Tiềm năng lớn nhưng chưa được khai thác tương xứng
Lâm Đồng sở hữu hệ sinh thái du lịch đặc trưng với ba vùng phát triển rõ nét: Khu vực trung tâm, nổi bật là Đà Lạt – nơi thường xuyên tổ chức các sự kiện văn hóa quy mô quốc gia, quốc tế như Festival Hoa Đà Lạt và được UNESCO công nhận là “Thành phố sáng tạo trong lĩnh vực Âm nhạc”. Đây là nền tảng quan trọng để phát triển các mô hình KTBĐ gắn với nghệ thuật, biểu diễn và không gian sáng tạo.
Khu vực phía Đông, bao gồm Phan Thiết và Mũi Né, thuận lợi cho các sản phẩm nghỉ dưỡng cao cấp, giải trí, ẩm thực biển và sự kiện du lịch.
Khu vực phía Tây, với cảnh quan tự nhiên nguyên sơ và công viên địa chất toàn cầu, phù hợp phát triển kinh tế đêm theo hướng trải nghiệm – khám phá – giáo dục.
Năm 2025, toàn tỉnh đón gần 20,8 triệu lượt khách, trong đó gần 1,3 triệu lượt khách quốc tế (tăng lần lượt 18,1% và 39,7% so với cùng kỳ). Tổng doanh thu du lịch ước đạt 56.800 tỷ đồng.
Tuy nhiên, thực tế cho thấy các hoạt động dịch vụ ban đêm vẫn còn phân tán, thiếu không gian tập trung, sản phẩm đặc trưng chưa rõ nét, chuỗi liên kết chưa hoàn chỉnh. Điều này khiến thời gian lưu trú và mức chi tiêu của du khách chưa tương xứng với tiềm năng sẵn có.
Thí điểm và nhân rộng mô hình theo lộ trình
Các chuyên gia du lịch nhận định: phát triển KTBĐ phải gắn với đặc thù từng khu vực, bảo đảm an ninh trật tự, quyền lợi người dân và du khách, đồng thời phân định rõ trách nhiệm giữa cơ quan quản lý và đơn vị vận hành.
Lộ trình đề xuất: Giai đoạn 2026–2027: Thí điểm mô hình KTBĐ tại một số địa điểm đủ điều kiện về hạ tầng kỹ thuật, an ninh và quản trị rủi ro.
Giai đoạn 2028–2030: Hoàn thiện thể chế, chính sách hỗ trợ và nhân rộng các mô hình hiệu quả, phù hợp định hướng phát triển du lịch đến năm 2035.
Các địa bàn được đề xuất triển khai gồm các phường trung tâm của Đà Lạt, phường 1 Bảo Lộc, Mũi Né, Phan Thiết và Bắc Gia Nghĩa. Trọng tâm là phát triển hệ thống chiếu sáng hiện đại, phố đi bộ, chợ đêm, quảng trường, công viên, trung tâm thương mại, không gian ẩm thực và khu trưng bày sản phẩm địa phương.
Kinh tế đêm: Xu thế toàn cầu và định hướng quốc gia
Phát triển kinh tế đêm là xu hướng được nhiều quốc gia thúc đẩy nhằm khai thác tối đa nguồn lực đô thị, thu hút du lịch và tạo thêm việc làm. Tại Việt Nam, Quyết định số 1129/QĐ-TTg đã phê duyệt Đề án phát triển kinh tế ban đêm với mục tiêu tận dụng cơ hội tăng trưởng mới, nâng cao thu nhập người dân, đồng thời hạn chế rủi ro về an ninh và trật tự xã hội.
Theo định hướng này, kinh tế đêm không chỉ phục vụ khách du lịch mà còn phải tạo không gian sinh hoạt văn hóa – xã hội đa dạng cho cộng đồng, khuyến khích phát triển các ngành sáng tạo, du lịch, bán lẻ, ẩm thực và dịch vụ giải trí.
Phát triển bền vững: Cần cách tiếp cận toàn diện và có trách nhiệm
Để xây dựng một nền kinh tế đêm thịnh vượng và bền vững, các đô thị của Lâm Đồng cần: Lập quy hoạch tổng thể, tích hợp với quy hoạch đô thị và du lịch. Cân bằng lợi ích giữa doanh nghiệp, người dân và du khách. Kiểm soát chặt chẽ các rủi ro về môi trường, tiếng ồn, an ninh trật tự. Xây dựng thương hiệu đặc trưng gắn với bản sắc văn hóa địa phương. Tạo cơ chế hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận vốn, mặt bằng và chính sách ưu đãi.
Một nền kinh tế hoạt động 24/7 không chỉ gia tăng sức hấp dẫn của đô thị mà còn tối ưu hóa hạ tầng công cộng, giảm áp lực sử dụng vào ban ngày và mở rộng cơ hội việc làm cho người dân địa phương.
Với lợi thế về cảnh quan, văn hóa và nguồn nhân lực dồi dào, Lâm Đồng có đầy đủ điều kiện để phát triển kinh tế ban đêm trở thành động lực tăng trưởng mới. Nếu được quy hoạch bài bản, quản lý hiệu quả và gắn với bản sắc địa phương, KTBĐ sẽ không chỉ nâng cao giá trị du lịch mà còn góp phần xây dựng hình ảnh một Lâm Đồng năng động, sáng tạo và phát triển bền vững trong dài hạn.
Hoàng Phương (t/h)
