Trường hợp của khách hàng ngụ tại TPHCM là một điển hình. Tháng 4/2022, chị vay ngân hàng số tiền 479 triệu đồng với thời hạn 96 tháng (8 năm) để mua chiếc sedan Honda City. Sau hơn 4 năm thanh toán đầy đủ, dư nợ gốc hiện giảm còn 214,53 triệu đồng. Mới đây, khi kiểm tra ứng dụng ngân hàng, chị phát hiện lãi suất khoản vay này bị đẩy lên mức 19,8% mỗi năm với biên độ cộng thêm lên tới 6,6% mỗi năm.
Khách hàng này cho biết hiện đang đứng tên 3 khoản vay mua ô tô khác nhau và luôn giữ lịch sử tín dụng tốt, không dí nh nợ xấu. Trong khi hai khoản vay còn lại tại một ngân hàng khác có mức lãi suất 7,5% mỗi năm (trong hạn ưu đãi) và 15,4% mỗi năm (thả nổi), thì khoản vay chiếc Honda City lại lập đỉnh ở mức 19,8% mỗi năm.
Mức lãi suất tăng cao trực tiếp đội chi phí hằng tháng của chị lên rõ rệt, cụ thể kỳ trả nợ ngày 15/10 là 8,29 triệu đồng (gồm 4,99 triệu đồng tiền gốc và 3,3 triệu đồng tiền lãi), sang kỳ ngày 15/11 tăng tiếp lên 8,62 triệu đồng (gồm 4,99 triệu đồng tiền gốc và 3,63 triệu đồng tiền lãi). Do nhân viên tư vấn tín dụng trước đây đã nghỉ việc, chị đã phải nhờ nhân sự mới tại ngân hàng hỗ trợ làm hồ sơ xin hạ trần lãi suất xuống 16,8% mỗi năm và đang chờ phê duyệt.
Tương tự, một khách hàng khác cũng bất ngờ khi khoản vay mua xe trị giá 353 triệu đồng (tương đương 70% giá trị xe, kỳ hạn 7 năm, ký từ tháng 6/2025) vừa hết hạn ưu đãi 8,2% năm đầu đã lập tức nhảy vọt lên mức thả nổi 18% mỗi năm từ tháng 7. Khách hàng này chia sẻ bản thân từng vay mua nhiều đời xe nhưng thông thường lãi suất thả nổi chỉ dao động quanh ngưỡng 12 đến 14% mỗi năm và biến động tăng dần theo từng nấc nhỏ, việc tăng sốc từ 8,2% lên thẳng 18% mỗi năm là điều chưa từng gặp.
Trên các diễn đàn mạng xã hội, phản ánh về đợt tăng lãi suất ô tô xuất hiện dày đặc, với các khoản vay vừa bị điều chỉnh lên 16,6% mỗi năm từ ngày 1/10. Nhiều khách hàng khác cũng chia sẻ hình ảnh thông báo dư nợ với mức lãi suất ghi nhận từ 16,5% đến 19,5% mỗi năm.
Lý giải về hiện tượng này, ông Nguyễn Anh Khoa, Giám đốc Phân tích Công ty Chứng khoán Agriseco nhận định, mặt bằng lãi suất cho vay từ nay đến cuối năm khó có khả năng hạ nhiệt sâu. Nguyên nhân chính bắt nguồn từ việc nhu cầu huy động vốn phục vụ sản xuất kinh doanh cuối năm của nền kinh tế tăng cao, trong khi tốc độ tăng trưởng tiền gửi của hệ thống ngân hàng chưa theo kịp. Sau giai đoạn tạm lắng, lãi suất gần đây đã quay đầu nhích tăng tại một số ngân hàng thương mại và nhóm sản phẩm vay tiêu dùng.
Chuyên gia dự báo từ nay đến cuối năm, thị trường có thể chỉ ghi nhận các đợt giảm nhẹ mang tính cục bộ ở một số kỳ hạn ngắn hoặc gói khách hàng ưu tiên, còn mặt bằng chung vẫn duy trì ở vùng cao và dư địa giảm lãi suất nhìn chung rất hạn hẹp.
Tâm An
