Nghiên cứu cho thấy, một số hợp chất trong cà phê rang có khả năng ức chế alpha-glucosidase – enzyme đóng vai trò then chốt trong việc phân giải carbohydrate và làm tăng đường huyết sau ăn. Đáng chú ý, hiệu quả ức chế của các hợp chất này được ghi nhận còn mạnh hơn một số loại thuốc điều trị tiểu đường type 2 đang được sử dụng phổ biến.
Do alpha-glucosidase ảnh hưởng trực tiếp đến lượng đường hấp thu vào máu, phát hiện này mở ra triển vọng phát triển các sản phẩm thực phẩm chức năng mới, hỗ trợ kiểm soát đường huyết và phòng ngừa tiểu đường type 2.
Tiềm năng chống tiểu đường từ cà phê
Theo nghiên cứu công bố năm 2025 trên tạp chí khoa học Beverage Plant Research, nhóm tác giả thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc cho biết, nhiều loại thực phẩm chức năng mang lại lợi ích sức khỏe nhờ các hợp chất chống oxy hóa, bảo vệ thần kinh hoặc giúp hạ đường huyết.
Tuy nhiên, việc xác định chính xác những hợp chất có lợi này không hề đơn giản, bởi cấu trúc hóa học của thực phẩm thường rất phức tạp.
Nhóm nghiên cứu do Minghua Qiu dẫn đầu đã cung cấp bằng chứng mới về hoạt tính chống tiểu đường chưa từng được ghi nhận của cà phê rang, đồng thời làm rõ hơn tiềm năng của cà phê như một loại thực phẩm chức năng.
Cụ thể, các nhà khoa học đã xây dựng một quy trình ba bước dựa trên hoạt tính sinh học để phát hiện các ester diterpene có trong hạt cà phê rang. Phương pháp này cho phép phát hiện cả những hợp chất phổ biến lẫn các hợp chất tồn tại ở hàm lượng rất thấp, đồng thời giảm lượng dung môi và rút ngắn thời gian phân tích.
Từ cà phê rang, nhóm nghiên cứu đã tách chiết hỗn hợp diterpene và chia thành 19 phân đoạn khác nhau. Mỗi phân đoạn được phân tích thành phần hóa học song song với việc đánh giá khả năng ức chế enzyme alpha-glucosidase.
Kết quả cho thấy, từ những phân đoạn có hoạt tính mạnh nhất, nhóm đã phân lập được ba hợp chất diterpene hoàn toàn mới, được đặt tên là caffaldehyde A, B và C.
Ba hợp chất này thể hiện khả năng ức chế alpha-glucosidase rất cao, giúp làm chậm quá trình phân giải carbohydrate và giảm lượng đường hấp thu vào máu. Hiệu quả của chúng được đánh giá vượt trội hơn một số thuốc điều trị tiểu đường type 2 hiện nay, cho thấy tiềm năng lớn trong việc hỗ trợ kiểm soát đường huyết.
Người uống cà phê nên hiểu thế nào?
Cả ba hợp chất caffaldehyde được phát hiện trong cà phê rang đều cho thấy khả năng ức chế các enzyme liên quan trực tiếp đến tình trạng tăng đường huyết sau ăn.
Thông qua các kỹ thuật phân tích hiện đại, nhóm nghiên cứu cũng xác định thêm nhiều hợp chất vi lượng mới trong cà phê rang – những thành phần trước đây chưa từng được ghi nhận.
Kết quả nghiên cứu cho thấy cà phê không chỉ đơn thuần là một loại đồ uống giúp tỉnh táo, mà còn chứa nhiều hợp chất sinh học tiềm năng có thể góp phần hỗ trợ kiểm soát đường huyết. Tuy vậy, các tác dụng này vẫn cần được nghiên cứu sâu hơn trước khi có thể ứng dụng rộng rãi trong dinh dưỡng và điều trị.
Phát hiện trên mở ra cơ hội phát triển các sản phẩm thực phẩm chức năng hoặc thực phẩm bổ sung có nguồn gốc từ cà phê, nhằm hỗ trợ quản lý bệnh tiểu đường. Không chỉ giới hạn ở cà phê, phương pháp sàng lọc chính xác cao, sử dụng ít dung môi này còn có thể áp dụng cho nhiều loại thực phẩm phức tạp khác, giúp nhanh chóng phát hiện các hợp chất có lợi cho sức khỏe.
Hoàng Phương (t/h)
