5 ngày bàn những công cụ cụ thể
Từ ngày 7 đến 11/9, Cơ quan điều hành Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam tại TP.Đà Nẵng (VIFC-DN) phối hợp IFC tổ chức hội nghị trao đổi về chính sách và phát triển các công cụ tài chính. Đây là bước triển khai cụ thể: Biên bản ghi nhớ hợp tác hai bên ký ngày 30/6/2026.
Thay vì dừng ở một hội nghị giới thiệu cơ hội đầu tư, chương trình kéo dài 5 ngày đi vào các nhóm vấn đề chuyên sâu: Cơ chế cho các loại hình quỹ đầu tư; tài sản bảo đảm thế hệ mới; tài trợ chuỗi cung ứng và giao dịch hàng hóa; cách vận hành thị trường carbon toàn cầu; cùng kinh nghiệm tổ chức sàn giao dịch carbon phù hợp với Việt Nam.
Ngay ngày làm việc đầu tiên, các chuyên gia trao đổi về mô hình hoạt động, cấu trúc pháp lý, quản trị, huy động vốn, chính sách thuế đối với các loại hình quỹ. Lãnh đạo Đà Nẵng cho biết các ý kiến đóng góp, phản biện sẽ là cơ sở để nghiên cứu, tham mưu hoàn thiện cơ chế và chính sách cho VIFC-DN.
Sự tham gia của IFC có ý nghĩa ở chỗ đưa kinh nghiệm quốc tế vào đúng giai đoạn trung tâm phải chuyển từ định hướng sang các quy tắc và sản phẩm có khả năng vận hành. Nhưng bản thân một cuộc tham vấn quốc tế chưa phải là lợi thế cạnh tranh. Giá trị chỉ xuất hiện khi những khuyến nghị phù hợp được chuyển hóa thành cơ chế rõ ràng, khả thi và có thể dự đoán đối với nhà đầu tư.
Hạ tầng đã có, “hạ tầng luật chơi” mới là phần khó
VIFC-DN chính thức khai trương ngày 9/1/2026 tại Khu công viên phần mềm số 2. Đến đầu tháng 8, trung tâm có 12 thành viên chính thức, 11 nhà đầu tư được trao giấy chấp thuận quan tâm, thêm 12 nhà đầu tư đang hoàn thiện hồ sơ đăng ký và hơn 90 nhà đầu tư trong, ngoài nước tìm hiểu cơ hội. Thành phố cũng đã vận hành hệ thống một cửa, tuyển dụng chuyên gia quốc tế và bố trí nguồn lực cho cơ quan điều hành.
Những bước đi đó cho thấy phần “hữu hình” của một trung tâm tài chính đang được hình thành. Tuy nhiên, cạnh tranh giữa các trung tâm tài chính không nằm ở diện tích văn phòng hay số lượng hội nghị. Nhà đầu tư quan tâm nhiều hơn đến mức độ ổn định và minh bạch của chính sách, quyền tài sản, cơ chế giải quyết tranh chấp, thuế, khả năng luân chuyển vốn, chuẩn mực quản trị và chi phí tuân thủ.
Khung pháp lý quốc gia đã đặt nền móng cho Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam, tổ chức tại TP. Hồ Chí Minh và Đà Nẵng. Các quy chế, quy trình, tiêu chuẩn cấp phép được định hướng áp dụng thống nhất tại hai địa điểm. Trong cấu trúc đó, bài toán của TP.Đà Nẵng không phải tạo một hệ thống luật riêng tách khỏi khung chung, mà là cùng các cơ quan Trung ương và đối tác chuyên môn hoàn thiện những cơ chế, công cụ và cách vận hành đủ sức cạnh tranh trong phạm vi được pháp luật cho phép.
Đây cũng là lý do những chủ đề như: Quỹ đầu tư, tài sản bảo đảm mới, tài trợ chuỗi cung ứng hay thị trường carbon đáng chú ý hơn các tuyên bố chung về mục tiêu trở thành trung tâm tài chính quốc tế. Chúng là những cấu phần có khả năng hình thành giao dịch thực, sản phẩm thực và dòng vốn thực.
Thước đo là dòng vốn và giao dịch thực
Đà Nẵng đã xác định các hướng ưu tiên như: Tài chính xanh, tài chính số, tài trợ thương mại, tài sản số, thanh toán số và các nền tảng giao dịch chuyên biệt. Cơ quan điều hành VIFC-DN cũng đang tập trung vào các nhóm sản phẩm cốt lõi nhằm đa dạng hóa kênh dẫn vốn vào nền kinh tế.
Từ góc độ đó, giai đoạn thiết kế chính sách cần trả lời được những câu hỏi rất thực tế. Một quỹ quốc tế vào VIFC-DN sẽ đăng ký, huy động và thoái vốn theo quy trình nào? Tài sản mới được chấp nhận làm bảo đảm ra sao? Tài trợ chuỗi cung ứng được kết nối với logistics và doanh nghiệp xuất nhập khẩu thế nào? Giao dịch carbon được xác lập, kiểm chứng và thanh toán theo chuẩn nào? Khi có tranh chấp, cơ chế xử lý có đủ nhanh và đủ tin cậy hay không?
Không phải mọi kinh nghiệm quốc tế đều có thể sao chép nguyên trạng. Một trung tâm tài chính muốn tạo niềm tin phải đồng thời đạt hai yêu cầu tưởng như đối nghịch. Đó là đủ linh hoạt để thử nghiệm sản phẩm mới và đủ chặt chẽ để kiểm soát rủi ro tài chính, rửa tiền, gian lận và xung đột lợi ích.
Bởi vậy, sự hiện diện của IFC trong quá trình trao đổi chính sách là một tín hiệu đáng chú ý, nhưng chưa phải kết quả cuối cùng. Mốc đáng quan sát tiếp theo là sau 5 ngày làm việc, những kiến nghị nào được tiếp thu; cơ chế nào được đề xuất sửa đổi hoặc hoàn thiện; sản phẩm tài chính nào có thể đi từ ý tưởng sang thử nghiệm và giao dịch thực tế.
Đà Nẵng đã có trụ sở, cơ quan điều hành, thành viên đầu tiên và một danh sách nhà đầu tư quan tâm. Phần quyết định vị thế của VIFC-DN từ đây sẽ nằm nhiều hơn ở chất lượng “luật chơi”. Khi các cơ chế đủ rõ để nhà đầu tư biết mình được làm gì, chịu trách nhiệm gì và rủi ro được xử lý ra sao, trung tâm tài chính mới có cơ sở chuyển từ một dự án chiến lược thành một thị trường thực sự.
Đình Lương
