì cộng đồng" đã có những hành động thiết thực trong cung cấp nguồn tín dụng xanh đến với các hộ kinh doanh và khách hàng cá nhân. Cụ thể, Agribank có gói tín dụng cho vay liên kết sản xuất, chế biến và tiêu thụ sản phẩm lúa gạo chất lượng cao, phát thải thấp vùng ĐBSCL. Doanh số giải ngân luỹ kế hơn 2.400 tỷ đồng, dư nợ gần 793 tỷ đồng. Dư nợ cho vay sản xuất kinh doanh lúa gạo trong vùng quy hoạch chuyên canh 1 triệu ha lúa là trên 17.250 tỷ đồng. Dư nợ cho vay khách hàng thuộc danh sách tham gia đề án 1 triệu ha lúa lên đến hơn 1.350 tỷ đồng.
Đối với khách hàng cá nhân, Agribank có gói tín dụng quy mô 80.000 tỷ đồng. Gói tín dụng này cho vay ưu đãi phục vụ hoạt động sản xuất kinh doanh “Có vốn trong tay - Kinh doanh vững bền”; cho vay ưu đãi lãi suất “Khởi hành xanh - Đồng hành cùng bạn” dành cho khách hàng cá nhân có nhu cầu vay vốn mua xe điện. Ngân hàng cho vay ưu đãi “Cơ giới hóa - Nâng cao giá trị nông nghiệp” dành cho khách hàng cá nhân có nhu cầu vay vốn mua máy móc, thiết bị phục vụ sản xuất nông nghiệp; cho vay ưu đãi tín dụng xanh đối với khách hàng cá nhân có nhu cầu vay vốn phục vụ đời sống, sản xuất, kinh doanh theo các phương án/dự án xanh, thân thiện với môi trường… Doanh số cho vay đạt gần 58.270 tỷ đồng với hơn 33.070 khách hàng, dư nợ gần 43.770 tỷ đồng.
Cụ thể hơn, vào tháng 5 vừa qua, Agribank đã triển khai chương trình gói tín dụng dành khách hàng cá nhân trong thực hiện các phương án, dự án xanh, thân thiện với môi trường, góp phần thúc đẩy tiêu dùng xanh, sản xuất xanh và phát triển bền vững. Theo đó, gói tín dụng có quy mô 3.000 tỷ đồng, thời hạn đến hết ngày 14/5/2027, lãi suất ưu đãi chỉ từ 5,8%/năm. Mục đích của gói tín dụng nhằm khuyến khích người dân mua, lắp đặt điện mặt trời áp mái phục vụ nhu cầu đời sống hoặc kinh doanh thương mại sản phẩm điện mặt trời áp mái; mua xe ô tô điện phục vụ nhu cầu kinh doanh; phục vụ dự án/phương án trồng, chăm sóc rừng.
Trước đó, vào năm 2025, Agribank cũng triển khai chương trình cho vay ưu đãi “Khởi hành xanh - Đồng hành cùng bạn” với quy mô tín dụng lên tới 2.000 tỷ đồng, dành cho khách hàng cá nhân có nhu cầu vay mua ô tô và xe máy điện. Chương trình áp dụng lãi suất ưu đãi từ 4,5%/năm, cố định đến 18 tháng, hỗ trợ vay tối đa 100% giá trị xe. Đây là một trong những động thái thiết thực của Agribank trong việc giảm phát thải từ khí thải phương tiện giao thông.
Có thể nói, xanh hóa toàn diện dòng tín dụng của Agribank không đơn thuần vì mục tiêu bảo vệ môi trường, mà còn vì đây là một chiến lược kinh doanh, quản trị rủi ro và thực hiện sứ mệnh ngân hàng chủ lực đối với “Tam nông”. Khi Agribank chuyển vốn từ những hoạt động có mức độ ô nhiễm, phát thải cao sang năng lượng tái tạo, nông nghiệp xanh, lâm nghiệp bền vững, kinh tế tuần hoàn…, ngân hàng đang tạo ra tác động lớn hơn nhiều so với việc chỉ “xanh hóa” hoạt động văn phòng. Xanh hóa toàn diện nguồn tín dụng, ESG ngay từ nội tại, Agribank đang thể hiện sự tiên phong trong việc đồng hành cùng Đảng, Chính phủ, ngành Ngân hàng thực hiện cam kết Netzero vào năm 2050 và thực hiện mục tiêu phát triển bền vững trong kỷ nguyên mới.
Phạm Giang
