Trước tình hình hàng giả, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ (SHTT) ngày càng có phương thức, thủ đoạn tinh vi, ngành Hải quan cần tăng cường kiểm tra, kiểm soát theo hướng chủ động, có trọng tâm, trọng điểm; tập trung nhận diện sớm nguy cơ vi phạm theo tuyến đường, địa bàn, loại hình xuất nhập khẩu, mặt hàng, doanh nghiệp và phương thức vận chuyển.
Trong đó, cần chủ động nắm tình hình, thu thập, phân tích thông tin và nâng cao hiệu quả kiểm tra hồ sơ ngay từ khi tiếp nhận tờ khai. Đối với các mặt hàng, doanh nghiệp và loại hình có nguy cơ cao như nhập khẩu kinh doanh, quá cảnh, tạm nhập – tái xuất, kho ngoại quan, chuyển phát nhanh và hàng phi mậu dịch, cần xây dựng tiêu chí rủi ro phù hợp để kịp thời phát hiện dấu hiệu bất thường.
Đồng thời, tăng cường kiểm soát trên các tuyến đường bộ, đường biển, đường hàng không và chuyển phát nhanh; chú trọng các cửa khẩu, cảng biển, cảng hàng không quốc tế và địa bàn có hoạt động xuất nhập khẩu lớn. Đặc biệt, cần nâng cao hiệu quả kiểm soát hàng hóa qua thương mại điện tử, bởi các đối tượng có thể chia nhỏ đơn hàng, sử dụng nhiều người nhận, địa chỉ và phương thức vận chuyển khác nhau để che giấu hàng vi phạm.
Cùng với kiểm tra, kiểm soát trực tiếp, Hải quan cần đẩy mạnh phân tích dữ liệu, ứng dụng công nghệ và hoàn thiện cơ sở dữ liệu về nhãn hiệu, doanh nghiệp, mặt hàng, tuyến vận chuyển, phương thức thủ đoạn và các vụ việc đã phát hiện. Qua đó, xây dựng các tiêu chí cảnh báo rủi ro, hỗ trợ nhận diện nhanh những lô hàng có dấu hiệu nghi vấn.
Bên cạnh đó, cần tăng cường phối hợp giữa cơ quan Hải quan với chủ thể quyền, cơ quan chuyên môn và các lực lượng chức năng trong trao đổi thông tin, xác minh hàng hóa và xử lý vi phạm. Chủ thể quyền cần chủ động cung cấp thông tin về nhãn hiệu, mẫu mã, bao bì, dấu hiệu nhận biết hàng thật, hàng giả và đầu mối xác minh để hỗ trợ Hải quan xử lý nhanh các trường hợp nghi vấn.
Hà Trần
