Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội, đến nay thành phố đã có 3.531 sản phẩm được đánh giá, phân hạng OCOP. Trong đó, 18 sản phẩm đạt 5 sao, 22 sản phẩm tiềm năng 5 sao, 1.584 sản phẩm đạt 4 sao và 1.907 sản phẩm đạt 3 sao.
Sự đa dạng của các sản phẩm OCOP Hà Nội phản ánh lợi thế khá đặc thù của Thủ đô khi cùng lúc sở hữu vùng sản xuất nông nghiệp, hệ thống làng nghề lớn và thị trường tiêu dùng rộng. Từ nông sản, thực phẩm chế biến đến các sản phẩm thủ công mỹ nghệ, mỗi địa phương có thể khai thác thế mạnh riêng để hình thành sản phẩm đặc trưng.
Điểm quan trọng hiện nay là những sản phẩm này không chỉ được xem như hàng hóa phục vụ thị trường địa phương. Khi được chuẩn hóa về chất lượng, bao bì và truy xuất nguồn gốc, OCOP có thể trở thành công cụ giúp nâng giá trị nông sản, tạo thêm việc làm và mở rộng thị trường cho khu vực nông thôn.
Không chạy theo số lượng, tập trung nâng chuẩn sản phẩm
Sau quá trình mở rộng mạnh về số lượng, bài toán tiếp theo của OCOP Hà Nội là nâng chất lượng thực chất. Việc một sản phẩm được xếp hạng không đồng nghĩa với việc thị trường sẽ tự động đón nhận. Sức cạnh tranh còn phụ thuộc vào chất lượng ổn định, khả năng sản xuất quy mô phù hợp, nhận diện thương hiệu và năng lực đưa hàng đến người tiêu dùng.
Vì vậy, thời gian tới, Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội sẽ phối hợp với các địa phương tiếp tục hỗ trợ chủ thể hoàn thiện quy trình sản xuất, tiêu chuẩn chất lượng, bao bì, nhãn mác và hệ thống truy xuất nguồn gốc.
Đây là những yếu tố ngày càng quan trọng khi người tiêu dùng quan tâm nhiều hơn đến nguồn gốc và độ an toàn của sản phẩm. Đối với các kênh phân phối hiện đại, những yêu cầu về tiêu chuẩn, hồ sơ sản phẩm và khả năng truy xuất cũng trở thành điều kiện để hàng hóa có thể tiếp cận thị trường rộng hơn.
Cùng với chuẩn hóa sản phẩm, ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số sẽ được đẩy mạnh trong sản xuất, quản lý chất lượng và quảng bá. Việc số hóa thông tin sản phẩm có thể giúp doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ sản xuất tiếp cận người tiêu dùng thuận tiện hơn, đồng thời tạo thêm dữ liệu phục vụ quản lý.
Đặc biệt, nhóm sản phẩm tiềm năng 5 sao được xác định là một hướng cần tập trung. Đây là những sản phẩm có khả năng nâng hạng nếu tiếp tục hoàn thiện hồ sơ, tiêu chuẩn chất lượng và đáp ứng tốt hơn các yêu cầu của thị trường.
Đưa OCOP ra khỏi phạm vi địa phương
Một trong những điểm nghẽn lớn của nhiều sản phẩm OCOP là đầu ra. Sản phẩm có chất lượng nhưng nếu chỉ tiêu thụ tại địa phương hoặc phụ thuộc vào các hội chợ, sự kiện ngắn hạn thì rất khó tạo tăng trưởng bền vững.
Do đó, Hà Nội định hướng tăng cường kết nối OCOP với hệ thống phân phối hiện đại, siêu thị, sàn thương mại điện tử, các chương trình xúc tiến thương mại và hoạt động du lịch.
Đây là hướng mở đáng chú ý bởi Hà Nội vừa là trung tâm tiêu dùng lớn, vừa là điểm đến du lịch. Nếu được kết nối tốt, sản phẩm OCOP có thể xuất hiện trong hệ thống bán lẻ, các điểm giới thiệu sản phẩm, cơ sở lưu trú, nhà hàng và các tour trải nghiệm làng nghề, qua đó mở rộng tệp khách hàng.
Thương mại điện tử cũng tạo thêm cơ hội để những sản phẩm đặc trưng của từng địa phương vượt qua giới hạn về địa lý. Một sản phẩm làng nghề hay nông sản chế biến tại khu vực ngoại thành có thể tiếp cận khách hàng ở các tỉnh, thành khác mà không cần phụ thuộc hoàn toàn vào mạng lưới phân phối truyền thống.
Song song với mở rộng thị trường, năng lực quản trị của các chủ thể OCOP cũng cần được nâng lên. Sản xuất tốt nhưng thiếu kỹ năng quản lý tài chính, marketing, xây dựng thương hiệu hay tổ chức phân phối sẽ khiến sản phẩm khó phát triển ở quy mô lớn.
Vì vậy, giai đoạn tới, trọng tâm của chương trình OCOP Hà Nội không chỉ nằm ở việc có thêm bao nhiêu sản phẩm được công nhận, mà còn ở khả năng biến những sản phẩm đã được xếp hạng thành thương hiệu có sức cạnh tranh.
Với nền tảng 3.531 sản phẩm OCOP đã được đánh giá, phân hạng, Hà Nội đang có lợi thế lớn để bước sang giai đoạn phát triển theo chiều sâu. Nếu đồng thời nâng chuẩn chất lượng, tăng nhận diện thương hiệu, mở rộng kênh phân phối và tận dụng chuyển đổi số, OCOP có thể trở thành một trong những động lực quan trọng giúp gia tăng giá trị nông sản, sản phẩm làng nghề và thúc đẩy kinh tế khu vực nông thôn của Thủ đô.
Minh Thành (t/h)
