Chuẩn hóa thủ tục để doanh nghiệp thuận lợi hơn
Một trong những nội dung đáng chú ý của Thông tư 33 là việc hoàn thiện quy trình cấp chứng nhận thủy sản xuất khẩu sang Hoa Kỳ (COA) theo hướng rõ ràng và minh bạch hơn.
Thay vì áp dụng một quy trình chung, hồ sơ được phân loại theo từng nhóm nguyên liệu gồm thủy sản khai thác trong nước, nguyên liệu nhập khẩu và thủy sản nuôi trồng. Cách tiếp cận này giúp doanh nghiệp dễ xác định thành phần hồ sơ cần chuẩn bị, đồng thời tạo thuận lợi cho cơ quan quản lý trong quá trình thẩm định.
Bên cạnh đó, việc xem xét cấp chứng nhận sẽ được thực hiện trên cơ sở đối chiếu với danh mục các loài bị Hoa Kỳ cấm nhập khẩu cũng như danh sách các quốc gia được công nhận có hệ thống quản lý nghề cá tương đương. Quy định này góp phần hạn chế rủi ro trong quá trình xuất khẩu, đồng thời nâng cao tính minh bạch của nguồn nguyên liệu.
Thông tư cũng yêu cầu doanh nghiệp lưu giữ hồ sơ chứng minh nguồn gốc tối thiểu 36 tháng và xây dựng hệ thống truy xuất nguồn gốc đáp ứng yêu cầu kiểm tra của cơ quan quản lý. Đây được xem là bước chuẩn bị cần thiết để đáp ứng các tiêu chuẩn ngày càng khắt khe của thị trường nhập khẩu.
Số hóa toàn bộ chuỗi quản lý nghề cá
Không chỉ sửa đổi thủ tục hành chính, Thông tư 33 còn đặt nền móng cho quá trình chuyển đổi số trong lĩnh vực thủy sản.
Theo lộ trình, việc quản lý tàu cá ra vào cảng và cấp giấy biên nhận bốc dỡ sẽ được thực hiện trên hệ thống điện tử. Tiếp đó, hoạt động xác nhận nguyên liệu khai thác và cấp giấy chứng nhận nguồn gốc cũng sẽ từng bước chuyển sang môi trường số.
Đối với hoạt động khai thác, nhật ký khai thác điện tử sẽ được triển khai bắt buộc theo từng nhóm tàu cá trong giai đoạn 2027, thay thế dần phương thức ghi chép thủ công. Đồng thời, sổ danh bạ thuyền viên bằng giấy cũng sẽ chấm dứt sử dụng theo lộ trình quy định.
Việc số hóa toàn bộ quy trình được kỳ vọng sẽ giúp rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ, giảm chi phí hành chính cho doanh nghiệp và nâng cao khả năng truy xuất nguồn gốc - yếu tố đang trở thành điều kiện bắt buộc đối với nhiều thị trường nhập khẩu lớn.
Hoàn thiện quản lý từ cảng cá đến bảo tồn nguồn lợi
Ngoài các quy định liên quan đến xuất khẩu, Thông tư 33 còn sửa đổi nhiều nội dung nhằm nâng cao hiệu quả quản lý ngành thủy sản.
Trong đó, thẩm quyền công bố mở hoặc đóng cảng cá được phân cấp theo từng cấp chính quyền, tạo điều kiện để địa phương chủ động hơn trong công tác quản lý hạ tầng nghề cá.
Thông tư cũng bổ sung các quy định về cứu hộ, xử lý đối với các loài thủy sản nguy cấp, quý, hiếm bị mắc cạn cũng như trình tự điều chỉnh diện tích khu bảo tồn biển cấp tỉnh, góp phần hoàn thiện cơ chế bảo vệ và phát triển nguồn lợi thủy sản.
Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Thông tư 33/2026/TT-BNNMT sẽ có hiệu lực từ ngày 19/9/2026. Đối với những hồ sơ đã được cơ quan có thẩm quyền tiếp nhận trước thời điểm này, việc giải quyết tiếp tục thực hiện theo quy định hiện hành, trừ trường hợp tổ chức, cá nhân có đề nghị áp dụng theo quy định mới.
Việc chuẩn hóa quy trình chứng nhận, tăng cường truy xuất nguồn gốc và thúc đẩy chuyển đổi số không chỉ giúp doanh nghiệp giảm gánh nặng thủ tục khi xuất khẩu sang Hoa Kỳ mà còn tạo nền tảng để ngành thủy sản Việt Nam đáp ứng tốt hơn các tiêu chuẩn quốc tế, nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững trong những năm tới.
Nam Sơn (t/h)
