Cuộc họp có sự tham dự của lãnh đạo nhiều bộ, ngành như Bộ Tài chính, Bộ Tư pháp, Bộ Nội vụ, Bộ Công Thương cùng đại diện 23 tập đoàn, tổng công ty lớn của cả nước. Quy mô và thành phần tham dự cho thấy tầm quan trọng của việc xây dựng bộ tiêu chí mới, nền tảng định hướng cho quá trình cơ cấu lại vốn nhà nước trong 5 năm tới.
Trong tiến trình phát triển kinh tế, doanh nghiệp nhà nước luôn giữ vai trò lực lượng nòng cốt ở những lĩnh vực then chốt như năng lượng, hạ tầng, tài nguyên và an ninh kinh tế. Tuy nhiên, trước yêu cầu chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và cạnh tranh toàn cầu ngày càng gay gắt, việc đổi mới tư duy quản trị và tái phân bổ nguồn lực trở thành yêu cầu cấp thiết.
Dự thảo tiêu chí phân loại doanh nghiệp nhà nước lần này hướng tới cách tiếp cận tập trung, thực chất hơn. Theo đó, Nhà nước sẽ tiếp tục nắm giữ 100% vốn hoặc cổ phần chi phối tại các lĩnh vực độc quyền tự nhiên, hạ tầng chiến lược, quốc phòng - an ninh và các dịch vụ công thiết yếu. Đây được xem là những “huyết mạch” của nền kinh tế cần bảo đảm vai trò điều tiết và chủ động ứng phó trong các tình huống biến động.
Ở chiều ngược lại, đối với những lĩnh vực thị trường đã phát triển ổn định và khu vực tư nhân có thể tham gia hiệu quả, dự thảo mở ra lộ trình thoái vốn và cổ phần hóa theo hướng minh bạch, linh hoạt. Tư duy này thể hiện định hướng Nhà nước tập trung vào những lĩnh vực cốt lõi, đồng thời tạo không gian cho khu vực kinh tế tư nhân phát triển mạnh mẽ hơn.
Điểm đáng chú ý của cuộc họp là sự tham gia trực tiếp của đại diện các tập đoàn, tổng công ty lớn như EVN, PVN, TKV và nhiều doanh nghiệp hạ tầng, xây dựng, nông nghiệp. Những ý kiến từ thực tiễn hoạt động sản xuất, kinh doanh được kỳ vọng sẽ giúp hoàn thiện bộ tiêu chí theo hướng sát thực tế, khả thi và phù hợp với đặc thù từng ngành nghề.
Bên cạnh đó, sự phối hợp giữa các bộ, ngành trong quá trình xây dựng dự thảo nhằm bảo đảm hài hòa giữa mục tiêu bảo toàn, phát triển vốn nhà nước với yêu cầu nâng cao hiệu quả quản trị doanh nghiệp và tuân thủ pháp luật. Đây cũng là cơ sở để hình thành cơ chế đánh giá doanh nghiệp dựa trên hiệu quả thực chất thay vì chỉ dựa vào các chỉ tiêu hành chính.
Giới chuyên gia nhận định, việc ban hành tiêu chí phân loại doanh nghiệp nhà nước giai đoạn 2026 - 2030 không chỉ là vấn đề kỹ thuật quản lý vốn mà còn mang ý nghĩa chiến lược đối với định hướng phát triển kinh tế quốc gia. Khi các doanh nghiệp nhà nước được đặt đúng vị trí, hoạt động theo cơ chế hiện đại và minh bạch hơn, khu vực này sẽ tiếp tục đóng vai trò dẫn dắt trong các dự án hạ tầng lớn, công nghệ chiến lược và những lĩnh vực nền tảng của nền kinh tế.
Kết quả cuộc họp do Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng chủ trì sẽ là cơ sở quan trọng để hoàn thiện và trình Thủ tướng Chính phủ ban hành quyết định chính thức. Đây được kỳ vọng sẽ mở ra giai đoạn phát triển mới cho doanh nghiệp nhà nước theo hướng tinh gọn, hiệu quả, hiện đại và đủ sức trở thành động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững trong giai đoạn tới.
Hậu Thạch(t/h)
