Đây là một trong những nội dung được triển khai thực hiện theo Kế hoạch số 14104/KH-UBND ngày 21/8/2026 của UBND tỉnh Lâm Đồng về Đề án “Thúc đẩy các phong trào, hoạt động văn hóa cơ sở, lấy người dân làm trung tâm” giai đoạn 2026-2030.
Sở Giáo dục và Đào tạo yêu cầu các cơ sở giáo dục căn cứ điều kiện thực tế để tổ chức hoạt động phù hợp, bảo đảm thiết thực, an toàn, tiết kiệm, hướng đến xây dựng đời sống văn hóa cơ sở thực chất và bền vững.
Tạo môi trường để học sinh được tham gia, trải nghiệm
Theo định hướng của ngành giáo dục Lâm Đồng, xây dựng văn hóa trường học trước hết phải bắt đầu từ việc nâng cao nhận thức và trách nhiệm của cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên, học sinh và cha mẹ học sinh.
Các nội dung về xây dựng môi trường giáo dục lành mạnh được lồng ghép trong hoạt động dạy học, ngoại khóa, trải nghiệm. Các trường đồng thời tăng cường tuyên truyền trên cổng thông tin điện tử, trang thông tin của đơn vị và những nền tảng số phù hợp.
Những mô hình, cách làm hiệu quả về xây dựng văn hóa trường học, giáo dục đạo đức, lối sống, kỹ năng sống; tổ chức hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể dục, thể thao được khuyến khích phát hiện, giới thiệu và nhân rộng.
Trong đó, hoạt động thể thao tiếp tục được xem là một phần quan trọng của đời sống học đường. Các trường được yêu cầu duy trì, phát triển câu lạc bộ thể thao; tổ chức giao lưu, thi đấu, hội thao và khuyến khích học sinh thường xuyên luyện tập theo sở thích, lứa tuổi và điều kiện thực tế.
Không chỉ các môn thể thao hiện đại, những môn thể thao dân tộc, trò chơi dân gian cũng được khuyến khích đưa vào trường học. Qua đó, học sinh vừa rèn luyện sức khỏe, nâng cao đời sống tinh thần, vừa có thêm cơ hội tiếp cận và gìn giữ những giá trị văn hóa truyền thống.
Từ văn hóa đọc đến văn hóa địa phương
Cùng với thể thao, phát triển văn hóa đọc là một nội dung được ngành giáo dục Lâm Đồng chú trọng.
Thư viện trường học được định hướng đổi mới theo hướng mở, linh hoạt, thân thiện. Các trường khuyến khích xây dựng tủ sách lớp học, không gian đọc, thư viện mở; tổ chức ngày hội đọc sách, giới thiệu sách, giao lưu và chia sẻ sách. 
Việc ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong hoạt động thư viện cũng được đẩy mạnh. Các cơ sở giáo dục được khuyến khích kết nối thư viện trường học với thư viện công cộng, thư viện cộng đồng và các thiết chế văn hóa tại địa phương, qua đó mở rộng không gian tiếp cận tri thức cho học sinh.
Một điểm nhấn khác là đưa văn hóa truyền thống, văn hóa địa phương đến gần hơn với học sinh.
Tùy điều kiện thực tế, các trường có thể tổ chức hoạt động ngoại khóa, hội thi, liên hoan văn hóa, văn nghệ; tạo điều kiện để học sinh tìm hiểu dân ca, dân vũ, trò chơi dân gian và những nét văn hóa đặc trưng của địa phương.
Điều quan trọng là học sinh không chỉ được nghe, được học mà còn được trực tiếp tham gia, trải nghiệm và sáng tạo trong các hoạt động văn hóa.
Song song đó, giáo dục đạo đức, lối sống, kỹ năng sống, văn hóa ứng xử và trách nhiệm với cộng đồng tiếp tục được chú trọng. Học sinh được hình thành ý thức giữ gìn cảnh quan trường học, thực hiện nếp sống văn minh, xây dựng lối sống xanh, giảm thiểu rác thải và bảo vệ môi trường.
Đặc biệt, ngành giáo dục xác định học sinh là chủ thể tích cực trong xây dựng văn hóa trường học. Các em được khuyến khích chủ động tham gia các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể thao, đọc sách và những phong trào phù hợp.
Qua đó, mỗi học sinh không chỉ là người thụ hưởng các giá trị văn hóa mà còn trực tiếp góp phần tạo dựng môi trường học đường thân thiện, văn minh và giàu bản sắc.
Việc lấy học sinh làm trung tâm cũng được kỳ vọng giúp các phong trào văn hóa trong trường học tránh hình thức, tăng tính tự nguyện và sức lan tỏa. Từ trường học, những thói quen sống tích cực, tinh thần trách nhiệm với cộng đồng và ý thức gìn giữ văn hóa có thể tiếp tục được học sinh mang vào đời sống gia đình, khu dân cư.
Đây cũng là cách để việc xây dựng đời sống văn hóa cơ sở được bắt đầu từ những không gian gần gũi nhất với người dân, trong đó trường học là nơi hình thành và lan tỏa những giá trị văn hóa bền vững cho thế hệ trẻ.
Hoàng Phương
