Phát biểu khai mạc, lãnh đạo Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công nhấn mạnh, nội dung trọng tâm của đợt tập huấn là phương pháp phân loại hàng hóa theo mức độ rủi ro, làm cơ sở triển khai các quy định mới của pháp luật.
Các chuyên gia đã giới thiệu những điểm đổi mới trong quản lý chất lượng theo Luật số 78/2025/QH15 và Nghị định 37/2026/NĐ-CP, với định hướng chuyển từ kiểm tra dàn đều sang quản lý dựa trên rủi ro, gắn với số hóa và tăng cường hậu kiểm.
Theo đó, lần đầu tiên mô hình quản lý chất lượng được thiết kế theo ba mức rủi ro: Thấp, trung bình và cao. Nhóm rủi ro thấp được áp dụng cơ chế tự công bố và tự chịu trách nhiệm; nhóm trung bình phải đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn, quy chuẩn; trong khi nhóm rủi ro cao chịu kiểm soát chặt chẽ, tăng cường kiểm tra và cảnh báo nhằm bảo vệ sức khỏe cộng đồng và môi trường.
Song song với đó, quản lý chất lượng được mở rộng sang môi trường số. Các công cụ như nhãn điện tử, mã số mã vạch, truy xuất nguồn gốc và “hộ chiếu số” sản phẩm được thúc đẩy nhằm minh bạch thông tin và kiểm soát chất lượng trên toàn chuỗi, bao gồm cả thương mại điện tử.
Một điểm nhấn đáng chú ý là chuyển mạnh sang hậu kiểm có trọng tâm. Hoạt động kiểm tra không chỉ diễn ra ở khâu nhập khẩu mà mở rộng trong suốt quá trình lưu thông trên thị trường, dựa trên dữ liệu tuân thủ và cơ chế cảnh báo sớm. Các doanh nghiệp tuân thủ tốt có thể được miễn, giảm kiểm tra, trong khi nhóm rủi ro cao sẽ bị giám sát chặt chẽ hơn.
Cùng với đó, dữ liệu được xác định là nền tảng của hệ thống quản lý. Việc xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia, kết nối các khâu từ tiêu chuẩn, đánh giá sự phù hợp đến giám sát, truy xuất nguồn gốc sẽ giúp nâng cao hiệu quả quản lý, hạn chế chồng chéo và hỗ trợ ra quyết định.
Theo đánh giá, những thay đổi này không chỉ giảm gánh nặng thủ tục cho doanh nghiệp tuân thủ tốt, mà còn nâng cao trách nhiệm kiểm soát chất lượng, đồng thời tăng quyền tiếp cận thông tin và bảo vệ người tiêu dùng.
Việc triển khai Luật và Nghị định mới được xem là bước chuyển căn bản, hướng tới mô hình quản lý hiện đại dựa trên ba trụ cột: Quản lý theo rủi ro, dữ liệu số và minh bạch thông tin, góp phần nâng cao chất lượng hàng hóa và năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.
Hậu Thạch (t/h)
