Theo UBND tỉnh, việc thu hồi đất nhằm phục vụ các dự án phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng, đồng thời góp phần đẩy nhanh tiến độ đầu tư, chỉnh trang đô thị và phát triển hạ tầng đồng bộ trên địa bàn tỉnh.
Quy định rõ điều kiện được bồi thường bằng đất ở, nhà ở
Một trong những điểm đáng chú ý của quy định mới là việc làm rõ điều kiện để người dân được xem xét bố trí đất ở hoặc nhà ở tái định cư khi bị thu hồi đất.
Cụ thể, hộ gia đình, cá nhân có đất nông nghiệp hoặc đất phi nông nghiệp không phải đất ở bị thu hồi, nếu đủ điều kiện theo quy định và có nhu cầu thực tế, sẽ được xem xét giao đất ở hoặc bố trí nhà ở tái định cư.
Tuy nhiên, việc bố trí này chỉ được thực hiện khi địa phương cấp xã còn quỹ đất ở hoặc quỹ nhà ở dôi dư sau khi đã ưu tiên tái định cư theo quy định hiện hành. Người dân phải đăng ký nhu cầu trước thời điểm ban hành thông báo thu hồi đất.
Quy định cũng nêu rõ tỷ lệ quy đổi diện tích được xem xét hỗ trợ: Đất nông nghiệp: tính bằng 10% tổng diện tích thu hồi. Đất phi nông nghiệp không phải đất ở: tính bằng 30% diện tích thu hồi.
Tổng diện tích được xem xét bồi thường bằng đất ở hoặc nhà ở không vượt quá 2 lô đất hoặc 2 căn nhà đối với mỗi hộ gia đình, cá nhân.
Ngoài ra, tỉnh ưu tiên giải quyết cho các trường hợp không còn nơi ở khác tại địa bàn cấp xã nơi bị thu hồi đất; đồng thời ưu tiên người có công với cách mạng, hộ nghèo, hộ cận nghèo, đồng bào dân tộc thiểu số và các hộ có hoàn cảnh khó khăn.
Làm rõ mức hỗ trợ đối với đất, tài sản và công trình
Đối với trường hợp không còn hồ sơ chứng minh chi phí đầu tư vào đất, người có đất bị thu hồi phải kê khai thực tế các khoản đầu tư đã thực hiện. Cơ quan bồi thường sẽ phối hợp đơn vị chuyên môn kiểm tra hiện trạng để xác định mức hỗ trợ phù hợp trước khi lập phương án bồi thường.
Riêng đất thuộc hành lang bảo vệ an toàn công trình nhưng bị hạn chế khả năng sử dụng sẽ được bồi thường bằng 50% giá đất cùng loại theo bảng giá đất địa phương.
Đối với nhà ở, công trình nằm trong hành lang an toàn lưới điện trên không đến 220kV, mức hỗ trợ tối đa có thể lên tới 70% giá trị phần diện tích nằm trong hành lang an toàn.
Về nhà ở và công trình xây dựng bị ảnh hưởng do thu hồi đất, mức bồi thường được tính theo giá trị hiện có của công trình cộng thêm khoản hỗ trợ bằng 30% giá trị hiện trạng. Trường hợp tổng giá trị vượt chi phí xây dựng mới thì mức chi trả tối đa bằng giá trị xây dựng mới của công trình tương đương. 
Nếu nhà ở chỉ bị tháo dỡ một phần nhưng phần còn lại vẫn đủ điều kiện sử dụng, người dân vẫn được bồi thường phần bị ảnh hưởng và hỗ trợ thêm chi phí sửa chữa, hoàn thiện.
Bổ sung nhiều chính sách hỗ trợ di dời, ổn định đời sống
Quy định mới cũng bổ sung hàng loạt cơ chế hỗ trợ đối với người dân phải di dời chỗ ở, tài sản hoặc hoạt động sản xuất.
Cụ thể: Di chuyển dưới 10 km: hỗ trợ 10 triệu đồng; từ 10 km đến 30 km: hỗ trợ 15 triệu đồng; trên 30 km: hỗ trợ 20 triệu đồng.
Đối với máy móc, dây chuyền sản xuất phải tháo dỡ và di dời, người dân và doanh nghiệp được hỗ trợ chi phí tháo dỡ, vận chuyển, lắp đặt và thiệt hại phát sinh nếu có.
Các hệ thống máy móc có yêu cầu kỹ thuật cao sẽ được thuê đơn vị tư vấn chuyên môn để lập dự toán và thẩm định chi phí theo quy định.
Tỉnh cũng quy định rõ mức hỗ trợ di dời cơ sở chăn nuôi, nuôi trồng thủy sản; hỗ trợ thuê nhà tạm cư cho người chưa có nơi ở tái định cư: Khu vực phường, đặc khu: hỗ trợ tối đa 9 triệu đồng/tháng. Khu vực xã: hỗ trợ tối đa 6 triệu đồng/tháng.
Ngoài ra, các chính sách hỗ trợ ổn định đời sống, ổn định sản xuất, đào tạo nghề, chuyển đổi nghề nghiệp và tìm kiếm việc làm cho người bị thu hồi đất nông nghiệp cũng được đưa vào quy định lần này.
Tăng tính minh bạch trong công tác thu hồi đất
Theo UBND tỉnh Lâm Đồng, việc ban hành quy định mới nhằm tạo hành lang pháp lý thống nhất, minh bạch trong công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư; đồng thời bảo đảm hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, nhà đầu tư và người dân có đất bị thu hồi.
UBND tỉnh yêu cầu các sở, ngành và chính quyền cấp xã tổ chức thực hiện đúng quy định; kịp thời tổng hợp các khó khăn, vướng mắc phát sinh để báo cáo cơ quan có thẩm quyền xem xét, hướng dẫn xử lý.
Hoàng Phương
