Xây dựng hệ sinh thái dữ liệu năng lượng đồng bộ, kết nối theo thời gian thực

Trong lộ trình phát triển đô thị thông minh, Hà Nội xác định ứng dụng IoT trong lĩnh vực năng lượng là một trong những hướng đi trọng tâm, nhằm chuyển đổi phương thức quản lý từ thủ công, phân tán sang quản lý tập trung, dựa trên dữ liệu.

Theo kế hoạch, thành phố hướng tới xây dựng hệ sinh thái IoT đồng bộ trong các lĩnh vực điện, xăng dầu và khí. Các hệ thống này sẽ được kết nối, thu thập và tích hợp dữ liệu theo thời gian thực, từ đó phục vụ hiệu quả công tác quản lý nhà nước, điều hành hạ tầng đô thị cũng như cung cấp dịch vụ cho người dân và doanh nghiệp.

Việc hình thành một nền tảng dữ liệu thống nhất không chỉ giúp nâng cao khả năng giám sát, dự báo mà còn tạo điều kiện để các cơ quan chức năng đưa ra quyết định nhanh, chính xác, đặc biệt trong các tình huống phát sinh liên quan đến cung ứng năng lượng.

Tập trung dữ liệu điện cốt lõi, thí điểm kết nối Trung tâm điều hành thông minh

Giai đoạn 2026–2027 được xác định là thời điểm bản lề, khi Hà Nội tập trung xây dựng và chuẩn hóa ba nhóm dữ liệu điện quan trọng gồm: dữ liệu tiêu thụ điện, dữ liệu phụ tải và dữ liệu sự cố lưới điện.

Đây là những dữ liệu nền tảng phản ánh trực tiếp tình trạng vận hành của hệ thống điện, từ nhu cầu sử dụng, khả năng đáp ứng đến các rủi ro, sự cố có thể xảy ra. Việc thu thập và xử lý đồng bộ các dữ liệu này sẽ giúp nâng cao năng lực dự báo, điều tiết và ứng phó với các tình huống quá tải hoặc mất điện.

Đồng thời, thành phố cũng triển khai thí điểm kết nối hệ thống dữ liệu năng lượng với Trung tâm điều hành thông minh Hà Nội (HaNoi IOC). Thông qua nền tảng này, các dữ liệu sẽ được tổng hợp, phân tích và hiển thị trực quan, hỗ trợ công tác chỉ đạo, điều hành theo thời gian thực.

Mục tiêu đến năm 2030: Vận hành tự động, phủ kín dữ liệu toàn hệ thống

Trong giai đoạn đến năm 2030, Hà Nội đặt mục tiêu hoàn thiện toàn diện hệ thống IoT trong ngành năng lượng, với các chỉ tiêu cụ thể và mang tính đột phá.

Theo đó, 100% dữ liệu vận hành hệ thống điện đủ điều kiện sẽ được kết nối và chia sẻ trên nền tảng chung, tạo thành mạng lưới thông tin liên thông, phục vụ cả quản lý nhà nước và hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Đáng chú ý, toàn bộ các trạm biến áp 500kV, 220kV và 110kV trên địa bàn sẽ được chuyển đổi sang mô hình vận hành không người trực. Đây là bước tiến quan trọng trong tự động hóa, giúp giảm chi phí vận hành, đồng thời nâng cao độ an toàn và hiệu quả của hệ thống.

Ở cấp độ lưới phân phối, 100% thiết bị trên lưới trung thế và hệ thống đo đếm điện của khách hàng sẽ được thu thập và kết nối dữ liệu theo lộ trình ứng dụng các công nghệ IoT, AMR và AMI. Điều này cho phép theo dõi, giám sát và quản lý tiêu thụ điện một cách chính xác, minh bạch và liên tục.

Giảm tổn thất điện năng, nâng cao độ tin cậy cung cấp điện

Bên cạnh mục tiêu hiện đại hóa hệ thống, kế hoạch cũng đặt ra yêu cầu nâng cao hiệu quả vận hành. Hà Nội phấn đấu giảm tổn thất điện năng bình quân khoảng 0,5% mỗi năm – một chỉ tiêu có ý nghĩa lớn trong bối cảnh nhu cầu sử dụng điện ngày càng tăng.

Việc giảm tổn thất không chỉ giúp tiết kiệm chi phí mà còn góp phần đảm bảo an ninh năng lượng, giảm áp lực lên hệ thống sản xuất và truyền tải điện.

Cùng với đó, độ tin cậy cung cấp điện sẽ được nâng cao thông qua việc giám sát, phát hiện và xử lý sự cố nhanh hơn, hạn chế tối đa tình trạng gián đoạn cung cấp điện cho người dân và doanh nghiệp.

Mở rộng kết nối sang xăng dầu, khí, hoàn thiện quản lý năng lượng đô thị

Không dừng lại ở lĩnh vực điện, Hà Nội cũng đặt mục tiêu từng bước mở rộng hệ thống IoT sang quản lý dữ liệu xăng dầu và khí trên toàn địa bàn.

Việc tích hợp dữ liệu của các lĩnh vực năng lượng khác nhau vào cùng một hệ thống sẽ giúp thành phố có cái nhìn toàn diện hơn về cung – cầu năng lượng, từ đó nâng cao hiệu quả điều hành, đảm bảo ổn định thị trường và phục vụ phát triển kinh tế – xã hội.

Đây được xem là bước đi quan trọng trong quá trình xây dựng đô thị thông minh, nơi mọi hoạt động hạ tầng đều được kết nối, giám sát và vận hành dựa trên dữ liệu, hướng tới một hệ thống năng lượng hiện đại, minh bạch và bền vững.

Minh Thắm