Theo bác sĩ Amar Rewari, Trưởng khoa Xạ trị Ung thư tại Luminis Health kiêm giảng viên trợ giảng tại Trường Y Johns Hopkins, dầu ô liu nguyên chất là nguồn cung cấp dồi dào chất béo không bão hòa cùng các hợp chất chống oxy hóa mạnh mẽ. Đây là thành phần cốt lõi trong chế độ ăn Địa Trung Hải, mô hình dinh dưỡng ưu tiên rau củ, ngũ cốc nguyên hạt, các loại hạt, đậu, cá và sử dụng dầu ô liu làm nguồn chất béo chính.
Bác sĩ Ezekiel Emanuel, tác giả cuốn sách sức khỏe nổi tiếng, cũng luôn ưu tiên loại dầu này trong khẩu phần ăn mỗi ngày. Một nghiên cứu tổng hợp đăng tải trên tạp chí PLOS ONE năm 2022 từng chỉ ra nhóm người tiêu thụ nhiều dầu ô liu có tỷ lệ mắc ung thư nói chung thấp hơn đáng kể so với nhóm dùng ít nhất.
Dù mang lại nhiều lợi ích sinh học, các bác sĩ lưu ý không nên lạm dụng quá nhiều dầu ô liu trong bữa ăn hàng ngày. Bản chất dầu ô liu vẫn là chất béo có mật độ calo cao, nếu nạp quá mức sẽ gây dư thừa năng lượng, dẫn đến tình trạng thừa cân béo phì, vốn là một trong những yếu tố làm tăng nguy cơ mắc nhiều loại ung thư. Do đó, cách sử dụng khoa học nhất là dùng dầu ô liu nguyên chất để thay thế cho các nguồn chất béo bão hòa kém lành mạnh, ứng dụng linh hoạt trong việc trộn salad, làm nước sốt hoặc chế biến xào nấu ở mức nhiệt độ thích hợp.
Ngoài dầu ô liu nguyên chất, dầu quả bơ và dầu hạt cải cũng được giới chuyên môn đánh giá cao nhờ hàm lượng chất béo không bão hòa tốt cho tim mạch. Dầu hạt cải có hương vị trung tính, tỷ lệ chất béo bão hòa rất thấp và giá thành phải chăng, phù hợp với đa dạng phong cách ẩm thực.
Bên cạnh khâu chọn nguyên liệu, kỹ thuật đun nấu đóng vai trò quyết định đối với sức khỏe. Bác sĩ Gary Deng, chuyên gia y học tích hợp tại Trung tâm Ung thư Memorial Sloan Kettering, cảnh báo thói quen đun nấu ở nhiệt độ quá cao hoặc tái sử dụng dầu chiên nhiều lần sẽ thúc đẩy các phản ứng oxy hóa và phân hủy lipid. Quá trình này sản sinh ra hàng loạt độc chất nguy hiểm như aldehyde và hydrocarbon thơm đa vòng (PAHs). Việc sử dụng một loại dầu tốt nhưng lại chiên ngập dầu ở nhiệt độ cao và dùng đi dùng lại nhiều lần hoàn toàn không mang lại lợi ích phòng ngừa bệnh tật.
Tâm An
