Nền tảng tăng trưởng từ lợi thế khác biệt
Sau hợp nhất, Lâm Đồng trở thành tỉnh có diện tích lớn nhất cả nước, hội tụ đầy đủ lợi thế về khí hậu, thổ nhưỡng, rừng và biển. Đây là điều kiện thuận lợi để phát triển nông nghiệp công nghệ cao, chế biến sâu, logistics và du lịch sinh thái, qua đó tạo động lực cho tăng trưởng xanh và bền vững.
Giai đoạn 2020 – 2025, ngành nông nghiệp Lâm Đồng duy trì tốc độ tăng trưởng bình quân đạt 4,75%/năm, đóng góp khoảng 34% GRDP toàn tỉnh. Giá trị sản xuất đạt bình quân 197 triệu đồng/ha/năm, tăng 1,5 lần so với giai đoạn trước. Kim ngạch xuất khẩu nông sản ổn định trên 1,2 tỷ USD/năm, chiếm hơn 40% tổng kim ngạch xuất khẩu, đưa Lâm Đồng vào nhóm 5 địa phương dẫn đầu cả nước.
Đáng chú ý, địa phương hiện giữ vị thế dẫn đầu với 9 sản phẩm nông nghiệp chủ lực có quy mô và giá trị cao như cà phê, hồ tiêu, sầu riêng, thanh long, bơ, mắc ca, dâu tằm và rau, hoa công nghệ cao. Đây là nền tảng quan trọng để tăng cường liên kết chuỗi sản xuất – chế biến – tiêu thụ, mở rộng thị trường xuất khẩu và nâng cao giá trị gia tăng.
Gắn tăng trưởng với bảo vệ tài nguyên và môi trường
Song song với phát triển nông nghiệp, công tác quản lý và phát triển rừng tiếp tục được chú trọng. Ngành lâm nghiệp đang quản lý bền vững 1,13 triệu ha rừng, trồng mới trên 5.200 ha rừng và gần 18 triệu cây xanh; tỷ lệ che phủ rừng đạt 46,78%, cao hơn mức bình quân cả nước. Chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng mang lại nguồn thu trên 450 tỷ đồng mỗi năm, hỗ trợ hơn 20.500 hộ dân, góp phần gắn bảo vệ rừng với sinh kế bền vững.
Kinh tế thủy sản cũng chuyển dịch theo hướng hiện đại, với sản lượng khai thác giai đoạn 2020 – 2025 đạt khoảng 1,4 triệu tấn, thuộc tốp 3 cả nước. Kim ngạch xuất khẩu thủy sản năm 2025 ước đạt trên 250 triệu USD, tăng hơn 57% so với năm 2020.
Tuy nhiên, quá trình phát triển nhanh cũng đặt ra nhiều thách thức. Tình trạng thoái hóa đất do lạm dụng hóa chất, nguy cơ ô nhiễm từ khai thác khoáng sản, áp lực rác thải và tác động ngày càng rõ nét của biến đổi khí hậu đang tạo sức ép lớn lên tài nguyên và môi trường. Bên cạnh đó, yêu cầu ngày càng khắt khe của thị trường xuất khẩu về phát thải các-bon, truy xuất nguồn gốc và an toàn thực phẩm khiến nhiều vùng sản xuất, nhất là vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, chưa đáp ứng đầy đủ.
Trước thực tế đó, nông nghiệp Lâm Đồng buộc phải chuyển mạnh sang mô hình xanh, tuần hoàn, phát thải thấp, gắn tăng trưởng với chất lượng và hiệu quả.
Quyết tâm hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng hai con số
Giai đoạn 2025 – 2030, Lâm Đồng đặt mục tiêu phát triển toàn diện, lấy ổn định làm nền tảng, phát triển kinh tế – xã hội là nhiệm vụ trung tâm và nâng cao đời sống Nhân dân là mục tiêu xuyên suốt. Tỉnh phấn đấu tốc độ tăng trưởng GRDP bình quân giai đoạn 2026 – 2030 đạt 10 – 10,5%/năm; GRDP bình quân đầu người đến năm 2030 đạt khoảng 6.700 – 7.500 USD.
Trong đó, khu vực nông, lâm, thủy sản dự kiến tăng trưởng 5 – 5,5%/năm, nhưng với quy mô mở rộng và giá trị gia tăng cao, ngành NN – MT được kỳ vọng sẽ đóng góp quan trọng vào mục tiêu tăng trưởng hai con số chung của toàn tỉnh.
Trọng tâm là tái cơ cấu nông nghiệp theo hướng công nghệ cao, hữu cơ và tuần hoàn; nâng diện tích sản xuất ứng dụng công nghệ cao lên khoảng 150.000 ha; đẩy mạnh chế biến sâu các sản phẩm chủ lực; giảm 20 – 30% lượng nước tưới và vật tư nông nghiệp, đồng thời cắt giảm đáng kể phát thải khí nhà kính.
Trong lĩnh vực tài nguyên và môi trường, tỉnh tập trung quản lý chặt chẽ đất đai, nước và khoáng sản; ưu tiên quỹ đất cho sản xuất xanh và năng lượng tái tạo; ứng dụng GIS và dữ liệu số trong giám sát, yêu cầu khai thác, chế biến bô xít, titan gắn với phục hồi môi trường. Hạ tầng môi trường tiếp tục được đầu tư đồng bộ, phấn đấu 65 – 70% nước thải được xử lý và tái sử dụng; tỷ lệ thu gom rác thải đạt trên 95%.
Cùng với đó là bảo vệ, phát triển rừng, trồng mới trên 3.500 ha rừng mỗi năm, mở rộng kinh tế dưới tán rừng, du lịch sinh thái và phát huy hiệu quả nguồn thu từ dịch vụ môi trường rừng. Công tác chuyển đổi số, nâng cao năng lực quản lý nhà nước, xây dựng hệ thống giám sát môi trường, đất đai, rừng và nước theo thời gian thực cũng được xác định là nhiệm vụ then chốt.
Theo Giám đốc Sở NN & MT Phan Nguyễn Hoàng Tân, mục tiêu tăng trưởng hai con số không chỉ là chỉ tiêu kinh tế mà còn phản ánh sự chuyển dịch mô hình tăng trưởng từ “số lượng” sang “chất lượng và giá trị”, phù hợp với chiến lược phát triển xanh, bền vững của Lâm Đồng trong giai đoạn mới.
Thực tế, nông nghiệp công nghệ cao của tỉnh đã đạt nhiều kết quả tích cực với hơn 107.000 ha sản xuất, 954 mã số vùng trồng xuất khẩu, 339 cơ sở đóng gói đạt chuẩn quốc tế, 416 chuỗi liên kết, 1.157 hợp tác xã và 946 sản phẩm OCOP. Đây chính là nền tảng quan trọng để Lâm Đồng tiếp tục nâng cao chất lượng, bảo đảm truy xuất nguồn gốc và chinh phục các thị trường cao cấp trong thời gian tới.
Hoàng Phương (t/h)
