Hà Nội: Nghiên cứu mở rộng không gian quảng trường quanh hồ Hoàn Kiếm

Từ ngày 7/9 đến hết ngày 26/9, UBND phường Hoàn Kiếm phối hợp với UBND phường Cửa Nam tổ chức lấy ý kiến cộng đồng dân cư về Điều chỉnh cục bộ Quy hoạch phân khu đô thị H1-1B, khu vực hồ Hoàn Kiếm và phụ cận, tỷ lệ 1/2.000 và một phần Quy hoạch phân khu đô thị H1-1C, tỷ lệ 1/2.000.

Nội dung nghiên cứu được kết hợp với giải pháp Quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500 về cải tạo, chỉnh trang, tái thiết, tái cấu trúc không gian khu vực hồ Hoàn Kiếm và vùng phụ cận.

Việc lấy ý kiến được thực hiện theo từng nhóm đối tượng và từng giai đoạn. Trong giai đoạn lập quy hoạch, phường Hoàn Kiếm và phường Cửa Nam tổ chức lấy ý kiến cộng đồng dân cư. Đến giai đoạn thẩm định quy hoạch, Sở Xây dựng Hà Nội sẽ chủ trì lấy ý kiến các bộ, ngành, tổ chức và chuyên gia theo quy định.

Đáng chú ý, những nội dung đang được đưa ra lấy ý kiến mới là các phương án nghiên cứu trong quá trình lập và hoàn thiện hồ sơ, chưa phải phương án đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt.

Tạo không gian “Lịch sử - Văn hóa - Nghệ thuật” giữa trung tâm Thủ đô

Theo phương án nghiên cứu, Hà Nội định hướng tổ chức không gian hồ Hoàn Kiếm như một quảng trường lớn, mang tính biểu tượng của Thủ đô. Không gian này sẽ được kết nối với Quảng trường Cách mạng Tháng Tám và Nhà hát Lớn, qua đó hình thành tổng thể không gian “Lịch sử - Văn hóa - Nghệ thuật”.

Một trong những trọng tâm là tăng cường kết nối các không gian xung quanh hồ, đặc biệt tại khu vực phía Bắc và phía Đông. Cùng với đó, thành phố nghiên cứu tái thiết, tái cấu trúc các không gian sinh hoạt cộng đồng, quảng trường, công viên cây xanh và cải tạo, chỉnh trang các công trình kiến trúc điểm nhấn.

Các giải pháp quy hoạch hướng tới tạo sự gắn kết hài hòa giữa kiến trúc cũ và kiến trúc mới, đồng thời hình thành những không gian công cộng đa dạng, linh hoạt, có khả năng phục vụ cả nhu cầu sinh hoạt thường ngày của người dân và các hoạt động, sự kiện lớn của Thủ đô.

Định hướng này cũng đặt ra yêu cầu tăng cường liên kết giữa các khu vực vốn có giá trị đặc biệt về lịch sử, văn hóa và kiến trúc. Thay vì tồn tại như những không gian riêng biệt, hồ Hoàn Kiếm, các quảng trường, vườn hoa và công trình xung quanh được nghiên cứu trong một tổng thể có tính kết nối cao hơn.

Qua đó, khu vực trung tâm không chỉ được cải thiện về cảnh quan mà còn có thêm những không gian dành cho cộng đồng, văn hóa và nghệ thuật, phù hợp với vai trò đặc biệt của hồ Hoàn Kiếm trong đời sống đô thị Hà Nội.

Nghiên cứu mở rộng Quảng trường Đông Kinh Nghĩa Thục

Khu vực phía Bắc hồ Hoàn Kiếm là một trong những địa điểm được nghiên cứu tổ chức lại không gian đáng chú ý.

Theo phương án đang lấy ý kiến, Quảng trường Đông Kinh Nghĩa Thục dự kiến được mở rộng để hình thành một quảng trường lớn, đồng thời tăng cường kết nối với hồ Hoàn Kiếm và hệ thống công viên - quảng trường phía Đông.

Việc tổ chức lại khu vực này được đặt trong tổng thể kết nối không gian hồ Hoàn Kiếm với khu phố cổ và các khu vực lân cận, tạo sự liên tục cho hệ thống không gian công cộng tại trung tâm thành phố.

Một điểm đáng chú ý khác là phương án nghiên cứu bố trí công trình biểu tượng “Khải hoàn môn”, lấy cảm hứng từ đôi cánh chim hạc đang vươn lên. Công trình được nghiên cứu nhằm tạo điểm nhấn kết thúc trục đô thị khu phố cổ, đồng thời mở ra trục không gian mới về phía Nam.

Nếu được triển khai sau khi hoàn thành đầy đủ các bước lấy ý kiến, thẩm định và phê duyệt, việc mở rộng không gian tại phía Bắc hồ Hoàn Kiếm sẽ góp phần tạo thêm diện tích dành cho các hoạt động công cộng, đồng thời tăng tính kết nối giữa khu phố cổ với khu vực hồ.

Tuy nhiên, phương án “Khải hoàn môn” cũng như việc tổ chức cụ thể Quảng trường Đông Kinh Nghĩa Thục hiện mới đang trong quá trình nghiên cứu, lấy ý kiến và chưa phải phương án chính thức được phê duyệt.

Hình thành chuỗi công viên, quảng trường phía Đông hồ Hoàn Kiếm

Không chỉ phía Bắc, khu vực phía Đông hồ Hoàn Kiếm cũng được nghiên cứu tổ chức lại với hệ thống không gian công cộng có tính liên kết.

Theo phương án, Hà Nội nghiên cứu hình thành hệ thống quảng trường, công viên tại khu vực UBND thành phố, Vườn hoa Lý Thái Tổ, Bưu điện Hà Nội và tháp Hòa Phong.

Đây là khu vực tập trung nhiều công trình, địa điểm có giá trị về kiến trúc, lịch sử và cảnh quan. Việc tổ chức lại không gian hướng tới tăng khả năng kết nối giữa các địa điểm này với hồ Hoàn Kiếm, đồng thời mở rộng không gian dành cho người đi bộ và các hoạt động cộng đồng.

Không gian xung quanh đền Bà Kiệu cũng được nghiên cứu tổ chức lại. Bên cạnh đó, phương án đề xuất bố trí công trình tưởng niệm Liệt sĩ Thủ đô, đồng thời tăng cường kết nối với khu vực Đinh Lễ - Tràng Tiền và các không gian thương mại, dịch vụ phù hợp.

Qua đó, phía Đông hồ Hoàn Kiếm được định hướng trở thành một chuỗi không gian công cộng gồm quảng trường, công viên, công trình văn hóa và các khu vực dịch vụ có sự kết nối với nhau, thay vì những điểm riêng lẻ.

Nghiên cứu không gian ngầm kết nối ga C9

Một nội dung đáng chú ý trong phương án quy hoạch là nghiên cứu phát triển không gian ngầm tại khu vực công viên - quảng trường phía Đông hồ Hoàn Kiếm.

Không gian ngầm được định hướng nhằm bổ sung các chức năng dịch vụ, công cộng, đồng thời tăng khả năng kết nối với ga C9 thuộc tuyến đường sắt đô thị số 2.

Trên cơ sở đó, khu vực này được nghiên cứu theo hướng hình thành TOD văn hóa, dịch vụ, thương mại đặc biệt, gắn phát triển không gian đô thị với hệ thống giao thông công cộng.

Việc kết nối không gian công cộng quanh hồ với đường sắt đô thị được kỳ vọng tạo điều kiện thuận lợi hơn cho người dân và du khách tiếp cận khu vực trung tâm bằng phương tiện công cộng, đồng thời mở rộng khả năng khai thác các không gian dịch vụ mà không gây thêm áp lực lớn lên mặt đất.

Đây cũng là một phần trong định hướng tái cấu trúc không gian khu vực hồ Hoàn Kiếm, khi các giải pháp quy hoạch không chỉ tập trung vào cảnh quan trên mặt đất mà còn nghiên cứu khai thác không gian ngầm và khả năng kết nối với hạ tầng giao thông đô thị.

Thận trọng với từng phương án tại khu vực đặc biệt của Hà Nội

Hồ Hoàn Kiếm và vùng phụ cận là khu vực có giá trị đặc biệt về lịch sử, văn hóa, kiến trúc và cảnh quan của Thủ đô. Vì vậy, quá trình cải tạo, chỉnh trang và tái thiết đòi hỏi sự cân nhắc kỹ lưỡng giữa yêu cầu bảo tồn các giá trị hiện hữu với nhu cầu tạo thêm không gian phát triển cho thành phố.

Việc tổ chức lấy ý kiến cộng đồng dân cư trong giai đoạn lập quy hoạch là một bước trong quá trình hoàn thiện các phương án. Sau đó, hồ sơ tiếp tục được lấy ý kiến các bộ, ngành, tổ chức, chuyên gia và trải qua quá trình thẩm định theo quy định.

Các đề xuất như mở rộng Quảng trường Đông Kinh Nghĩa Thục, bố trí công trình biểu tượng “Khải hoàn môn”, phát triển chuỗi công viên - quảng trường phía Đông hay xây dựng không gian ngầm kết nối ga C9 vì vậy vẫn đang ở bước nghiên cứu.

Quá trình lấy ý kiến kéo dài đến hết ngày 26/9 sẽ là cơ sở để tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện hồ sơ trước khi trình cấp có thẩm quyền xem xét. Mục tiêu đặt ra là vừa phát huy giá trị lịch sử, văn hóa của khu vực hồ Hoàn Kiếm, vừa từng bước hình thành hệ thống không gian công cộng đồng bộ, đáp ứng nhu cầu phát triển của khu vực trung tâm Hà Nội trong tương lai.

Minh Thắm