Áp lực cạnh tranh chuyển sang giai đoạn mới
Thị trường bán lẻ Việt Nam tiếp tục được đánh giá là một trong những điểm đến hấp dẫn của khu vực nhờ quy mô dân số lớn, tầng lớp trung lưu gia tăng và sức mua còn nhiều dư địa phát triển. Chính điều này khiến nhiều doanh nghiệp nước ngoài tăng tốc tiếp cận thị trường thông qua hội chợ thương mại, kết nối phân phối và mở rộng hệ thống bán hàng.
Theo Hiệp hội Các nhà bán lẻ Việt Nam, các doanh nghiệp nước ngoài không còn đơn thuần đưa hàng hóa vào Việt Nam mà đã nghiên cứu khá kỹ thị hiếu của từng nhóm khách hàng. Danh mục sản phẩm được xúc tiến ngày càng đa dạng, từ hàng tiêu dùng, đồ gia dụng, đồ dùng học tập đến sản phẩm chăm sóc thú cưng - những ngành hàng đang có tốc độ tăng trưởng cao.
Xu hướng này đồng nghĩa với việc cuộc cạnh tranh trên thị trường nội địa sẽ không còn chỉ diễn ra về giá mà chuyển sang cạnh tranh về trải nghiệm khách hàng, chất lượng dịch vụ, tốc độ đáp ứng và khả năng ứng dụng công nghệ.
Trong khi đó, nhiều doanh nghiệp bán lẻ trong nước vẫn đang gặp khó về quy mô vốn, năng lực quản trị và khả năng đầu tư cho chuyển đổi số, khiến sức cạnh tranh chưa tương xứng với tiềm năng thị trường.
Chính sách cần đi cùng khả năng thực thi
Tại cuộc họp điều hành thị trường trong nước quý II/2026, đại diện Hiệp hội Các nhà bán lẻ Việt Nam cho rằng, cộng đồng doanh nghiệp đang kỳ vọng các chính sách mới của Bộ Công Thương sẽ sớm được triển khai để tạo thêm động lực phát triển.
Đáng chú ý là Đề án phát triển thị trường trong nước đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 đang được xây dựng với định hướng bổ sung các mô hình kinh doanh mới, hoàn thiện cơ chế phát triển hệ thống phân phối và nâng cao hiệu quả quản lý thị trường.
Song song với đó, Bộ Công Thương đã ban hành Kế hoạch hành động thực hiện Chiến lược phát triển thị trường bán lẻ Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050. Đây được kỳ vọng sẽ tạo nền tảng cho việc phát triển hạ tầng thương mại, logistics và chuyển đổi số trong lĩnh vực bán lẻ.
Tuy nhiên, theo doanh nghiệp, điều quan trọng không chỉ nằm ở việc ban hành chính sách mà còn ở tốc độ triển khai. Nhiều chương trình hỗ trợ hiện nay vẫn chưa đến được với doanh nghiệp, đặc biệt là nhóm doanh nghiệp vừa và nhỏ.
Nút thắt vẫn là vốn và chuyển đổi số
Một trong những khó khăn lớn nhất hiện nay là khả năng tiếp cận nguồn vốn đầu tư.
Hệ thống bán lẻ cần nguồn lực lớn để mở rộng cửa hàng, đầu tư trung tâm phân phối, kho bãi, logistics và nền tảng công nghệ. Tuy nhiên, nhiều doanh nghiệp cho biết, việc tiếp cận tín dụng vẫn chưa thực sự thuận lợi, trong khi lĩnh vực bán lẻ chưa được hưởng nhiều cơ chế ưu tiên về vốn đầu tư.
Bên cạnh đó, quá trình chuyển đổi số cũng đang diễn ra không đồng đều. Nhiều doanh nghiệp nhỏ vẫn chưa tiếp cận đầy đủ các chương trình hỗ trợ, chưa khai thác hiệu quả thương mại điện tử, dữ liệu khách hàng hay các nền tảng quản trị hiện đại.
Theo các chuyên gia, nếu không rút ngắn khoảng cách về công nghệ và quản trị, doanh nghiệp bán lẻ trong nước sẽ gặp nhiều bất lợi khi cạnh tranh với các tập đoàn nước ngoài có lợi thế về tài chính và kinh nghiệm vận hành.
Kỳ vọng thị trường khởi sắc nửa cuối năm
Dù còn nhiều thách thức, cộng đồng doanh nghiệp vẫn kỳ vọng sức mua sẽ cải thiện trong những tháng cuối năm nhờ nhiều yếu tố hỗ trợ. Việc triển khai các chương trình khuyến mại tập trung, hoạt động xúc tiến thương mại, sự phục hồi của du lịch cùng các chính sách kích cầu tiêu dùng được kỳ vọng sẽ tạo thêm động lực cho thị trường.
Song song đó, Cuộc vận động "Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam" cùng việc phát triển hệ thống phân phối hiện đại được xem là những giải pháp quan trọng để nâng cao vị thế của hàng Việt ngay trên thị trường trong nước.
Theo các doanh nghiệp, trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt, chính sách hỗ trợ cần được triển khai nhanh và đồng bộ hơn, đặc biệt ở các lĩnh vực tín dụng, chuyển đổi số và phát triển hạ tầng thương mại. Đây sẽ là những yếu tố quyết định khả năng mở rộng thị trường của doanh nghiệp bán lẻ trong giai đoạn tới, đồng thời góp phần củng cố sức cạnh tranh của thị trường nội địa trước làn sóng đầu tư ngày càng mạnh từ các nhà bán lẻ quốc tế.
Nam Sơn (t/h)
