Đầu tháng 3/2026, vợ chồng anh Nguyễn Văn Dũng (Ba Vì, Hà Nội) khởi công xây nhà trên đất được thừa kế với dự toán khoảng 2,4 tỷ đồng. Tuy nhiên, ngay khi bắt đầu thi công, giá nhiều loại vật liệu xây dựng đồng loạt tăng mạnh khiến kế hoạch tài chính bị xáo trộn.
Cụ thể, gạch xây tăng từ 1.800 lên 2.100 đồng/viên; cát đen từ 470.000 lên 570.000 đồng/m³; cát vàng cũng vượt mốc 800.000 đồng/m³. Không chỉ vậy, các vật liệu phổ biến khác như xi măng, sắt thép và bê tông tươi đều điều chỉnh tăng, đẩy chi phí xây dựng lên đáng kể. Giá bê tông M300 tăng từ 1,2 triệu lên 1,46 triệu đồng/m³; thép từ 16.000 lên 16.800 đồng/kg; xi măng xây trát từ 1.500 lên 1.600 đồng/kg.
Theo tính toán, tổng chi phí phát sinh thêm khoảng 200 triệu đồng khiến gia đình anh rơi vào thế khó: tiếp tục xây thì thiếu hụt tài chính, còn dừng lại thì công trình dang dở, ảnh hưởng đến kế hoạch ổn định chỗ ở.
Trong khi đó, vợ chồng chị Lê Thị Mai (quận Hoàng Mai, Hà Nội) cũng rơi vào cảnh thấp thỏm khi chi phí xây dựng đội lên ngoài dự tính. Đầu năm, gia đình khởi công căn nhà 2 tầng trên diện tích 90 m² với tổng kinh phí dự kiến khoảng 2 tỷ đồng, thời gian thi công khoảng 10 tháng. Khi đó, giá cát chỉ ở mức 450.000 đồng/m³.
Tuy nhiên, từ giữa tháng 3, giá cát tăng vọt lên 570.000 đồng/m³, kéo theo hàng loạt vật liệu khác như gạch, sắt, xi măng đồng loạt điều chỉnh tăng. Sau khi tính toán lại, tổng chi phí xây dựng của gia đình chị Mai dự kiến phát sinh thêm ít nhất 300 triệu đồng. Theo chị, sau Tết nhu cầu xây dựng tăng cao, riêng khu vực xung quanh đã có nhiều công trình cùng thi công, khiến ai cũng lo lắng trước đà tăng giá vật liệu.
Không chỉ các hộ gia đình, doanh nghiệp trong ngành xây dựng cũng chịu áp lực lớn. Đại diện một doanh nghiệp thép cho biết chi phí sản xuất đã tăng thêm khoảng 50.000–100.000 đồng mỗi tấn do giá dầu leo thang, trong khi giá quặng sắt và phế liệu nhập khẩu cũng tăng mạnh. Trước tình hình này, các doanh nghiệp buộc phải chủ động dự trữ nguyên liệu, tối ưu sản xuất và kiến nghị tạo điều kiện vận hành tối đa công suất nhằm giảm chi phí và ổn định nguồn cung trên thị trường.
Ông Nguyễn Thành Tâm, Giám đốc IGcons, cho biết giá vật liệu tăng mạnh đang gây áp lực lớn lên doanh nghiệp xây dựng, nhất là mảng dân dụng. Với hợp đồng trọn gói, nhiều nhà thầu phải chấp nhận giảm lợi nhuận, thậm chí làm hòa vốn để giữ uy tín.
Theo ông, đợt tăng giá lần này diễn ra trên diện rộng và kéo dài, khiến việc kiểm soát chi phí ngày càng khó khăn.
Ông Nguyễn Thành Tâm cho biết nhiều hợp đồng đã ký vẫn phải giữ nguyên giá dù chi phí tăng, buộc doanh nghiệp chấp nhận giảm lợi nhuận để giữ uy tín. Ngoài ra, đặc thù thi công trong ngõ nhỏ tại Hà Nội khiến chi phí vận chuyển tăng cao, nhất là khi giá xăng dầu biến động.
Trước áp lực này, doanh nghiệp phải siết chặt chi phí, tối ưu thi công, dự trữ vật tư và bổ sung điều khoản điều chỉnh giá trong hợp đồng mới. Chuyên gia cũng cảnh báo vật liệu chiếm tới 60–70% chi phí xây dựng, nên giá tăng có thể ảnh hưởng lớn đến thị trường nhà ở.
Các hiệp hội đã kiến nghị nhiều giải pháp như bình ổn giá, cập nhật chỉ số xây dựng, cho phép điều chỉnh hợp đồng, bù trừ chi phí nhiên liệu và kiểm soát giá vật liệu nhằm giảm áp lực cho doanh nghiệp.
Chi Chi(t/h)
