Nhận diện rõ tính chất nhạy cảm của thị trường dịp Tết, TP. HCM đã và đang triển khai nhiều giải pháp mạnh nhằm kiểm soát nguồn cung hàng hóa, bảo đảm quyền lợi người tiêu dùng, giữ ổn định thị trường và tạo môi trường kinh doanh lành mạnh cho các doanh nghiệp làm ăn chân chính.
Quyết liệt kiểm tra, xử lý vi phạm, thu ngân sách hàng chục tỷ đồng
Theo Chi cục Quản lý thị trường TP. HCM, năm 2025, trong bối cảnh bộ máy tổ chức được sắp xếp, kiện toàn theo yêu cầu mới, lực lượng quản lý thị trường vẫn duy trì hoạt động kiểm tra, kiểm soát thường xuyên, liên tục trên toàn địa bàn. Kết quả, toàn lực lượng đã kiểm tra hơn 1.280 vụ việc, phát hiện và xử lý trên 1.230 vụ vi phạm liên quan đến buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả; tổng số tiền xử phạt vi phạm hành chính, truy thu thuế, bán hàng hóa tịch thu nộp ngân sách nhà nước hơn 26 tỷ đồng.
Đáng chú ý, trong số các vụ việc bị phát hiện, có 13 vụ có dấu hiệu vi phạm hình sự đã được chuyển cơ quan điều tra để xử lý theo quy định. Đây được xem là thông điệp mạnh mẽ, thể hiện quan điểm không khoan nhượng của các cơ quan chức năng TP. HCM đối với những hành vi vi phạm nghiêm trọng, có tổ chức, gây ảnh hưởng lớn đến trật tự thị trường và quyền lợi người tiêu dùng.
Qua công tác kiểm tra cho thấy, các mặt hàng vi phạm tập trung chủ yếu vào nhóm thực phẩm, thực phẩm chức năng, mỹ phẩm, hàng tiêu dùng nhanh, vàng trang sức và hàng hóa kinh doanh trên môi trường thương mại điện tử. Nhiều vụ việc liên quan đến hàng không rõ nguồn gốc, hàng giả mạo nhãn hiệu, hàng kém chất lượng được phát hiện ngay trong thời điểm nhu cầu mua sắm tăng cao.
Lực lượng chức năng nhận định, thủ đoạn của các đối tượng vi phạm ngày càng tinh vi, có sự thay đổi nhanh để đối phó với công tác kiểm tra. Thay vì tập kết hàng hóa với số lượng lớn, các đối tượng chia nhỏ kho hàng, thuê kho chứa tại khu dân cư, sử dụng dịch vụ giao hàng trung gian hoặc bán hàng thông qua mạng xã hội, sàn thương mại điện tử nhằm né tránh sự kiểm soát của cơ quan chức năng.
Theo lãnh đạo Chi cục Quản lý thị trường TP. HCM, cuộc đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại hiện nay không còn là việc xử lý đơn lẻ từng vụ việc mà là quá trình lâu dài, phức tạp, cần sự phối hợp chặt chẽ của nhiều lực lượng. “Nếu chỉ trông chờ vào riêng lực lượng quản lý thị trường thì không thể bao quát hết các vi phạm. Sự phối hợp liên ngành, cùng với sự đồng hành, phản ánh kịp thời của người dân và doanh nghiệp có vai trò hết sức quan trọng”, đại diện lãnh đạo Chi cục Quản lý thị trường TP. HCM nhấn mạnh.
Phối hợp liên ngành, kiểm soát chặt “mặt trận” truyền thống và không gian mạng
Trước những diễn biến ngày càng phức tạp của thị trường, TP. HCM đã tăng cường phối hợp liên ngành, nhất là trong giai đoạn cao điểm trước, trong và sau Tết Nguyên đán. Lực lượng quản lý thị trường phối hợp chặt chẽ với công an, hải quan, y tế, an toàn thực phẩm và chính quyền địa phương tổ chức nhiều đợt kiểm tra đột xuất tại các chợ đầu mối, trung tâm thương mại, siêu thị, kho chứa hàng, điểm tập kết hàng hóa, đồng thời mở rộng giám sát hoạt động kinh doanh trên môi trường mạng.
Qua thực tế triển khai, môi trường kinh doanh số đang trở thành “mặt trận” mới, nơi các hành vi gian lận thương mại, buôn bán hàng giả diễn ra nhanh, khó kiểm soát hơn so với phương thức kinh doanh truyền thống. Nhiều đối tượng lợi dụng mạng xã hội, livestream bán hàng, sử dụng hình ảnh người nổi tiếng hoặc quảng cáo sai sự thật để thu hút người tiêu dùng, đánh vào tâm lý chuộng giá rẻ, quà biếu Tết. 
Ông Nguyễn Quang Huy, Phó Chi cục trưởng Chi cục Quản lý thị trường TP. HCM cho biết, lực lượng chức năng đang tập trung kiểm soát chặt các nhóm hàng hóa ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe người dân, nhất là thực phẩm, thực phẩm chức năng, mỹ phẩm và các mặt hàng tiêu dùng thiết yếu. “Quan điểm của chúng tôi là kiên quyết xử lý nghiêm các hành vi sản xuất, kinh doanh hàng giả, hàng kém chất lượng, không để những sản phẩm này len lỏi ra thị trường, đặc biệt trong dịp Tết, khi nhu cầu tiêu dùng tăng cao”, ông Huy khẳng định.
Bên cạnh công tác kiểm tra, xử lý vi phạm, TP. HCM cũng chú trọng đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến pháp luật, nâng cao nhận thức cho các tổ chức, cá nhân kinh doanh. Hàng nghìn cơ sở đã được yêu cầu ký cam kết không buôn bán hàng giả, hàng lậu, hàng không rõ nguồn gốc xuất xứ. Các kênh tiếp nhận phản ánh, tố giác vi phạm từ người dân tiếp tục được duy trì và phát huy hiệu quả, trở thành nguồn thông tin quan trọng giúp lực lượng chức năng kịp thời phát hiện, xử lý các hành vi sai phạm.
Cao điểm Tết: Giữ ổn định thị trường, không để “nóng” buôn bán, “nguội” quản lý
Bước vào cao điểm Tết Nguyên đán, TP. HCM tiếp tục triển khai các kế hoạch, chuyên đề theo chỉ đạo của Ban Chỉ đạo 389 Quốc gia và Bộ Công Thương, với mục tiêu xuyên suốt là giữ ổn định thị trường, bảo đảm nguồn cung hàng hóa, không để xảy ra tình trạng khan hiếm, đầu cơ, găm hàng, tăng giá bất hợp lý.
Trọng tâm kiểm tra được tập trung vào các mặt hàng thiết yếu phục vụ Tết như lương thực, thực phẩm, bánh mứt, rượu bia, thuốc lá, xăng dầu và các sản phẩm tiêu dùng nhanh. Công tác kiểm soát được thực hiện đồng thời cả ở khâu lưu thông, phân phối và bán lẻ, nhằm kịp thời phát hiện, ngăn chặn các hành vi lợi dụng dịp Tết để trục lợi.
Lãnh đạo Sở Công Thương TP. HCM cho biết, công tác phòng, chống buôn lậu và gian lận thương mại dịp Tết không chỉ dừng lại ở việc xử lý vi phạm, mà còn góp phần xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch, công bằng, bảo vệ doanh nghiệp chân chính và quyền lợi người tiêu dùng. “Quan điểm xuyên suốt của thành phố là không đánh đổi sự an toàn của người dân và trật tự thị trường lấy tăng trưởng ngắn hạn”, đại diện Sở nhấn mạnh.
Trong bối cảnh hoạt động mua sắm trực tuyến ngày càng phổ biến, TP. HCM cũng tăng cường phối hợp với lực lượng an ninh mạng để giám sát, phát hiện và xử lý các hành vi lợi dụng nền tảng số buôn bán hàng giả, hàng cấm, hàng vi phạm quyền sở hữu trí tuệ. Những vụ việc có dấu hiệu hình sự được kiên quyết chuyển cơ quan điều tra, nhằm tạo tính răn đe, phòng ngừa chung.
Các cơ quan chức năng đồng thời khuyến cáo người dân cần tỉnh táo khi mua sắm dịp Tết, ưu tiên lựa chọn hàng hóa có nguồn gốc rõ ràng, đầy đủ nhãn mác, hóa đơn chứng từ; không tiếp tay cho hàng giả, hàng lậu thông qua việc mua bán theo cảm tính hoặc ham rẻ. Khi phát hiện dấu hiệu vi phạm, người dân cần chủ động phản ánh để lực lượng chức năng kịp thời xử lý.
Thực tiễn cho thấy, công tác phòng, chống buôn lậu, gian lận thương mại tại TP. HCM đã có nhiều chuyển biến tích cực, song vẫn còn không ít thách thức phía trước. Trong bối cảnh thị trường ngày càng đa dạng, phương thức kinh doanh không ngừng thay đổi, sự quyết liệt của các cơ quan chức năng, sự phối hợp đồng bộ giữa các lực lượng cùng với ý thức trách nhiệm của người tiêu dùng được xem là “chìa khóa” để giữ vững kỷ cương thị trường, nhất là trong thời điểm cao điểm Tết Nguyên đán – khi nhu cầu tiêu dùng tăng mạnh và nguy cơ vi phạm luôn tiềm ẩn.
Hoàng Bách
