Theo số liệu từ cơ quan hải quan, chỉ trong nửa đầu tháng 3/2026, Việt Nam đã xuất khẩu hơn 12.600 tấn hồ tiêu, thu về khoảng 81 triệu USD, tăng mạnh so với cùng kỳ năm trước. Lũy kế từ đầu năm đến giữa tháng 3, tổng lượng xuất khẩu đạt trên 48.000 tấn, với kim ngạch hơn 312 triệu USD. Mức tăng trưởng hai con số cho thấy nhu cầu thị trường đang cải thiện rõ rệt.
Ở thị trường nội địa, giá hồ tiêu dù có điều chỉnh nhẹ nhưng vẫn duy trì ở mức cao, quanh ngưỡng 136.000 đồng/kg. Đây là mức giá giúp người trồng tiêu đảm bảo lợi nhuận, đồng thời tạo động lực tái đầu tư sản xuất sau nhiều năm đối mặt với biến động.
Trong cơ cấu sản phẩm, tiêu đen vẫn giữ vai trò chủ lực khi chiếm phần lớn khối lượng xuất khẩu. Tuy nhiên, sự gia tăng của tiêu trắng và các sản phẩm chế biến sâu cho thấy ngành hồ tiêu đang từng bước chuyển dịch sang phân khúc giá trị cao, phù hợp với xu hướng tiêu dùng toàn cầu.
Về thị trường, Mỹ và Trung Quốc tiếp tục là hai điểm đến lớn nhất của hồ tiêu Việt Nam. Trong khi nhu cầu từ Mỹ duy trì ổn định, thị trường Trung Quốc đang có dấu hiệu phục hồi sau thời gian trầm lắng. Đáng chú ý, xuất khẩu sang Thái Lan tăng trưởng đột biến, với mức tăng hơn 100% cả về lượng và giá trị. Việt Nam hiện gần như chiếm toàn bộ nguồn cung hồ tiêu nhập khẩu của quốc gia này, nhờ lợi thế cạnh tranh về giá và chất lượng.
Sự tăng trưởng của thị trường Thái Lan được thúc đẩy bởi nhu cầu tiêu thụ gia vị trong ngành thực phẩm và du lịch, trong khi nguồn cung nội địa hạn chế. Đồng thời, xu hướng tăng dự trữ trước nguy cơ thiếu hụt toàn cầu cũng khiến quốc gia này đẩy mạnh nhập khẩu.
Ở góc độ doanh nghiệp, các tập đoàn lớn tiếp tục đóng vai trò dẫn dắt. Những doanh nghiệp có năng lực chế biến sâu, hệ thống phân phối quốc tế và khả năng thích ứng nhanh với thị trường đang chiếm ưu thế. Đây cũng là lực lượng tiên phong trong quá trình nâng cấp chuỗi giá trị ngành hồ tiêu.
Bức tranh tích cực của ngành còn đến từ yếu tố cung – cầu toàn cầu. Dự báo trong năm 2026, sản lượng hồ tiêu thế giới có thể giảm do tồn kho tại các quốc gia sản xuất lớn suy giảm, trong khi nhu cầu tiêu dùng phục hồi, đặc biệt trong ngành chế biến thực phẩm. Điều này tạo điều kiện để giá tiêu duy trì ở mức cao.
Một xu hướng đáng chú ý là Việt Nam gia tăng nhập khẩu hồ tiêu thô từ các nước như Brazil, Campuchia hay Indonesia để phục vụ chế biến và tái xuất. Mô hình này không chỉ giúp tận dụng công suất nhà máy mà còn gia tăng giá trị thông qua chế biến sâu, qua đó từng bước đưa Việt Nam trở thành trung tâm chế biến và trung chuyển hồ tiêu của thế giới.
Tuy nhiên, bên cạnh cơ hội, ngành hồ tiêu cũng đối mặt với những yêu cầu ngày càng khắt khe từ các thị trường lớn như EU, Mỹ hay Nhật Bản. Các tiêu chuẩn về dư lượng hóa chất, truy xuất nguồn gốc và phát triển bền vững đang trở thành điều kiện bắt buộc.
Trong bối cảnh đó, việc đầu tư công nghệ, nâng cao chất lượng và minh bạch chuỗi cung ứng sẽ là chìa khóa để ngành hồ tiêu Việt Nam duy trì lợi thế cạnh tranh. Nếu tận dụng tốt cơ hội và vượt qua thách thức, Việt Nam không chỉ là quốc gia xuất khẩu lớn mà còn có thể khẳng định vị thế là trung tâm chế biến hồ tiêu hàng đầu thế giới trong những năm tới.
Nam Sơn (t/h)
