Theo báo cáo “Chuỗi cà phê và trà Đông Nam Á 2026” của Momentum Works, Milano Coffee hiện sở hữu khoảng 2.500 điểm bán, là chuỗi duy nhất tại Việt Nam vượt mốc 1.000 cửa hàng. Trong khi đó, Highlands Coffee – thương hiệu từng giữ vị trí dẫn đầu hiện vận hành khoảng 985 cửa hàng trên cả nước.
Dù vẫn duy trì đà tăng trưởng doanh thu gần 16% trong năm 2025, chủ yếu nhờ thị trường nội địa, Highlands Coffee đã bị nới rộng khoảng cách về quy mô mạng lưới. Sự thay đổi thứ hạng phản ánh rõ nét khác biệt trong chiến lược phát triển giữa hai mô hình.
Highlands Coffee tập trung vào phân khúc trung – cao cấp với hệ thống cửa hàng tại các vị trí trung tâm, ưu tiên trải nghiệm không gian và dịch vụ. Ngược lại, Milano Coffee lựa chọn hướng đi đại chúng, mở rộng nhanh thông qua mô hình nhượng quyền chi phí thấp, phủ rộng đến khu dân cư và các địa phương ngoài đô thị lớn.
Chiến lược này giúp Milano tối ưu tốc độ mở rộng, giảm rào cản đầu tư và rút ngắn thời gian hoàn vốn. Thay vì cạnh tranh bằng không gian hay trải nghiệm, chuỗi này khai thác lợi thế về mật độ điểm bán và tần suất tiêu dùng, vận hành theo hướng bán lẻ quy mô lớn.
Năm 2025, quy mô chuỗi cà phê và trà tại Việt Nam được ước tính vượt 1,3 tỷ USD, đứng thứ ba Đông Nam Á. Trong đó, riêng ngành cà phê đạt khoảng 725 triệu USD, tăng 27% so với năm 2023; phân khúc trà đạt 617 triệu USD, tăng 28%.
Sự mở rộng nhanh của thị trường thu hút nhiều thương hiệu trong và ngoài nước, song khoảng cách giữa các nhóm ngày càng rõ rệt. Ngoài Milano và Highlands, các chuỗi như Phúc Long, Starbucks hay Katinat vẫn duy trì quy mô nhỏ hơn đáng kể. Ở mảng trà sữa, ToCoToCo dẫn đầu với gần 1.000 cửa hàng, theo sau là Hồng Trà Ngô Gia với khoảng 500 điểm bán. 
Đáng chú ý, Việt Nam hiện chỉ có một chuỗi vượt mốc 1.000 cửa hàng, trong khi toàn khu vực Đông Nam Á đã có 11 thương hiệu đạt quy mô này. Điều này cho thấy dư địa phát triển vẫn còn lớn, nhưng cũng đặt ra áp lực cạnh tranh ngày càng cao.
Thực tế thị trường cũng cho thấy, không phải thương hiệu ngoại nào cũng thích nghi tốt. Một số chuỗi quốc tế đã thu hẹp hoạt động hoặc rút lui, như Café Amazon đóng cửa hoàn toàn vào cuối năm 2025 sau 5 năm hiện diện.
Lợi thế cạnh tranh của ngành đang dịch chuyển từ mở rộng số lượng cửa hàng sang tối ưu hiệu quả vận hành. Những yếu tố như chuỗi cung ứng, công nghệ, quy trình phục vụ và khả năng tiêu chuẩn hóa sẽ quyết định khả năng tăng trưởng dài hạn.
Các mô hình mới đang đẩy mạnh tự động hóa và ứng dụng đặt hàng qua mã QR nhằm nâng cao năng suất. Nếu một cửa hàng truyền thống phục vụ khoảng 300–400 ly mỗi ngày, các mô hình tối ưu có thể đạt gấp đôi, thậm chí cao hơn tại một số điểm bán.
Việc Milano Coffee vươn lên dẫn đầu về độ phủ cho thấy cục diện thị trường đang thay đổi: quy mô không còn là “đặc quyền” của các chuỗi cao cấp, mà có thể được tạo dựng từ mô hình phổ thông có khả năng nhân rộng nhanh. Khi không gian tăng trưởng tại các đô thị lớn dần thu hẹp, cuộc cạnh tranh được dự báo sẽ chuyển sang bài toán hiệu quả vận hành và kiểm soát chi phí – yếu tố then chốt quyết định vị thế của các chuỗi trong giai đoạn tới.
L.T(t/h)
