Theo số liệu vừa được Cục Thống kê công bố, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa tháng 5/2026 đạt hơn 99 tỷ USD, tăng 3,2% so với tháng trước. Trong đó, xuất khẩu đạt 46,93 tỷ USD, tăng 2,1%; nhập khẩu đạt 52,14 tỷ USD, tăng 4,3%.
Tính chung 5 tháng đầu năm 2026, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu đạt 445,12 tỷ USD, tăng 25% so với cùng kỳ năm trước và là mức cao nhất từ trước đến nay.
Trong đó, kim ngạch xuất khẩu đạt 215,66 tỷ USD, tăng 19,5%, còn nhập khẩu đạt 229,46 tỷ USD, tăng 30,8% so với cùng kỳ năm 2025.
Kết quả này cho thấy hoạt động thương mại của Việt Nam vẫn duy trì đà phục hồi tích cực bất chấp những khó khăn từ kinh tế thế giới, xu hướng bảo hộ thương mại và các biến động địa chính trị toàn cầu.
Đóng góp lớn nhất cho tăng trưởng xuất khẩu tiếp tục thuộc về khu vực có vốn đầu tư nước ngoài (FDI). Trong tổng kim ngạch xuất khẩu hơn 215 tỷ USD, khu vực FDI đạt khoảng 172,16 tỷ USD, tăng 24,7% và chiếm gần 80% tổng kim ngạch xuất khẩu cả nước.
Trong khi đó, khu vực kinh tế trong nước đạt 43,5 tỷ USD, tăng 2,5%, cho thấy tốc độ phục hồi vẫn còn chậm hơn đáng kể so với khối doanh nghiệp FDI.
Theo thống kê, có 26 mặt hàng xuất khẩu đạt kim ngạch trên 1 tỷ USD trong 5 tháng đầu năm, chiếm hơn 90% tổng kim ngạch xuất khẩu. Đáng chú ý, có 7 nhóm hàng đạt giá trị xuất khẩu trên 5 tỷ USD.
Dẫn đầu tiếp tục là nhóm điện tử, máy tính và linh kiện với kim ngạch hơn 56 tỷ USD. Tiếp theo là máy móc, thiết bị và phụ tùng đạt gần 27 tỷ USD; điện thoại và linh kiện đạt hơn 26 tỷ USD.
Ngoài ra, nhiều nhóm hàng xuất khẩu chủ lực khác cũng duy trì quy mô lớn như dệt may đạt hơn 15 tỷ USD, giày dép gần 10 tỷ USD, phương tiện vận tải và phụ tùng gần 8 tỷ USD, gỗ và sản phẩm gỗ hơn 7 tỷ USD.
Ở chiều ngược lại, nhập khẩu tăng mạnh chủ yếu do nhu cầu nhập khẩu nguyên vật liệu, máy móc và linh kiện phục vụ sản xuất tăng cao.
Trong tổng kim ngạch nhập khẩu hơn 229 tỷ USD, khu vực kinh tế trong nước đạt khoảng 64,26 tỷ USD, tăng 22,7%; khu vực FDI đạt 165,2 tỷ USD, tăng tới 34,3%.
Có 36 mặt hàng nhập khẩu đạt kim ngạch trên 1 tỷ USD, chiếm hơn 91% tổng kim ngạch nhập khẩu của cả nước.
Trong đó, nhóm máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện tiếp tục dẫn đầu với kim ngạch hơn 88 tỷ USD, tăng mạnh hơn 57% so với cùng kỳ năm trước.
Bên cạnh đó, nhập khẩu máy móc, thiết bị và phụ tùng đạt gần 28 tỷ USD; vải đạt hơn 6,2 tỷ USD; kim loại thường khác gần 6 tỷ USD; chất dẻo đạt hơn 5,6 tỷ USD và ô tô đạt khoảng 5,4 tỷ USD.
Đáng chú ý, nhập khẩu các mặt hàng năng lượng như than, dầu thô, xăng dầu và khí đốt cũng tăng mạnh, đạt khoảng 13,29 tỷ USD, tăng hơn 31% so với cùng kỳ.
Theo đánh giá của Bộ Tài chính, việc nhập khẩu tăng mạnh phản ánh nhu cầu mở rộng sản xuất, đầu tư và phục hồi hoạt động công nghiệp. Tuy nhiên, điều này cũng khiến cán cân thương mại chịu áp lực lớn hơn.
Tính riêng tháng 5/2026, Việt Nam nhập siêu khoảng 5,21 tỷ USD, cao hơn mức nhập siêu của tháng trước và quý I/2026. Lũy kế 5 tháng đầu năm, nhập siêu đạt 13,81 tỷ USD.
Tại phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 6/2026, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho rằng đây là vấn đề cần đặc biệt lưu ý trong thời gian tới.
Theo Bộ trưởng, trong khi khu vực FDI duy trì tăng trưởng xuất khẩu cao thì nhiều nhóm hàng xuất khẩu chủ lực của doanh nghiệp trong nước vẫn tăng chậm hoặc sụt giảm.
Cụ thể, xuất khẩu dệt may của doanh nghiệp trong nước đạt khoảng 5,41 tỷ USD, giảm 1,4%; cà phê đạt 2,61 tỷ USD, giảm gần 19%; gạo đạt 1,96 tỷ USD, giảm hơn 7%.
Trong khi đó, xuất khẩu thủy sản tăng hơn 11% và gỗ, sản phẩm gỗ tăng khoảng 8,4%.
Theo Bộ Tài chính, nếu nhập siêu tiếp tục duy trì ở mức cao trong thời gian dài có thể ảnh hưởng tới tăng trưởng kinh tế, tỷ giá và ổn định kinh tế vĩ mô.
Do đó, cơ quan quản lý sẽ tiếp tục theo dõi sát diễn biến xuất nhập khẩu, đặc biệt là cơ cấu nhập khẩu và năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp trong nước nhằm có giải pháp điều hành phù hợp.
Trong bối cảnh kinh tế thế giới còn tiềm ẩn nhiều rủi ro, việc duy trì tốc độ tăng trưởng thương mại ổn định đồng thời nâng cao tỷ trọng xuất khẩu của khu vực doanh nghiệp nội địa được xem là một trong những nhiệm vụ quan trọng nhằm bảo đảm tăng trưởng bền vững cho nền kinh tế trong năm 2026.
Nam Sơn (t/h)
