Theo phản ánh của cử tri, hiện mức thu phí trên đường cao tốc cao hơn quốc lộ khiến nhiều tài xế lựa chọn lưu thông trên các tuyến quốc lộ đi qua khu dân cư để tiết kiệm chi phí. Điều này làm gia tăng lưu lượng phương tiện, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông. Vì vậy, cử tri đề nghị xem xét điều chỉnh mức thu phí giữa quốc lộ và cao tốc theo hướng hợp lý hơn.
Trả lời kiến nghị, Bộ Xây dựng cho biết việc xây dựng mức thu phí sử dụng đường bộ được thực hiện theo quy định của pháp luật về phí, lệ phí và giá, đồng thời tuân thủ các nguyên tắc công khai, minh bạch, bảo đảm hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, nhà đầu tư và người sử dụng.
Đối với các dự án đầu tư theo phương thức đối tác công tư (PPP), mức phí được tính toán để bảo đảm hoàn vốn, chi trả chi phí quản lý, vận hành, bảo trì và lợi nhuận theo hợp đồng.
Trong khi đó, mức thu trên các tuyến cao tốc do Nhà nước đầu tư được xác định trên cơ sở khả năng chi trả của người dân và lợi ích mang lại khi sử dụng cao tốc, hiện dao động khoảng 900-1.300 đồng/km, tương đương50-70% giá trị lợi ích mà người sử dụng nhận được.
Bộ Xây dựng cũng nhấn mạnh, phí trên cao tốc được thu theo hình thức thu phí kín, tức người dân trả tiền theo đúng quãng đường thực tế di chuyển. Ngược lại, trên quốc lộ, đa số trạm thu phí áp dụng thu phí hở, tính theo lượt xe, không phụ thuộc quãng đường đi.
Đơn cử, xe nhóm 1 (xe dưới 12 chỗ, xe tải có tải trọng dưới 2 tấn; các loại xe buýt vận tải khách công cộng) lưu thông trên Quốc lộ 1A qua Trạm thu phí Cam Thịnh hoặc Trạm Cà Ná đều phải trả40.000 đồng/lượt, tương đương khoảng1.080-1.090 đồng/km. 
Trong khi đó, trên nhiều đoạn cao tốc Bắc - Nam do Nhà nước đầu tư như Vĩnh Hảo - Phan Thiết, Quảng Ngãi - Nha Trang hay Bãi Vọt - Cam Lộ, mức phí chỉ 900 đồng/km.
Như vậy, bài toán quy đổi cho thấy mức chênh lệch phí giữa cao tốc và quốc lộ là không lớn, thậm chí cao tốc Nhà nước đầu tư còn có chi phí theo km rẻ hơn.
Từ những số liệu trên, Bộ Xây dựng cho rằng mức chênh lệch giữa phí sử dụng quốc lộ và cao tốc hiện không lớn. Việc lựa chọn lưu thông trên quốc lộ hay cao tốc là quyền của người tham gia giao thông, tùy theo nhu cầu đi lại, lợi ích và khả năng chi trả của từng chủ phương tiện.
Qua phần giải trình này, Bộ Xây dựng mong muốn cử tri Lâm Đồng nói riêng và người dân nói chung tiếp tục đồng hành, đóng góp ý kiến để ngành giao thông vận tải ngày càng hoàn thiện, phát triển.
Phương Nam
