Hoàn thiện chuỗi giá trị nông sản từ gốc
Là địa phương có thế mạnh về nông nghiệp công nghệ cao, Lâm Đồng đang tập trung phát triển ngành chế biến nông sản theo hướng hiện đại nhằm gia tăng giá trị sản phẩm và giảm thiểu rủi ro do biến động thị trường.
Toàn tỉnh hiện có khoảng 508 cơ sở sơ chế, đóng gói nông sản với tổng công suất khoảng 1,53 triệu tấn mỗi năm. Trong quý I/2026, tỷ lệ rau, trái cây được đưa vào chế biến đạt khoảng 24,4% tổng sản lượng nông sản của địa phương.
Nhiều doanh nghiệp đã đầu tư dây chuyền công nghệ hiện đại trong các khâu sơ chế, bảo quản, đóng gói và chế biến sâu. Việc ứng dụng công nghệ tiên tiến góp phần nâng cao chất lượng sản phẩm, kéo dài thời gian bảo quản và đáp ứng các tiêu chuẩn ngày càng khắt khe của thị trường trong nước cũng như xuất khẩu.
Theo ông Vũ Đình Cường, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Lâm Đồng, tỉnh đã xây dựng kế hoạch phát triển chế biến rau quả giai đoạn 2026 - 2030, xác định chế biến là lĩnh vực quan trọng trong cơ cấu ngành nông nghiệp, đóng vai trò kết nối giữa vùng nguyên liệu với thị trường tiêu thụ.
Đến năm 2030, Lâm Đồng đặt mục tiêu tốc độ tăng giá trị gia tăng ngành chế biến rau quả đạt từ 8 - 10% mỗi năm; tỷ lệ rau quả qua chế biến đạt khoảng 30% tổng sản lượng; đồng thời giảm tổn thất sau thu hoạch bình quân trên 1% mỗi năm.
Xây dựng vùng nguyên liệu lớn, đáp ứng nhu cầu chế biến
Để tạo nền tảng phát triển công nghiệp chế biến bền vững, Lâm Đồng tập trung phát triển các vùng nguyên liệu ổn định, quy mô lớn và đạt tiêu chuẩn chất lượng.
Các vùng sản xuất rau ứng dụng công nghệ cao tại khu vực Đà Lạt, Đức Trọng và Đơn Dương tiếp tục được duy trì và mở rộng. Trong khi đó, các vùng cây ăn quả tại khu vực Bảo Lộc, Di Linh và khu vực phía Tây tỉnh sẽ được tổ chức theo hướng sản xuất tập trung, đáp ứng nhu cầu nguyên liệu cho các nhà máy chế biến.
Song song với việc mở rộng vùng sản xuất, tỉnh đẩy mạnh áp dụng các tiêu chuẩn tiên tiến như VietGAP, GlobalGAP, sản xuất hữu cơ, truy xuất nguồn gốc, mã số vùng trồng và mã số cơ sở đóng gói. Đây được xem là điều kiện quan trọng để nâng cao chất lượng nguyên liệu, đáp ứng yêu cầu của các thị trường xuất khẩu.
Ưu tiên chế biến sâu, nâng giá trị nông sản
Theo định hướng phát triển giai đoạn tới, Lâm Đồng ưu tiên thu hút đầu tư vào các lĩnh vực chế biến sâu nhằm tạo ra các sản phẩm có giá trị gia tăng cao.
Các nhóm sản phẩm được khuyến khích phát triển gồm rau củ đông lạnh, rau quả sấy, nước ép trái cây, thực phẩm chế biến từ rau quả và các sản phẩm chiết xuất tinh chất phục vụ ngành thực phẩm, dược phẩm, mỹ phẩm.
Nhiều công nghệ hiện đại như đông lạnh nhanh, sấy lạnh, sấy thăng hoa, sản xuất puree và nước ép cô đặc sẽ được khuyến khích ứng dụng rộng rãi để nâng cao chất lượng sản phẩm và kéo dài thời gian bảo quản.
Tỉnh cũng sẽ rà soát quỹ đất tại các khu, cụm công nghiệp và vùng sản xuất tập trung nhằm thu hút các dự án chế biến quy mô lớn. Các dự án ứng dụng công nghệ cao, thân thiện với môi trường và có khả năng liên kết với vùng nguyên liệu sẽ được ưu tiên trong chính sách kêu gọi đầu tư.
Mở rộng thị trường, thúc đẩy chuyển đổi số
Cùng với phát triển chế biến, Lâm Đồng xác định logistics và bảo quản sau thu hoạch là mắt xích quan trọng trong chuỗi giá trị nông sản.
Giai đoạn 2026 - 2030, tỉnh đặt mục tiêu hình thành từ 10 - 20 cơ sở sơ chế, kho lạnh và đóng gói tại các vùng nguyên liệu trọng điểm. Hệ thống này sẽ góp phần giảm tổn thất sau thu hoạch, bảo đảm chất lượng nguyên liệu và nâng cao hiệu quả chế biến.
Công tác xúc tiến thương mại và phát triển thị trường tiếp tục được đẩy mạnh. Hiện nay, hệ thống thông tin nông sản của tỉnh đã hỗ trợ khoảng 900 đơn vị sản xuất, kinh doanh với hơn 2.000 sản phẩm được giới thiệu và kết nối tiêu thụ trên các nền tảng số.
Đối với thị trường xuất khẩu, Lâm Đồng tập trung vào các thị trường trọng điểm như Trung Quốc, Liên minh châu Âu (EU), Hoa Kỳ, Nhật Bản và Hàn Quốc. Các sản phẩm rau, củ chế biến được định hướng đáp ứng đầy đủ yêu cầu về kiểm dịch thực vật, an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc và các tiêu chuẩn kỹ thuật quốc tế.
Đặc biệt, chuyển đổi số được xem là động lực quan trọng thúc đẩy ngành chế biến nông sản phát triển. Tỉnh sẽ đẩy mạnh ứng dụng các công nghệ như Internet vạn vật (IoT), blockchain và các nền tảng quản lý số trong quản lý vùng nguyên liệu, truy xuất nguồn gốc, kiểm soát chất lượng và quản trị chuỗi cung ứng.
Với định hướng phát triển đồng bộ từ vùng nguyên liệu, công nghiệp chế biến đến thị trường tiêu thụ, Lâm Đồng kỳ vọng nâng cao giá trị nông sản, gia tăng sức cạnh tranh trên thị trường quốc tế và từng bước xây dựng nền nông nghiệp hiện đại, bền vững trong dài hạn.
Hoàng Phương
