Chuyển đổi xanh gắn với mục tiêu tăng trưởng bền vững
Tại Diễn đàn "Năng lượng và Môi trường Thế giới - Việt Nam 2026", lãnh đạo Chính phủ, các bộ, ngành cùng cộng đồng doanh nghiệp thống nhất nhận định rằng chuyển đổi xanh và bảo đảm an ninh năng lượng không phải là hai mục tiêu tách biệt mà cần được triển khai song hành để tạo nền tảng cho phát triển bền vững.
Phát biểu tại diễn đàn, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng khẳng định, con đường hướng tới Net Zero chính là lựa chọn chiến lược của Việt Nam trong giai đoạn phát triển mới. Theo Phó Thủ tướng, mục tiêu đặt ra không chỉ là tăng trưởng nhanh hơn mà còn phải xanh hơn, nâng cao chất lượng hội nhập, thu hút dòng vốn đầu tư chất lượng cao và khẳng định trách nhiệm của Việt Nam đối với cộng đồng quốc tế.
Theo lãnh đạo Chính phủ, quá trình chuyển dịch năng lượng sẽ được thực hiện theo lộ trình phù hợp, bảo đảm hiệu quả và bền vững. Việt Nam tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách để phát triển hệ thống năng lượng hiện đại, đa dạng nguồn cung, thúc đẩy năng lượng tái tạo và sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả. Đồng thời, việc giảm dần tỷ trọng các nguồn năng lượng truyền thống sẽ được thực hiện từng bước trên cơ sở ứng dụng công nghệ nhằm kiểm soát phát thải, không gây xáo trộn đến an ninh năng lượng.
Phó Chủ tịch VCCI Nguyễn Quang Vinh cho rằng, Net Zero đang trở thành tiêu chuẩn mới quyết định năng lực cạnh tranh của mỗi quốc gia. Xu hướng này không chỉ tác động đến dòng vốn đầu tư mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến chuỗi cung ứng, hoạt động xuất nhập khẩu và chiến lược phát triển của doanh nghiệp.
Trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu trở thành nước phát triển có thu nhập cao vào năm 2045 và duy trì tốc độ tăng trưởng kinh tế ở mức hai con số trong những năm tới, chuyển đổi xanh được xem là yêu cầu tất yếu để bảo đảm tăng trưởng dài hạn và nâng cao vị thế của nền kinh tế.
Hoàn thiện thể chế, phát triển thị trường carbon và đồng hành cùng doanh nghiệp
Để hiện thực hóa mục tiêu Net Zero, Bộ Nông nghiệp và Môi trường xác định tiếp tục triển khai đồng bộ nhiều giải pháp trọng tâm trong thời gian tới.
Theo Thứ trưởng Lê Công Thành, sau cam kết tại COP26, Việt Nam đã từng bước hoàn thiện hành lang pháp lý, xây dựng chiến lược và lộ trình giảm phát thải phù hợp với từng giai đoạn phát triển của đất nước. Thời gian tới, trọng tâm sẽ tập trung vào năm nhóm giải pháp gồm: hoàn thiện thể chế; phát triển thị trường carbon; bảo đảm an ninh năng lượng gắn với chuyển dịch xanh; thúc đẩy chuyển đổi xanh trong các ngành kinh tế và phát huy vai trò của các hệ sinh thái tự nhiên trong hấp thụ, lưu giữ carbon.
Trong đó, phát triển thị trường carbon được đánh giá là công cụ kinh tế quan trọng nhằm tạo động lực giảm phát thải, thu hút nguồn lực xã hội cho chuyển đổi xanh và giúp doanh nghiệp Việt Nam đáp ứng các tiêu chuẩn ngày càng khắt khe của thị trường quốc tế.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã thí điểm phân bổ hạn ngạch phát thải khí nhà kính cho 110 cơ sở thuộc các lĩnh vực nhiệt điện, sản xuất thép và xi măng trong giai đoạn 2025–2026. Cùng với đó, sàn giao dịch carbon trong nước chính thức đi vào vận hành từ cuối tháng 6/2026, tạo nền tảng cho hoạt động trao đổi hạn ngạch phát thải và tín chỉ carbon.
Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng nhấn mạnh, Chính phủ sẽ tiếp tục hoàn thiện khuôn khổ pháp lý về tài chính xanh, phát triển thị trường vốn xanh, mở rộng tín dụng xanh, trái phiếu xanh và nghiên cứu các chính sách ưu đãi thuế đối với các dự án thân thiện với môi trường. Đồng thời, Việt Nam sẽ tăng cường hợp tác với các tổ chức tài chính quốc tế nhằm huy động nguồn vốn ưu đãi và tiếp cận công nghệ tiên tiến phục vụ quá trình chuyển đổi.
Lãnh đạo Chính phủ cũng khẳng định doanh nghiệp là lực lượng giữ vai trò quyết định trong hành trình hiện thực hóa mục tiêu Net Zero. Các doanh nghiệp cần chủ động xây dựng lộ trình giảm phát thải, tích hợp các tiêu chí môi trường, xã hội và quản trị (ESG) vào chiến lược phát triển, đồng thời đầu tư mạnh mẽ vào công nghệ sạch và các mô hình kinh tế tuần hoàn.
Đối với các địa phương, đặc biệt là những khu vực có tiềm năng phát triển năng lượng tái tạo, Chính phủ yêu cầu chủ động quy hoạch, cải thiện môi trường đầu tư và tiếp tục cắt giảm thủ tục hành chính để thu hút các dự án xanh.
Khẳng định quyết tâm của Chính phủ, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng cho biết Nhà nước sẽ tiếp tục đồng hành cùng địa phương và cộng đồng doanh nghiệp, kịp thời tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai các dự án chuyển đổi xanh. Đây được xem là nền tảng quan trọng để Việt Nam vừa duy trì tăng trưởng kinh tế, vừa nâng cao năng lực cạnh tranh, đáp ứng các tiêu chuẩn phát triển bền vững trong giai đoạn mới.
Minh Thành (t/h)
